
Grzebiuszka
Pelobates fuscus
Grzebiuszka, zwana też huczkiem, to niewielki płaz, który słynie z umiejętności szybkiego zakopywania się w ziemi. Na tylnych łapkach ma twarde ostrogi, którymi kopie niczym łopatkami.
Grzebiuszka — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Szybko zakopuje się w ziemi.
- Ma na tylnych łapkach twarde ostrogi do kopania.
- Prowadzi skryty, nocny tryb życia.
- Jej kijanki bywają wyjątkowo duże.
Jak żyje grzebiuszka?
Grzebiuszka prowadzi skryty, nocny tryb życia. W dzień oraz w suche i chłodne okresy zakopuje się w miękkiej, sypkiej ziemi, wsuwając się w nią tyłem, dzięki ostrogom na tylnych łapkach. Potrafi zniknąć pod ziemią w kilka chwil.
Grzebiuszka wygląda trochę jak mała ropucha, ale należy do własnej grupy płazów. Poluje nocą na owady i inne drobne bezkręgowce. Zaczepiona potrafi wydać zaskakująco donośny dźwięk, a jej kijanki bywają wyjątkowo duże — czasem większe od dorosłego płaza.
grzebiuszka słynie z umiejętności szybkiego zakopywania się w ziemi — na tylnych łapkach ma twarde ostrogi, którymi kopie niczym łopatkami i potrafi zniknąć pod ziemią w kilka chwil? Wsuwa się w nią tyłem.
Jak wygląda grzebiuszka?
Grzebiuszka to krępy, przysadzisty płaz o stosunkowo gładkiej, wilgotnej skórze w odcieniach jasnego brązu i szarości, zwykle z ciemniejszym, marmurkowym deseniem na grzbiecie. Sylwetka jest zaokrąglona, a ciało sprawia wrażenie „pulchnego”, co odróżnia ją od smuklejszych żab.
Uwagę zwracają duże, wypukłe oczy z pionową źrenicą — rzadkość wśród naszych płazów, u których źrenica bywa zwykle pozioma. Najważniejsza cecha kryje się jednak na tylnych stopach: to twarda, jasna, rogowa narośl w kształcie ostrogi, przypominająca łopatkę, która służy zwierzęciu do kopania.
Grzebiuszka a podobne zwierzęta
Na pierwszy rzut oka grzebiuszkę można wziąć za małą ropuchę lub żabę. Zdradzają ją jednak dwie cechy: pionowa źrenica w oku oraz twarda, jasna ostroga na tylnej stopie, której nie ma żadna nasza żaba ani ropucha. To po nich rozpoznasz ją najpewniej.
Jej kijanki bywają wyjątkowo duże — potrafią osiągać spore rozmiary, zanim się przeobrażą, przez co czasem są większe od dorosłej grzebiuszki. To kolejna wskazówka: nietypowo okazała kijanka w zbiorniku może należeć właśnie do tego gatunku, a nie do zwykłej żaby.
Grzebiuszka a ludzie
Grzebiuszka prowadzi skryty, nocny tryb życia i większość dnia spędza zakopana w ziemi, dlatego wielu ludzi nigdy jej nie widziało, choć bywa w okolicy. Na powierzchnię wychodzi po zmroku, a w dzień ukrywa się w wykopanej przez siebie norce, którą drąży wspomnianą ostrogą.
W Polsce jest pod ochroną, a lubi tereny o miękkiej, piaszczystej glebie, w której łatwo się zakopać. Zaniepokojona potrafi wydzielać zapach przypominający czosnek — stąd bierze się jej dawna, ludowa reputacja. Dla człowieka jest zupełnie niegroźna i, jak inne płazy, pomaga ograniczać liczbę owadów.
Grzebiuszka — częste pytania
Jak duża jest grzebiuszka?
Grzebiuszka jest niewielka — ma około 4–8 cm długości.
Dla dociekliwych
Ile żyje grzebiuszka?
Grzebiuszka dożywa około 5–10 lat.
Dla dociekliwych
Co je grzebiuszka?
Grzebiuszka poluje nocą na owady i inne drobne bezkręgowce.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje grzebiuszka?
Grzebiuszka mieszka na polach i łąkach Europy i Azji, tam gdzie gleba jest miękka i sypka.
Spotkasz go m.in. w: w Europie i Azji.
Dla dociekliwych
Jak grzebiuszka zakopuje się w ziemi?
Na tylnych łapkach ma twarde ostrogi, którymi kopie niczym łopatkami, wsuwając się w miękką ziemię tyłem.
Dla dociekliwych
Jak jest „płaz" po angielsku?
Grzebiuszka po angielsku to spadefoot toad, a płaz ogólnie to an amphibian.
Dla dociekliwych
Do czego grzebiuszce sluży ostroga na stopie?
To narzędzie do kopania. Twardą, rogową ostrogą na tylnej stopie grzebiuszka odgarnia ziemię i wkręca się w podłoże tyłem, szybko znikając pod powierzchnią. Dzięki temu chowa się przed upałem, suszą i drapieżnikami.
Dla dociekliwych
Dlaczego grzebiuszka pachnie czosnkiem?
To jej reakcja obronna. Zaniepokojona wydziela ze skóry substancję o zapachu przypominającym czosnek. Ma to zniechęcić napastnika i zasygnalizować, że zwierzę nie jest smaczną zdobyczą.
Dla dociekliwych
Dlaczego kijanki grzebiuszki bywają takie duże?
Bo długo rosną w wodzie przed przeobrażeniem. Kijanki grzebiuszki potrafią osiągnąć znaczne rozmiary, czasem większe niż dorosłe zwierzę, zanim wyrosną im nogi, zaniknie ogon i wyjdą na ląd.
Dla dociekliwych
Zobacz także żaby

Drzewołaz
Jad niektórych gatunków drzewołaza jest tak silny, że wystarczyłby do zabicia nawet kilkudziesięciu dorosłych ludzi, mimo że sama
Poznaj
Rzekotka drzewna
Rzekotka drzewna ma na końcach palców małe przylgi, dzięki którym potrafi wspinać się po gładkich liściach, a nawet po szkle, niem
Poznaj
Żaba czerwonooka
Żaba czerwonooka w dzień śpi z zamkniętymi oczami i podkulonymi, ukrytymi pod ciałem kolorowymi łapkami, dzięki czemu wygląda jak
Poznaj
Żaba goliat
Żaba goliat to największa żaba świata — może mierzyć ponad 30 cm i ważyć ponad 3 kg, czyli tyle co mały kot?
Poznaj