Pod nazwą „krokodyle” kryją się cztery grupy blisko spokrewnionych gadów: krokodyle właściwe, aligatory, kajmany oraz gawiale. Wszystkie mają podobny plan budowy — masywne ciało, mocny ogon, oczy i nozdrza umieszczone wysoko na głowie, dzięki czemu zwierzę może niemal całe skryć się pod wodą i wciąż widzieć oraz oddychać.

Krokodyla od aligatora najłatwiej odróżnić po pysku. U aligatora jest szerszy i zaokrąglony, u krokodyla węższy i bardziej spiczasty. Jest też druga wskazówka: gdy krokodyl zamknie paszczę, jeden z dolnych zębów zostaje widoczny na zewnątrz, a u aligatora chowa się w zagłębieniu szczęki. Gawial gangesowy jest nie do pomylenia z żadnym z nich — ma bardzo długi i wąski pysk, przystosowany do chwytania ryb.

Są zwierzętami zmiennocieplnymi, więc dużą część dnia spędzają na wygrzewaniu się w słońcu, a do wody wracają, gdy zrobi się za gorąco. Nie muszą jeść codziennie — jeden większy posiłek wystarcza im na długo, bo powoli zużywają energię. To jeden z powodów, dla których tak dobrze radzą sobie w miejscach, gdzie pokarm bywa nieregularny.

Zaskakująca jest ich troska o potomstwo, rzadka wśród gadów. Samica buduje gniazdo, pilnuje go i reaguje na odgłosy dobiegające z jaj. Po wykluciu ostrożnie przenosi młode do wody w paszczy — w tym samym pysku, którym poluje. O płci młodych decyduje zaś temperatura, w jakiej rozwijały się jaja, a nie to, co dziedziczą po rodzicach.

Na tej stronie znajdziecie zarówno rekordzistów, jak i gatunki na krawędzi. Krokodyl słonowodny to największy współcześnie żyjący gad. Z drugiej strony są krokodyl filipiński, kubański czy orinocki — zwierzęta tak nieliczne, że ich przetrwanie zależy dziś od programów ochrony. Główne zagrożenia są zawsze te same: utrata terenów podmokłych i kłusownictwo.

Warto rozmawiać o nich bez straszenia. Krokodyle nie są „potworami” — są drapieżnikami, które robią to, co drapieżnikom przystoi, i pełnią ważną rolę w swoich ekosystemach. Dzieciom zwykle najbardziej zapada w pamięć nie rozmiar paszczy, lecz obraz samicy delikatnie niosącej młode do wody.