Ropuchy to bliskie krewne żab, ale łatwo je od nich odróżnić. Mają zwykle suchszą, grubszą i pokrytą brodawkami skórę, krępsze ciało i krótsze nogi, dlatego częściej powoli chodzą, niż skaczą. Dzięki temu, że ich skóra mniej przepuszcza wodę, ropuchy mogą oddalać się od zbiorników dalej niż żaby i wracają do wody głównie po to, by złożyć jaja.

Za oczami wiele ropuch ma parę dużych gruczołów, które wydzielają gorzką, nieprzyjemną substancję. To ich obrona — drapieżnik, który spróbuje zjeść ropuchę, szybko się zniechęca i następnym razem ją omija. Dlatego ropuchy nie muszą uciekać w popłochu; poruszają się spokojnie i dostojnie.

Ropuchy najbardziej ożywają po zmroku. W ciągu dnia kryją się w wilgotnych, ciemnych zakamarkach, a nocą wychodzą na łowy, chwytając zdobycz szybkim, lepkim językiem. Wiosną wędrują całymi gromadami do zbiorników, w których się rozmnażają — czasem pokonują przy tym spore odległości, a w wielu miejscach ludzie pomagają im bezpiecznie przejść przez ruchliwe drogi.

Ropuchy są ogromnie pożyteczne w ogrodach. Jedna ropucha potrafi w ciągu nocy zjeść mnóstwo ślimaków, owadów i innych szkodników, dlatego ogrodnicy chętnie widzą je wśród grządek. Na zimę zakopują się w ziemi albo chowają w kryjówkach i przesypiają chłodne miesiące.

Jeśli spotkacie ropuchę w ogrodzie, najlepiej zostawić ją w spokoju — to znak, że macie w domu naturalnego sprzymierzeńca w walce ze ślimakami i owadami. Można jej pomóc, zostawiając w zacienionym kącie stertę liści albo kamieni, gdzie znajdzie chłodną kryjówkę na upalny dzień. Warto też uważać podczas koszenia trawy wieczorem, bo właśnie wtedy ropuchy wychodzą na łowy.

Choć na pierwszy rzut oka ropuchy wyglądają niepozornie, to właśnie one należą do najwierniejszych, cichych pomocników człowieka w ogrodzie i w polu.

Poniżej znajdziecie konkretne ropuchy z naszej encyklopedii — każda ze zdjęciem, prostym opisem i ciekawostkami. Jeśli dziecko boi się „brzydkiej” ropuchy, to świetna okazja, żeby pokazać, jak bardzo pomaga ona ludziom i przyrodzie.

Warto poznać te trzy ropuchy bliżej, bo każda opowiada inną historię. Ropucha szara to nasz rodzimy gatunek i największa polska ropucha — spotkamy ją w ogrodach, parkach i lasach niemal w całym kraju. Jest objęta ochroną, więc nie wolno jej przenosić ani zabierać; najlepsze, co można dla niej zrobić, to zostawić w spokoju.

Wiosną ropuchy szare wędrują do zbiorników, w których się rozmnażają, i potrafią przejść w tym celu spory dystans, trzymając się tej samej trasy co poprzednie pokolenia. Kłopot w tym, że trasy te często przecinają dziś drogi. Dlatego w wielu miejscach ustawia się wiosną niskie płotki wzdłuż jezdni i przenosi płazy na drugą stronę — jeśli zobaczycie takie zabezpieczenia, to właśnie po to.

Ropucha aga jest natomiast przestrogą, i to jedną z najgłośniejszych w historii ochrony przyrody. Sprowadzono ją do Australii, licząc, że wytępi szkodniki na plantacjach trzciny cukrowej. Plan się nie powiódł: ropucha nie poradziła sobie ze szkodnikami, za to znakomicie rozmnożyła się sama i rozprzestrzeniła po ogromnym obszarze. Ponieważ jest przy tym silnie trująca, szkodzi rodzimym drapieżnikom, które próbują ją zjeść.

To dobra okazja, żeby powiedzieć dziecku wprost, dlaczego nie wypuszcza się zwierząt tam, gdzie nie występują naturalnie — nawet w dobrej wierze. Trzecia z gatunków, ropucha koloradzka, pochodzi z suchych terenów Ameryki Północnej i przeczekuje najgorętsze miesiące zakopana w ziemi, wychodząc dopiero po deszczach.