Tworzenie wypowiedzi

Krótka wypowiedź — zadania maturalne — strona 2

Odpowiedzi wymagające samodzielnego sformułowania wniosku, uzasadnienia lub krótkiego tekstu.

Ćwicz w pełnej bazie

40zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Brak pełnego zdania, uzasadnienia albo wyraźnego związku z poleceniem.

Pełny zestaw · strona 2 z 4

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 40 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Krótka wypowiedź

Zadanie 10

czerwiec 2020podstawowy1 pkt

Wyjaśnij, dlaczego – zdaniem Agnieszki Kampki – przedstawianie wprost swojego punktu widzenia służy wiarygodności mówcy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Takie postępowanie podoba się publiczności, zjednuje ją, ponieważ odbiorcy nie czują się ani oszukiwani, ani manipulowani. • Takie postępowanie jest dowodem na umiejętność prowadzenia wartościowego sporu.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – za poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Takie postępowanie podoba się publiczności, zjednuje ją, ponieważ odbiorcy nie czują się ani oszukiwani, ani manipulowani. • Takie postępowanie jest dowodem na umiejętność prowadzenia wartościowego sporu.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Tworzenie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Krótka wypowiedź

Zadanie 4

maj 2019podstawowy1 pkt

Czy kontrowersje będące podstawą dyskusji wykluczają galanterię jej prowadzenia? Na podstawie tekstu Językowy savoir-vivre uzasadnij swoją odpowiedź.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Z tekstu wynika, że dyskusja to m.in. wymiana poglądów, różnych zdań, walka na argumenty, zatem aby dyskusja była skuteczna, nie może być prowadzona z galanterią. • Kontrowersje nie wykluczają galanterii prowadzenia dyskusji. Argumenty w dyskusji mogą być formułowane z szacunkiem dla przeciwnika, eleganckie, na co wskazują autorzy w akapicie czwartym.

Klucz i zasady oceniania

Schemat punktowania 1 p. – poprawne wyjaśnienie. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Z tekstu wynika, że dyskusja to m.in. wymiana poglądów, różnych zdań, walka na argumenty, zatem aby dyskusja była skuteczna, nie może być prowadzona z galanterią. • Kontrowersje nie wykluczają galanterii prowadzenia dyskusji. Argumenty w dyskusji mogą być formułowane z szacunkiem dla przeciwnika, eleganckie, na co wskazują autorzy w akapicie czwartym.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność z III etapu edukacyjnego III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający

Krótka wypowiedź

Zadanie 3

maj 2019podstawowy1 pkt

Z akapitu pierwszego wypisz dwa różne sformułowania świadczące o emocjonalnym stosunku autorów do problematyki podjętej w tekście Językowy savoir-vivre i uzasadnij celowość użycia tych sformułowań. Sformułowania: Uzasadnienie:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Sformułowania: • inna sprawa • nie daj Boże • „Tak, tak, Gerwazeńku. Tak, tak, Protazeńku” • wyraźnie inny • znamienne • konwersacja gładka / niewinna / beznamiętna • galanteria • ale przecież Uzasadnienie: • Nadają tekstowi subiektywny charakter. • Podkreślają istotę poruszanego problemu. • Mają charakter retoryczny. • Skracają dystans między autorami a czytelnikami.

Klucz i zasady oceniania

Schemat punktowania 1 p. – poprawne wypisanie dwóch sformułowań oraz poprawne uzasadnienie. 0 p. – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Sformułowania: • inna sprawa • nie daj Boże • „Tak, tak, Gerwazeńku. Tak, tak, Protazeńku” • wyraźnie inny • znamienne • konwersacja gładka / niewinna / beznamiętna • galanteria • ale przecież Uzasadnienie: • Nadają tekstowi subiektywny charakter. • Podkreślają istotę poruszanego problemu. • Mają charakter retoryczny. • Skracają dystans między autorami a czytelnikami.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność z III etapu edukacyjnego III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający

Krótka wypowiedź

Zadanie 11

maj 2018podstawowy2 pkt

Przeczytaj zdania. Wielu ludzi powtarza jak papugi. Więcej: łapią jakieś słowo czy sformułowanie, sklejają z innym przypadkowym słowem… a) Wyjaśnij, czemu służy zastosowanie sformułowań potocznych w powyższych zdaniach. b) Przekształć powyższe zdania tak, aby uniknąć użycia sformułowań potocznych.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw rozpoznaj regułę językową sprawdzaną w przykładzie. Po przekształceniu przeczytaj całe zdanie i sprawdź jego znaczenie, składnię, fleksję oraz zapis.

Odpowiedź lub przykład realizacji

a) Potoczne sformułowania pokazują sposób mówienia społeczeństwa, trafnie opisują bezmyślne komunikowanie się i wzmacniają ekspresywną, krytyczną ocenę autora. b) Wielu ludzi bezmyślnie powtarza. Co więcej, wybierają słowo lub sformułowanie z kontekstu i łączą je z innym przypadkowym słowem.

Klucz i zasady oceniania

a) 1 pkt - poprawne wyjaśnienie funkcji sformułowań potocznych; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi. b) 1 pkt - poprawne zastąpienie trzech elementów potocznych przy zachowaniu sensu; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

III. Tworzenie wypowiedzi. Umiejętność z III etapu edukacyjnego

Krótka wypowiedź

Zadanie 14

maj 2017podstawowy2 pkt

Wypisz z akapitu 5. tezę i podaj argument ją uzasadniający. Teza: Argument:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Teza: „podział na kulturę wysoką i niską mimo wszystko jest dziś anachroniczny”. Argument: gatunki fantasy i science fiction wciąż zalicza się do literatury popularnej, choć wiele takich dzieł ma wysoką jakość artystyczną i dużą wartość poznawczą.

Klucz i zasady oceniania

2 p.– wypisanie tezy i podanie trafnego argumentu. 1 p.– wypisanie tezy, ale podanie błędnego argumentu lub niepodanie argumentu. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Prawidłowe rozwiązanie Teza: „[…] podział na kulturę wysoką i niską mimo wszystko jest dziś anachroniczny”. Przykładowy argument: Gatunki fantasy i science fiction wciąż zaliczane są do literatury popularnej, podczas gdy wiele tych dzieł osiąga wysoką jakość artystyczną i ma dużą wartość poznawczą. Jeśli zdający nie wypisze tezy, ale poda tylko argument, otrzymuje 0 punktów.

Wymagania podstawy programowej

Tworzenie informacji

Krótka wypowiedź

Zadanie 13

maj 2017podstawowy2 pkt

a) Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment. DZIENNIKARZ Ale tu wieś spokojna. – Niech na całym świecie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna. CZEPIEC Pon się boją we wsi ruchu. Pon nos obśmiwają w duchu. – A jak my, to my się rwiemy ino do jakiej bijacki. Z takich, jak my, był Głowacki. A, jak myślę, ze panowie duza by juz mogli mieć, ino oni nie chcom chcieć! Autor: Tytuł: b) Na podstawie całego utworu, z którego pochodzi podany fragment, uzasadnij, że zastosowana w nim stylizacja gwarowa stanowi ilustrację myśli języki, którymi mówi już niewielu, wciąż mogą nam wiele powiedzieć zawartej w tekście Milknące głosy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

a) Autor: Stanisław Wyspiański. Tytuł: Wesele. b) Stylizacja gwarowa pokazuje różnice między chłopami i inteligencją. Sposób mówienia Czepca ujawnia jego pochodzenie, temperament i zainteresowanie polityką, a więc język przekazuje wiedzę o grupie, która się nim posługuje.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie zasad CKE. 2 pkt - poprawne podanie autora i tytułu oraz trafne uzasadnienie na podstawie całego utworu. 1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

II. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Umiejętność z III etapu edukacyjnego III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający

Krótka wypowiedź

Zadanie 10

czerwiec 2017podstawowy1 pkt

Przekształć poniższe wypowiedzenie w taki sposób, aby pozbawić je potoczności i zachować jego sens. Wraz z rozwojem rozpoznawanie emocji idzie nam jeszcze lepiej – potwierdzi to każdy, kto przeszedł koszmar dojrzewania i związane z tym słuchanie wszystkiego, co dołuje i najlepiej oddaje ból istnienia.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw rozpoznaj regułę językową sprawdzaną w przykładzie. Po przekształceniu przeczytaj całe zdanie i sprawdź jego znaczenie, składnię, fleksję oraz zapis.

Odpowiedź lub przykład realizacji

– Wraz z rozwojem lepiej radzimy sobie z rozpoznawaniem emocji – potwierdzi to każdy, kto przeszedł trud dojrzewania i związane z tym słuchanie wszystkiego, co napełnia smutkiem i najlepiej oddaje ból istnienia.

Klucz i zasady oceniania

Schemat punktowania 1 p. – poprawna odpowiedź. 0 p. – niepoprawna odpowiedź lub brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź – Wraz z rozwojem lepiej radzimy sobie z rozpoznawaniem emocji – potwierdzi to każdy, kto przeszedł trud dojrzewania i związane z tym słuchanie wszystkiego, co napełnia smutkiem i najlepiej oddaje ból istnienia. Uwaga. Potoczny charakter mają sformułowania: „idzie nam jeszcze lepiej”, „koszmar dojrzewania”, „co dołuje”. W przekształceniu wypowiedzenia wszystkie sformułowania muszą być pozbawione potoczności.

Wymagania podstawy programowej

III. Tworzenie wypowiedzi. 1.7) wykonuje różne działania na tekście

Krótka wypowiedź

Zadanie 13

maj 2016podstawowy2 pkt

Dokończ zdanie. Zaznacz jedną odpowiedź spośród A–D. Tekst Walerego Pisarka został napisany w stylu A. publicystycznym. B. artystycznym. C. potocznym. D. naukowym. Określ dwie właściwości stylu, którym posłużył się autor.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

A. Styl publicystyczny. Jego właściwości to np. komunikatywność, obrazowość, mieszanie stylów i subiektywizm. Należy podać dwie cechy.

Klucz i zasady oceniania

2 p. – za wskazanie stylu i określenie dwóch jego właściwości. 1 p. – za wskazanie stylu bez określenia dwóch jego właściwości. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź A. Właściwości stylu, np.: – komunikatywność – obrazowość – mieszanie stylów – subiektywizm.

Wymagania podstawy programowej

Tworzenie informacji.

Krótka wypowiedź

Zadanie 14

maj 2015podstawowy2 pkt

Dokończ zdanie. Zaznacz jedną odpowiedź spośród A–D. Tekst Marcina Zamorskiego został napisany w stylu A. publicystycznym. B. artystycznym. C. potocznym. D. naukowym. Określ dwie właściwości stylu, którym posłużył się autor.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Odpowiedź lub przykład realizacji

A Właściwości stylu, np. – komunikatywność, – mieszanie stylów.

Klucz i zasady oceniania

Schemat punktowania 2 p.– wskazanie stylu i określenie dwóch jego właściwości. 1 p.– wskazanie stylu bez określenia dwóch jego właściwości. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Uwaga! Uznajemy również inne trafne określenia stylu.

Wymagania podstawy programowej

Tworzenie informacji

Krótka wypowiedź

Zadanie 13

maj 2014podstawowy2 pkt

Do podanych punktów planu tekstu dopisz odpowiadające im numery akapitów. 1. Wyższy sens funkcji fizjologicznych. …………………… 2. Biologiczny i duchowy wymiar miłości. …………………… 3. Przewaga nienawiści i potrzeba miłości. ……………………

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Wypisz wszystkie obowiązkowe składniki polecenia i zaplanuj dla każdego osobny fragment wypowiedzi. Każdą tezę poprzyj konkretnym przykładem, a przykład połącz z problemem wyraźnym wyjaśnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Wyższy sens prostych funkcji fizjologicznych – akapity 1. i 2. Biologiczny i duchowy wymiar miłości – akapit 3. Przewaga nienawiści i potrzeba miłości – akapity 4. i 5.

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź Wyższy sens prostych funkcji fizjologicznych – akapity 1. i 2. Biologiczny i duchowy wymiar miłości – akapit 3. Przewaga nienawiści i potrzeba miłości – akapity 4. i 5. 2 p. – za poprawne zakwalifikowanie wszystkich akapitów 1 p. – za poprawne zakwalifikowanie czterech akapitów 0 p. – za odpowiedź niepełną, niepoprawną lub brak odpowiedzi Rozwiązania zadań i schemat punktowania – poziom podstawowy

Wymagania podstawy programowej

Tworzenie informacji

Krótka wypowiedź

Zadanie 14

maj 2013podstawowy2 pkt

Tekst został napisany w stylu A. popularnonaukowym. B. potocznym. C. naukowym. D. artystycznym. Określ dwie właściwości stylu, którym posłużył się autor.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Odpowiedź lub przykład realizacji

A Właściwości stylu to np. terminologia naukowa oraz słownictwo potoczne.

Klucz i zasady oceniania

Poprawna odpowiedź: A Właściwości stylu to np. terminologia naukowa oraz słownictwo potoczne. 2 p. – za wskazanie stylu oraz określenie jego dwóch właściwości 1 p. – za wskazanie stylu 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną, lub brak odpowiedzi Kryteria oceniania odpowiedzi – poziom podstawowy

Wymagania podstawy programowej

Tworzenie informacji