Kleszcz to niewielki pajęczak, który żywi się krwią zwierząt i ludzi. Czeka na źdźbłach traw i krzewów z wyciągniętymi przednimi odnóżami, gotów uczepić się przechodzącego ciała.

Wyczuwa ciepło, zapach i drgania, dzięki czemu wie, że ktoś się zbliża. Kleszcze mogą przenosić choroby, dlatego po spacerze w trawie i lesie warto obejrzeć skórę, a znalezionego kleszcza szybko i ostrożnie usunąć.

Nienajedzony kleszcz jest płaski jak pestka jabłka i twardy w dotyku. Dopiero gdy napije się krwi, jego ciało pęcznieje i robi się kilkakrotnie większe, szarawe i miękkie. Ciało kleszcza to jedna całość — nie ma wyraźnie oddzielonej głowy ani tułowia, co odróżnia go od owadów.

Liczba odnóży zdradza, w jakim jest stadium. Larwa kleszcza ma sześć nóg, a starsza nimfa i dorosły — osiem. Z przodu widać krótki, ząbkowany ryjek. To on wbija się w skórę i działa jak harpun: ząbki skierowane są do tyłu, więc trzymają mocno i nie pozwalają się łatwo wysunąć.

Kleszcz bywa brany za małego pająka, ale pająk ma ciało wyraźnie podzielone na dwie części, dłuższe nogi i porusza się szybko. Kleszcz jest płaski, powolny i przywiera do podłoża. Nie tka też żadnej sieci — nie ma czym, bo brakuje mu kądziołków przędnych.

Częściej myli się go z owadami, które również żywią się krwią: pchłą i wszą. Te mają jednak po sześć odnóży w każdym stadium, a pchła dodatkowo skacze. Kleszcz nie skacze nigdy. Uwaga na wielkość: to zwykle drobna nimfa, mniejsza od ziarnka maku, wbija się w człowieka najczęściej — dorosłego łatwiej zauważyć.

Kleszcza usuwa się jak najszybciej, bo ryzyko zakażenia rośnie z czasem, przez jaki tkwi w skórze. Chwyta się go pęsetą albo specjalnym narzędziem tuż przy skórze i wyciąga zdecydowanym, równomiernym ruchem. Nie smaruje się go tłuszczem ani spirytusem i nie przypala — podrażniony kleszcz może wprowadzić do rany więcej wydzieliny.

Po spacerze w wysokiej trawie warto obejrzeć całe ciało, zwłaszcza zgięcia kolan, pachwiny, kark i głowę u dzieci. Miejsce po ukąszeniu obserwuje się przez kilka tygodni. Nie każdy kleszcz przenosi chorobę, ale jeśli pojawi się rozszerzający się rumień albo gorączka, trzeba iść do lekarza.