
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Skorpiony to jedne z najstarszych zwierząt lądowych na Ziemi — istnieją w niemal niezmienionej formie od setek milionów lat. Charakterystyczne szczypce z przodu i zakrzywiony, jadowity kolec na końcu ogona sprawiają, że są jednymi z najłatwiej rozpoznawalnych pajęczaków świata.
Skorpion to pajęczak łatwy do rozpoznania — ma parę szczypiec z przodu i wygięty ogon zakończony żądłem. Większość skorpionów żyje w ciepłych, suchych okolicach i poluje nocą.
Szczypcami chwyta zdobycz, a żądła używa, by ją obezwładnić. Skorpiony kryją niezwykłą tajemnicę — w świetle lampy ultrafioletowej ich pancerz świeci na zielononiebiesko. Potrafią też bardzo długo obywać się bez jedzenia.
skorpiony świecą na zielono-niebiesko pod światłem ultrafioletowym (lampą UV)? Naukowcy używają tego zjawiska, żeby łatwo znaleźć skorpiony nocą podczas badań terenowych — samo zjawisko świecenia wciąż nie jest w pełni wyjaśnione.
Ciało skorpiona dzieli się na szeroką przednią część i wąski, członowany odwłok, który przechodzi w to, co potocznie nazywamy ogonem. Na jego końcu siedzi kolec z gruczołem jadowym. Z przodu sterczą masywne szczypce — to przekształcone głaszczki, a nie odnóża, bo par nóg do chodzenia skorpion ma cztery, jak wszystkie pajęczaki.
Pod spodem, u nasady odnóży, skorpion nosi parę narządów przypominających grzebienie. Nie służą do czesania ani do obrony — są pokryte czujnikami i skorpion przesuwa nimi po podłożu, badając jego strukturę i wyczuwając ślady zostawione przez inne skorpiony. Żadne inne zwierzę nie ma takiego narządu.
Najczęstsza pomyłka to zaleszczotek — maleńki pajęczak, który ma takie same szczypce, ale kończy się na tym. Brakuje mu całej wąskiej części z kolcem, więc wygląda jak skorpion, któremu ktoś odciął ogon. Zaleszczotek mierzy kilka milimetrów i spotkasz go w ściółce albo pod korą, także w Polsce.
Druga pomyłka nosi nawet mylącą nazwę: skorpion wodny, spotykany w naszych stawach, w ogóle nie jest pajęczakiem, tylko owadem — pluskwiakiem. Ma sześć odnóży zamiast ośmiu, a to, co wygląda u niego jak żądło, jest rurką do oddychania, którą wystawia nad powierzchnię wody.
Skorpionów opisano setki gatunków i tylko część z nich jest dla człowieka realnie niebezpieczna — reszta powoduje ból porównywalny z użądleniem osy. Groźne gatunki żyją głównie w strefie tropikalnej i subtropikalnej. W Polsce skorpiony nie występują na wolności; można je zobaczyć w terrariach i ogrodach zoologicznych.
W krajach, gdzie skorpiony są pospolite, zwyczajowo wytrząsa się rano buty i sprawdza pościel, bo zwierzę chętnie chowa się w ciemnych, ciasnych szczelinach. Skorpion nigdy nie atakuje pierwszy — kolca używa, gdy zostanie przyciśnięty albo gdy nie może uciec.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Skorpiony bywają różne — od kilku centymetrów po ponad 20 cm u największych gatunków.
Ciało skorpiona dzieli się na szeroką przednią część i wąski, członowany odwłok, który przechodzi w to, co potocznie nazywamy ogonem.
Skorpion dożywa 5–10 lat, a niektóre gatunki znacznie dłużej.
Skorpion jest drapieżnikiem — poluje na owady, pająki i inne małe zwierzęta.
Skorpiony żyją na pustyniach oraz w ciepłych, suchych i tropikalnych rejonach niemal całego świata — poza Antarktydą.
Nie, ale to jego bliski kuzyn — skorpion należy do pajęczaków, tak jak pająki.
Tak! Pod lampą ultrafioletową (UV) skorpion świeci na zielono-niebiesko.
Skorpion po angielsku to scorpion (czyt. skorpion).
Nie. Skorpiony rodzą żywe, w pełni ukształtowane młode, co wśród pajęczaków jest rzadkie. Zaraz po urodzeniu maluchy wdrapują się matce na grzbiet.
To narząd zmysłu. Skorpion przesuwa nimi po ziemi i odczytuje jej strukturę oraz ślady chemiczne zostawione przez inne skorpiony.
Nie. Zdecydowana większość gatunków jest dla zdrowego człowieka niegroźna, a ich ukłucie boli mniej więcej tak jak użądlenie osy.

Kleszcz nie skacze ani nie spada z drzew, jak często się sądzi?
Poznaj
Krzyżak ogrodowy każdej nocy zjada własną, starą sieć, żeby odzyskać cenne białko, z którego zbudowana jest nić, a potem buduje nową?
Poznaj
Samica pająka wilczego nosi kokon z jajami przyczepiony do odwłoka, a po wykluciu się młodych pozwala im wspiąć się na swój grzbie
Poznaj
Ptasznik czerwonokolankowy broni się, strzelając w napastnika drażniącymi włoskami z odwłoka za pomocą tylnych odnóży?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie