
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Latrodectus mactans
Czarna wdowa to jadowity pająk, którego samicę łatwo poznać po czarnym ciele z czerwonym znakiem w kształcie klepsydry na spodzie odwłoka. Mimo groźnej sławy jest płochliwa i gryzie tylko w obronie.
Samica czarnej wdowy jest większa i groźniejsza od samca. Buduje nieregularną, plątaninową sieć w ciemnych, ustronnych zakątkach, a swoją nazwę zawdzięcza temu, że po godach czasem zjada samca — stąd „wdowa”. Jej jad jest silny, ale ukąszenia są rzadkie, bo pająk unika ludzi.
Czarna wdowa poluje na owady, które wpadną w jej sieć. Choć jej jad budzi respekt, sam pająk jest nieśmiały i nie atakuje bez powodu — gryzie zwykle tylko wtedy, gdy zostanie przyciśnięty albo poczuje się zagrożony. Dlatego najlepiej po prostu jej nie dotykać i zostawić w spokoju.
samicę czarnej wdowy łatwo poznać po czerwonym znaku w kształcie klepsydry na spodzie odwłoka — a swoją nazwę pająk zawdzięcza temu, że samica czasem zjada samca po godach? Mimo jadowitości jest płochliwa i gryzie tylko w obronie.
Odwłok dorosłej samicy jest kulisty, gładki i tak połyskliwy, że wygląda jak zrobiony z lakierowanego tworzywa. Nogi są długie, cienkie i również czarne. Czerwony znak w kształcie klepsydry znajduje się na spodzie odwłoka, więc widać go dopiero wtedy, gdy pająk zwisa w sieci brzuchem do góry.
Samiec wygląda zupełnie inaczej: jest kilkakrotnie mniejszy, jaśniejszy, a na odwłoku ma jasne kreski i plamki zamiast jednolitej czerni. Podobnie wyglądają młode obu płci. Dopiero po kolejnych zrzuceniach skóry samice ciemnieją i przybierają wygląd, który wszyscy znają.
Nazwa czarna wdowa bywa używana na każdego ciemnego pająka spotkanego w domu, co jest źródłem większości fałszywych alarmów. Zwykły czarny pająk w piwnicy ma matowe ciało i podłużny odwłok, a nie kulisty i lśniący, i nie ma żadnego czerwonego znaku pod spodem.
Sam rodzaj obejmuje kilka podobnych do siebie gatunków, nazywanych wspólnie wdowami, żyjących w różnych częściach świata. Różnią się szczegółami rysunku, a odróżnienie ich od siebie na oko bywa trudne nawet dla znawców. W Europie występuje z nich karakurt, spotykany w basenie Morza Śródziemnego.
W Polsce czarna wdowa nie występuje. Nie ma jej też w większości Europy — to pająk Ameryki Północnej, a jego bliscy krewniacy żyją w cieplejszych rejonach świata. Doniesienia o czarnych wdowach znalezionych w polskim ogrodzie prawie zawsze okazują się pomyłką.
Tam, gdzie występuje, chowa się w ustronnych, rzadko sprzątanych miejscach: w szopach, stertach drewna, pod doniczkami, w starych skrzynkach. Do ukąszeń dochodzi najczęściej wtedy, gdy ktoś nieświadomie przyciśnie pająka ręką. Dlatego w takich rejonach zakłada się rękawice przy pracach porządkowych i sprawdza kąty, zanim się do nich sięgnie.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Samica czarnej wdowy ma około 1–1,5 cm długości ciała (bez nóg), a samiec jest od niej wyraźnie mniejszy.
Samica czarnej wdowy ma około 1–1,5 cm długości ciała (bez nóg), a samiec jest od niej wyraźnie mniejszy.
Samica czarnej wdowy żyje zwykle około 1–3 lat, samiec znacznie krócej.
Czarna wdowa jest drapieżnikiem — poluje na owady, które wpadną w jej sieć.
Czarna wdowa mieszka w ciepłych, ustronnych zakątkach Ameryki Północnej.
Spotkasz go m.in. w: w Ameryce Północnej.
Jej jad jest silny, ale sam pająk jest płochliwy i gryzie tylko w obronie — na przykład gdy zostanie przyciśnięty.
Czarna wdowa po angielsku to black widow, a pająk to a spider.
Nie. To gatunek Ameryki Północnej i w polskiej przyrodzie się nie pojawia. Czarne pająki spotykane w domach i ogrodach należą do zupełnie innych, nieszkodliwych gatunków.
Nie. Samiec jest znacznie mniejszy, jaśniejszy i ma na odwłoku jasne kreski oraz plamki. Podobnie wyglądają młode pająki obu płci.
Trzeba jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną. Miejsce ukąszenia warto umyć i schłodzić, a chorego nie zostawiać samego.

Kleszcz nie skacze ani nie spada z drzew, jak często się sądzi?
Poznaj
Kosarz wygląda jak pająk na bardzo długich nogach, ale nim nie jest — nie potrafi tkać pajęczyny i nie ma jadu?
Poznaj
Krzyżak ogrodowy każdej nocy zjada własną, starą sieć, żeby odzyskać cenne białko, z którego zbudowana jest nić, a potem buduje nową?
Poznaj
Krzyżaka poznasz po jasnym wzorze w kształcie krzyża na grzbiecie — a słynie z pięknej, kolistej sieci, którą rozpina między rośli
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie