Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐝 Owady
Stonka ziemniaczana
Leptinotarsa decemlineata
Stonka ziemniaczana to chrząszcz z Ameryki Północnej, który zjada liście ziemniaków. W Polsce pojawiła się po II wojnie światowej i od tamtej pory jest jednym z najbardziej znanych szkodników pól.
W pigułce
Stonka ziemniaczana — podstawowe fakty
🏡
Gdzie mieszkaPola ziemniaków na całym świecie; pochodzi z Ameryki Północnej🍽️
Co jeLiście ziemniaków, pomidorów, bakłażanów📏
WielkośćOk. 1 cm długości⏳
Ile żyjeDorosła stonka do ok. roku (zimuje w ziemi)Dla ciekawskich
Szybkie ciekawostki
- Na pokrywach skrzydeł ma 10 czarnych pasków.
- Larwy są pomarańczowo-czerwone z czarnymi kropkami.
- Zimę spędza zakopana w ziemi.
- Szybko uodparnia się na środki chemiczne.
Bliżej natury
Jak żyje stonka ziemniaczana?
Wiosną stonki wychodzą z ziemi i przylatują na pola ziemniaków. Samice składają na spodzie liści pomarańczowe jaja w gromadkach. Wylęgłe larwy są bardzo żarłoczne i potrafią zjeść całe liście, zostawiając tylko łodygi.
Po kilku tygodniach larwy schodzą do ziemi i przepoczwarczają się. W ciągu roku mogą rozwinąć się 1–2 pokolenia. Jesienią dorosłe chrząszcze zakopują się głęboko w glebie na zimę.
Czy wiesz, że…?
w czasach PRL-u dzieci i młodzież wysyłano na pola do ręcznego zbierania stonki? Władze ogłosiły nawet, że stonkę zrzucają z samolotów wrogowie, choć w rzeczywistości chrząszcz sam rozprzestrzenił się z Europy Zachodniej.
Jak rozpoznać
Jak wygląda stonka ziemniaczana?
Dorosła stonka ma owalne, wypukłe ciało długości około 1 cm. Pokrywy skrzydeł są żółte lub kremowe, z dziesięcioma czarnymi podłużnymi paskami — po pięć na każdej pokrywie. Przedplecze jest pomarańczowe w czarne plamki.
Larwy są miękkie, garbate, pomarańczowo-czerwone, z dwoma rzędami czarnych kropek po bokach i czarną głową.
Nie pomyl się
Stonka ziemniaczana a podobne zwierzęta
Biedronka jest okrągła, czerwona w czarne kropki i zjada mszyce, a nie liście. Larwa biedronki jest ciemna, wydłużona, z kolorowymi plamkami.
Kowal bezskrzydły jest czerwono-czarny i żyje przy drzewach, nie na polach ziemniaków.
W sąsiedztwie człowieka
Stonka ziemniaczana a ludzie
Stonka niszczy uprawy ziemniaków i może znacznie zmniejszyć plony. Rolnicy zwalczają ją środkami ochrony roślin, a w małych ogrodach zbiera się ją ręcznie.
Naturalnymi wrogami stonki są niektóre ptaki (bażanty, perliczki), biedronki zjadające jaja i drapieżne pluskwiaki.
Ćwicz dalej z kartami pracy
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł
Kartkówka PDF · sklep
Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Pytania i odpowiedzi
Stonka ziemniaczana — częste pytania
Jak wygląda stonka ziemniaczana?
Stonka to żółty chrząszcz długości 1 cm z 10 czarnymi paskami na pokrywach skrzydeł.
Dla dociekliwych
Jej larwy są pomarańczowo-czerwone z czarnymi kropkami.
Co je stonka?
Stonka je liście ziemniaków, a także pomidorów i bakłażanów.
Dla dociekliwych
Najwięcej zjadają larwy.
Skąd się wzięła stonka w Polsce?
Stonka pochodzi z Ameryki Północnej i dotarła do Polski po II wojnie światowej.
Dla dociekliwych
Do Europy przypłynęła statkami z ziemniakami.
Gdzie stonka spędza zimę?
Dorosła stonka zimuje zakopana w ziemi, nawet kilkadziesiąt centymetrów głęboko.
Dla dociekliwych
Wiosną wychodzi na powierzchnię.
Czy stonka jest groźna dla ludzi?
Nie — stonka nie gryzie i nie jest groźna dla ludzi.
Dla dociekliwych
Szkodzi tylko roślinom.
Jak jest „stonka ziemniaczana” po angielsku?
Stonka ziemniaczana po angielsku to Colorado potato beetle (czyt. kolorado potejtou bitl).
Dla dociekliwych
Nazwa angielska pochodzi od stanu Colorado w USA.
Poznaj też
Zobacz także chrząszcze
Biedronka
Liczba kropek na grzbiecie biedronki nie mówi nic o jej wieku, jak powszechnie się sądzi?
Poznaj
Bogatek
Bogatki to chrząszcze o metalicznie połyskujących pancerzykach, które mienią się w słońcu jak polerowany metal?
Poznaj
Ryjkowiec
Ryjkowce łatwo poznać po wydłużonym, cienkim „ryjku” — czyli pysku wysuniętym do przodu jak mały słoniowy trąbek?
Poznaj
Żuk
Wiele żuków zbiera zwierzęce odchody i formuje z nich kulki, które toczą do norki — dzięki czemu z pastwisk szybko znikają odchody
Poznaj