Pająk wilczy to zwinny łowca, który — inaczej niż wiele pająków — nie buduje sieci, lecz dopada zdobycz w pościgu. Poluje na owady, biegając po ziemi i wśród traw.

To troskliwa matka: samica nosi kokon z jajami przyczepiony do odwłoka, a po wykluciu maleństwa wdrapują się jej na grzbiet i podróżują na nim, dopóki nie podrosną.

Pająk wilczy jest zbudowany jak biegacz: ma krępe, muskularne ciało i mocne, dość krótkie odnóża pokryte szczecinkami. Ubarwienie jest szarobrunatne, często z ciemniejszym pasem biegnącym środkiem grzbietu — to doskonały kamuflaż wśród suchych źdźbeł i ściółki.

Osiem oczu układa się u niego w trzy rzędy. Dwoje z nich, skierowanych do przodu, jest wyraźnie większe od pozostałych i to one nadają pyskowi charakterystyczny, uważny wyraz. W tych dużych oczach kryje się warstwa odbijająca światło, dzięki czemu pająk widzi także po zmroku.

Najłatwiej pomylić go z darownikiem — pająkiem podobnej wielkości, który też nie tka sieci łownej i też nosi kokon. Różnica jest w sposobie noszenia: darownik trzyma kokon w szczękoczułkach, przed sobą, a pająk wilczy ma go przyczepiony z tyłu, do kądziołków przędnych.

Duże okazy bywają brane za ptaszniki i nazywane tarantulami. To pomyłka o długiej historii, bo pierwotnie tarantula oznaczała właśnie południowoeuropejskiego pająka wilczego. Prawdziwe ptaszniki są jednak znacznie masywniejsze, gęsto owłosione i w polskiej przyrodzie nie występują.

Jesienią pająki wilcze zaglądają do domów, szukając ciepła, i to wtedy najczęściej ktoś natyka się na dużego, szybko biegnącego pająka na podłodze. Zwierzę nie jest agresywne i nie szuka kontaktu — najprościej nakryć je szklanką, podsunąć kartkę i wynieść na zewnątrz.

Na polach i w ogrodach pająki wilcze należą do najskuteczniejszych naturalnych sprzymierzeńców. Polują na ziemi, tam gdzie żerują szkodniki upraw, i robią to przez cały sezon. Ich obecność jest jednym ze znaków, że gleba i ściółka nie zostały wyjałowione.