Krokodyl różańcowy

Krokodyl różańcowy to krokodyl słodkich wód Indii i okolic, o charakterystycznym szerokim, tępym pysku. Zamieszkuje rzeki, jeziora i bagna, a bywa też spotykany blisko ludzkich osad.

W czasie upałów lub suszy kopie nory w brzegach, gdzie chroni się przed gorącem. Często wygrzewa się na słońcu z otwartą paszczą — w ten sposób oddaje nadmiar ciepła i się chłodzi.

Krokodyl różańcowy ma zwykle ciemnoszare lub oliwkowobrązowe ubarwienie ciała oraz krępą, przysadzistą sylwetkę, wyraźnie różniącą się od smuklejszych kształtów wielu innych, bardziej wydłużonych i lżej zbudowanych gatunków krokodyli całego świata.

Jego oczy są duże i bardzo dobrze widoczne nawet przy niemal całkowicie zanurzonej głowie, co pozwala mu przez długi czas czatować niemal niewidocznie tuż pod powierzchnią spokojnej, mętnej wody rzek, jezior oraz licznych sztucznych zbiorników wodnych.

Gawial gangesowy, dzielący z krokodylem różańcowym wiele rzek Indii, ma dużo węższy, dłuższy pysk przystosowany wyłącznie do łowienia ryb, zupełnie inny od szerokiego, uniwersalnego pyska krokodyla różańcowego, chętnie zjadającego przeróżną, dostępną zdobycz.

Krokodyl słonowodny, żyjący również częściowo w Indiach, jest znacznie większy i wyraźnie preferuje słone ujścia rzek oraz wybrzeża morskie, zupełnie inaczej niż mniejszy krokodyl różańcowy, wyraźnie trzymający się słodkich wód śródlądowych.

W niektórych regionach Indii krokodyle różańcowe od wielu pokoleń współistnieją z ludźmi wyjątkowo blisko — w kilku świątynnych stawach mieszkańcy uznają je od dawna za święte zwierzęta i regularnie je dokarmiają, zamiast się ich obawiać na co dzień.

Poza takimi wyjątkowymi miejscami krokodyl różańcowy bywa też źródłem konfliktów z ludźmi, ponieważ chętnie zasiedla sztuczne zbiorniki wodne blisko wiosek, gdzie czasem atakuje bydło pojące się przy samym brzegu lub zaplątuje się w rybackie sieci miejscowych rybaków, co bywa naprawdę niebezpieczne dla obu stron.

Utrata naturalnych, słodkowodnych siedlisk na rzecz licznych zapór wodnych oraz szybko rozwijających się upraw rolnych pozostaje dziś głównym, bardzo poważnym zagrożeniem dla dzikiej populacji krokodyla różańcowego w wielu regionach całego, rozległego subkontynentu indyjskiego.