Chrząszcze — gatunki i ciekawostki

Chrząszcze to najliczniejsza w gatunki grupa zwierząt na Ziemi — opisano ich kilkaset tysięcy i wciąż odkrywane są nowe. Oznacza to, że mniej więcej co czwarty znany gatunek zwierzęcia jest właśnie chrząszczem. Żyją niemal wszędzie: w lasach, na łąkach, w ziemi, w wodzie, w spróchniałym drewnie, a nawet w spiżarni.

Rozpoznać je najłatwiej po plecach. Pierwsza para skrzydeł zamieniła się u nich w twarde, sztywne pokrywy, które chronią delikatne skrzydła schowane pod spodem. Kiedy chrząszcz startuje, unosi pokrywy jak maskę i dopiero wtedy widać, że naprawdę potrafi latać. Ta zbroja pozwala mu wciskać się pod korę i w szczeliny, gdzie inny owad by się poranił.

Chrząszcze przechodzą pełną przemianę. Z jaja wykluwa się larwa (u chrabąszczy i żuków nazywana pędrakiem), która często wygląda zupełnie inaczej niż dorosły owad i bywa, że żyje w innym miejscu i je coś innego. Potem zamienia się w poczwarkę, a z niej wychodzi gotowy chrząszcz. U niektórych gatunków larwa rozwija się w drewnie przez kilka lat, a dorosły owad żyje potem zaledwie kilka tygodni.

Na tej stronie znajdziecie chrząszcze bardzo różne. Biedronka to drapieżnik, który poluje na mszyce i jest sprzymierzeńcem każdego ogrodnika. Świetlik potrafi świecić własnym światłem — powstaje ono w tylnej części odwłoka i służy do porozumiewania się w ciemności. Biegacz zwykle nie lata, za to szybko biega i poluje na inne bezkręgowce. Ryjkowiec ma przednią część głowy wyciągniętą w charakterystyczny ryjek. Bogatek zwraca uwagę metalicznym połyskiem pancerza.

Nie brakuje też rekordzistów. Chrząszcz tytan to jeden z największych chrząszczy świata — obok niego nasza biedronka wygląda jak ziarnko maku. Żuk z kolei zajmuje się sprzątaniem: zakopuje odchody zwierząt, dzięki czemu użyźnia glebę i ogranicza liczbę much.

Ciekawym przykładem tej przemiany jest sama biedronka. Jej larwa nie ma nic wspólnego z okrągłym, czerwonym chrząszczem, jakiego znamy — jest wydłużona, ciemna i porusza się po liściach zupełnie inaczej. Wiele osób bierze ją za szkodnika i strąca, tymczasem poluje ona na mszyce równie skutecznie jak dorosła biedronka, a nawet zjada ich więcej.

Chrząszcze to wdzięczny temat na pierwsze obserwacje przyrodnicze z dzieckiem, bo nie trzeba po nie nigdzie jechać. Wystarczy ostrożnie podnieść kamień albo kawałek starej deski w ogrodzie i chwilę popatrzeć. Warto tylko umówić się z góry na jedną zasadę: oglądamy, nie dotykamy, a kamień odkładamy dokładnie tak, jak leżał — bo to czyjś dom.