Owady błonkoskrzydłe — gatunki i ciekawostki

Błonkoskrzydłe to jedna z najważniejszych grup owadów — należą do niej pszczoły, trzmiele, osy, szerszenie i mrówki. Nazwa bierze się od ich skrzydeł: cienkich, przezroczystych i błoniastych. Wiele błonkoskrzydłych ma też wcięcie między tułowiem a odwłokiem, przez co wyglądają, jakby miały bardzo „wąską talię”.

Największą sławę zawdzięczają temu, co robią dla przyrody i dla ludzi. Pszczoły i trzmiele, przelatując z kwiatu na kwiat po nektar, zapylają rośliny — a bez zapylania nie byłoby wielu owoców i warzyw. Mrówki spulchniają glebę i sprzątają las z resztek, a osy polują na inne owady, w tym na szkodniki. To grupa, bez której ogrody i pola wyglądałyby zupełnie inaczej.

Błonkoskrzydłe słyną też z życia w wielkich, świetnie zorganizowanych rodzinach. W ulu czy mrowisku każdy ma swoje zadanie: królowa składa jaja, a robotnice zdobywają jedzenie, budują gniazdo i opiekują się młodymi. Potrafią się przy tym porozumiewać — pszczoły „tańcem”, a mrówki śladem zapachowym.

Podobnie jak motyle, błonkoskrzydłe przechodzą pełne przeobrażenie: z jaja wylęga się larwa, która po pewnym czasie zamienia się w poczwarkę, a dopiero z niej wychodzi dorosły owad. Choć niektóre potrafią użądlić w obronie, robią to niechętnie — o wiele więcej pożytku przynoszą, zapylając kwiaty i polując na szkodniki.

Chcąc pomóc pszczołom i trzmielom, warto posadzić w ogrodzie albo na balkonie kwiaty bogate w nektar i nie spryskiwać ich chemią. Nawet mała łąka kwietna pod oknem potrafi przyciągnąć te pożyteczne owady i dać dziecku szansę, żeby obserwowało je z bliska podczas pracy nad kwiatami.

Warto wiedzieć, skąd u tych owadów wzięło się żądło. To przekształcone pokładełko, czyli narząd, którym samice składają jaja — dlatego żądlić mogą wyłącznie samice, a samce są pod tym względem zupełnie nieszkodliwe. Pszczoła miodna ma na żądle drobne zadziory, przez co po użądleniu człowieka zwykle nie potrafi go wyciągnąć i ginie. Osa i szerszeń mają żądła gładkie, więc mogą użyć ich wielokrotnie — i właśnie dlatego zachowują się przy nas znacznie śmielej.

Nie wszystkie błonkoskrzydłe żyją w wielkich rodzinach, choć to one są najbardziej znane. Sporo gatunków pszczół to samotnice: każda samica sama buduje gniazdo, sama gromadzi pokarm i nie ma ani królowej, ani robotnic. Takie pszczoły są wyjątkowo łagodne, bo nie mają rodziny do obrony, a zapylają równie skutecznie jak pszczoła miodna. To dla nich stawia się w ogrodach domki dla owadów z wiązkami trzciny i nawierconymi kawałkami drewna.

Poniżej znajdziecie konkretne błonkoskrzydłe — każde ze zdjęciem, prostym opisem i ciekawostkami. To dobry moment, żeby pokazać dziecku, że pszczoła czy mrówka to nie „coś, co gryzie”, lecz mały, pracowity pomocnik przyrody.