Biedronka
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐝 Owady

Biedronka

Coccinella septempunctata

Biedronka to jeden z najbardziej lubianych owadów świata — czerwone lub pomarańczowe pokrywy skrzydłowe w czarne kropki oraz pożyteczna dieta złożoną głównie z mszyc, sprawiają, że jest mile widzianym gościem w każdym ogrodzie.

W pigułce

Biedronka — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaOgrody, łąki i pola w całej Europie i Azji
🍽️
Co jeGłównie mszyce — jedna biedronka zjada ich nawet kilkadziesiąt dziennie
📏
Wielkość5-8 mm długości
Ile żyje1-2 lata
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma czerwone pokrywy z czarnymi kropkami.
  • Zjada mnóstwo mszyc, chroniąc rośliny.
  • W obronie wydziela nieprzyjemny płyn.
  • Zimę przesypia w ukryciu, w grupach.
Bliżej natury

Jak żyje biedronka?

Biedronka to jeden z najbardziej lubianych owadów, z czerwonymi pokrywami skrzydeł usianymi czarnymi kropkami. Bywa uważana za symbol szczęścia.

To także wielka pomocniczka ogrodnika — zjada ogromne ilości mszyc, które niszczą rośliny. Zaniepokojona wydziela nieprzyjemny, gorzki płyn, który zniechęca drapieżniki, a na zimę chowa się w grupach pod liśćmi i korą.

Czy wiesz, że…?

liczba kropek na grzbiecie biedronki nie mówi nic o jej wieku, jak powszechnie się sądzi? To po prostu cecha charakterystyczna konkretnego gatunku — biedronka siedmiokropka zawsze będzie miała siedem kropek, niezależnie od tego, ile ma lat.

Jak rozpoznać

Jak wygląda biedronka?

Biedronka ma ciało zaokrąglone, wypukłe od góry i płaskie od spodu — z profilu wygląda jak połówka groszku. Twarde pokrywy chronią złożone pod nimi skrzydła; to one są czerwone albo pomarańczowe i to na nich siedzą czarne kropki.

Głowa jest mała i częściowo schowana pod przedpleczem, czyli tarczką tuż za nią. U wielu gatunków przedplecze jest czarne z białymi plamami i to właśnie ten wzór, a nie liczba kropek, najlepiej pomaga odróżnić poszczególne biedronki od siebie.

Nie pomyl się

Biedronka a podobne zwierzęta

Największą pomyłką nie jest inny owad, tylko własna larwa biedronki. Larwa nie przypomina dorosłego chrząszcza w niczym: jest wydłużona, szaroniebieska albo czarna z pomarańczowymi plamkami, i porusza się po liściach jak mała jaszczurka. Bywa rozgniatana jako szkodnik, choć zjada mszyce równie skutecznie jak dorosła biedronka.

Wśród samych biedronek uwagę zwraca biedronka azjatycka, sprowadzona do Europy do walki ze szkodnikami i dziś bardzo u nas pospolita. Jej ubarwienie jest wyjątkowo zmienne — bywa czerwona, pomarańczowa albo prawie czarna, z bardzo różną liczbą kropek.

W sąsiedztwie człowieka

Biedronka a ludzie

Biedronka jest jednym z niewielu owadów, które w ogrodzie wszyscy chcą mieć u siebie. Zarówno larwy, jak i dorosłe chrząszcze polują na mszyce, więc obecność biedronek oznacza mniej pracy przy ochronie roślin. Z tego powodu hoduje się je i sprzedaje ogrodnikom.

Jesienią biedronki szukają miejsca na zimowanie i potrafią zebrać się w duże skupiska pod korą, w szczelinach murów, a czasem za oknami domów. Nie robią wtedy żadnej szkody. Zaniepokojona biedronka wypuszcza ze stawów odnóży kroplę żółtej, gorzkiej cieczy — to jej obrona przed zjedzeniem, nieszkodliwa dla człowieka.

Pytania i odpowiedzi

Biedronka — częste pytania

Jak duża jest biedronka?

Biedronka jest maleńka — ma zaledwie 5–8 mm długości.

Dla dociekliwych
Najbardziej znana biedronka siedmiokropka ma czerwone pokrywy z siedmioma czarnymi kropkami.
Ile żyje biedronka?

Biedronka żyje około 1–2 lat.

Dla dociekliwych
Zimę spędza ukryta w szczelinach, pod liśćmi albo w domach, gdzie przeczekuje mróz w bezruchu.
Co je biedronka?

Biedronka jest drapieżnikiem — poluje głównie na mszyce. Jedna zjada ich nawet kilkadziesiąt dziennie.

Dla dociekliwych
Dlatego ogrodnicy i rolnicy bardzo ją lubią — chroni rośliny przed szkodnikami zupełnie za darmo.
Gdzie żyje biedronka?

Biedronka mieszka w ogrodach, na łąkach i polach — w całej Europie i Azji.

Dla dociekliwych
Wszędzie tam, gdzie są mszyce, znajdzie i jedzenie, i dom.
Czy liczba kropek mówi o wieku biedronki?

Nie! To popularny mit. Liczba kropek nie ma nic wspólnego z wiekiem.

Dla dociekliwych
Kropki to cecha gatunku — biedronka siedmiokropka zawsze ma siedem kropek, i to od chwili, gdy dorośnie.
Dlaczego biedronka jest czerwona w kropki?

Jaskrawy kolor ostrzega ptaki: „jestem niesmaczna". W obronie biedronka wydziela cuchnący, żółty płyn.

Dla dociekliwych
Dzięki temu ptaki szybko uczą się, że czerwona kropkowana biedronka to kiepski pomysł na przekąskę.
Jak jest „biedronka" po angielsku?

Biedronka po angielsku to ladybug (Ameryka) lub ladybird (Wielka Brytania).

Dla dociekliwych
Mszyca to aphid, a kropki to spots.
Jak biedronka zmienia się w ciągu życia?

Przechodzi przeobrażenie zupełne, czyli cztery zupełnie różne postacie: jajo, larwę, poczwarkę i dorosłego chrząszcza. Larwa nie przypomina biedronki ani wyglądem, ani sposobem poruszania się.

Dla dociekliwych
Poczwarka przyczepia się końcem odwłoka do liścia i wisi nieruchomo. Świeżo wyjęta z niej biedronka jest przez kilka godzin blada, prawie żółta, i dopiero potem nabiera barwy.
Czy biedronka gryzie?

Biedronka nie jest groźna dla człowieka. Nie ma żądła, a jej aparat gębowy służy do zjadania mszyc, nie do obrony przed dużymi zwierzętami.

Dla dociekliwych
Trzymana w dłoni czasem wypuszcza kroplę żółtej cieczy o ostrym zapachu. Wystarczy umyć ręce — jest gorzka, ale niegroźna.
Czy biedronka potrafi latać?

Tak, i to całkiem sprawnie. Twarde pokrywy, które widzimy z góry, nie służą do latania — pod nimi schowana jest druga para skrzydeł, cienkich i błoniastych.

Dla dociekliwych
Przed startem biedronka unosi pokrywy i rozkłada spod nich skrzydła, które są od nich znacznie dłuższe. Po wylądowaniu składa je z powrotem i chowa pod pokrywy.
Poznaj też

Zobacz także chrząszcze

Kategoria: OwadyWróć do: Chrząszcze
Wszystkie: chrząszcze