Żaby — gatunki i ciekawostki

Żaby to płazy bezogoniaste — i właśnie brak ogona u dorosłego osobnika odróżnia je od salamandr czy traszek. Mają krępe ciało, wyraźnie dłuższe tylne nogi przystosowane do skoku i wilgotną, nagą skórę bez łusek. Ta skóra nie jest tylko okryciem: przenika przez nią część tlenu, więc żaba oddycha po trosze całą powierzchnią ciała.

Ich życie dzieli się na dwa zupełnie różne rozdziały. Z jaj złożonych w wodzie, czyli ze skrzeku, wykluwają się kijanki — zwierzęta wodne, z ogonem i skrzelami, bez nóg. Potem następuje przemiana: wyrastają kończyny, zanika ogon, skrzela ustępują miejsca płucom. Dorosła żaba wychodzi na ląd, ale do wody wraca, żeby złożyć jaja. Dlatego zniknięcie oczka wodnego z okolicy oznacza zniknięcie żab.

W polskich stawach i lasach spotkamy kilka gatunków z tej strony. Żaba trawna jest pospolita i często oddala się od wody. Żaba śmieszka to ta największa i najgłośniejsza z naszych żab wodnych. Rzekotka drzewna jako jedyna wspina się po roślinach dzięki przylgom na palcach. Grzebiuszka zakopuje się w ziemi, odpychając glebę tylnymi nogami. Kumak ma jaskrawo ubarwiony spód ciała i w razie zagrożenia wygina się tak, by go pokazać — to czytelne ostrzeżenie: „nie jestem smaczny”.

Ta zasada jaskrawych barw jako ostrzeżenia widoczna jest jeszcze wyraźniej u drzewołazów z Ameryki Południowej. Ich intensywne kolory mówią drapieżnikom, że skóra wydziela substancje trujące. Ciekawe jest to, skąd bierze się ta trucizna: żaby nie wytwarzają jej same, lecz pozyskują ze zjadanych drobnych bezkręgowców. Osobniki hodowane w terrariach, karmione inaczej, trujące nie są.

Znajdziecie tu również rekordzistkę — żabę goliat, największą żabę świata — oraz gatunki, które zaskakują wyglądem, jak żaba pomidorowa czy żaba rogata. Przy każdej warto zwrócić uwagę, jak bardzo kształt ciała zdradza sposób życia: żaby skaczące mają długie nogi, a te czyhające w ściółce są szerokie i przysadziste.

Żaby uchodzą za dobry wskaźnik czystości okolicy. Skoro oddychają przez skórę i rozmnażają się w wodzie, reagują na zanieczyszczenia szybciej niż wiele innych zwierząt. Jeśli więc wiosną w pobliskim stawie słychać rechot, to dobra wiadomość — nie tylko dla żab.