Analiza i interpretacja poezji — zadania maturalne — strona 3

• Alegoryczność bajki Paw i orzeł polega na tym, że przez obraz stereotypowego postrzegania relacji między różnymi zwierzętami (ptakami) autor pokazuje różne relacje między ludźmi / stosunek do innych ludzi (pycha, pogarda, szacunek). • Bajka jest alegoryczna, ponieważ zwierzęta reprezentują cechy ludzkie, np. paw reprezentuje pychę, wywyższa się ponad innych, chwali piórami. Z kolei orzeł reprezentuje ludzi cieszących się poważaniem otoczenia.

Przykładowa odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Alegoryczność bajki Paw i orzeł polega na tym, że przez obraz stereotypowego postrzegania relacji między różnymi zwierzętami (ptakami) autor pokazuje różne relacje między ludźmi / stosunek do innych ludzi (pycha, pogarda, szacunek). • Bajka jest alegoryczna, ponieważ zwierzęta reprezentują cechy ludzkie, np. paw reprezentuje pychę, wywyższa się ponad innych, chwali piórami. Z kolei orzeł reprezentuje ludzi cieszących się poważaniem otoczenia.

PPP

Zasady oceniania rozwiązań zadań

D

Zasady oceniania 1 pkt – poprawna odpowiedź. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie D

• W bajce posłużono się komizmem widocznym w zachowaniu kota czy zarozumiałej myszy. Ponadto utwór zawiera morał, że pycha jest zgubna. • Bajka bawi poprzez ukrycie ludzkich wad pod maską zwierzęcych postaci i zasugerowanie na początku utworu głupoty myszy (uważa, że jest mądra, ponieważ zjadła książkę). Jednocześnie utwór przekazuje ogólnoludzką prawdę/morał/pouczenie, że próżność/pycha/wywyższanie się/ zadufanie w sobie prowadzi do zguby.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne uzasadnienie, że bajka Mysz i kot bawi oraz uczy. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • W bajce posłużono się komizmem widocznym w zachowaniu kota czy zarozumiałej myszy. Ponadto utwór zawiera morał, że pycha jest zgubna. • Bajka bawi poprzez ukrycie ludzkich wad pod maską zwierzęcych postaci i zasugerowanie na początku utworu głupoty myszy (uważa, że jest mądra, ponieważ zjadła książkę). Jednocześnie utwór przekazuje ogólnoludzką prawdę/morał/pouczenie, że próżność/pycha/wywyższanie się/ zadufanie w sobie prowadzi do zguby. Zasady oceniania rozwiązań zadań

• Postawa Fortuny jest podobna. W Pieśni III przedstawiona jest jej niestałość (raz sprzyja człowiekowi, innym razem się od niego odwraca), z kolei na ilustracji zmienność Fortuny symbolizuje koło (siedzący na nim człowiek łatwo może z niego spaść). • Tak, postawa Fortuny wobec życia ludzkiego w obu tekstach kultury jest podobna. Podobieństwo przedstawienia postawy Fortuny wobec człowieka polega na ukazaniu jej niestałości. W wierszu Kochanowskiego podkreśla się, że bogini jest postacią zmienną. Tę obserwację potwierdza ilustracja Behama, na której Fortuna trzyma koło z rękojeścią służącą do jego obracania. • W obu tekstach Fortuna jest przedstawiona jako ta, która decyduje o życiu ludzkim. Na obrazie Fortuna trzyma koło, a człowiek na jego szczycie wie, że może spaść – zdaje się prosić boginię o to, by nie obracała kołem. Kochanowski nawiązuje do Fortuny i jej niestałości – może ona nagle odmienić los tego, który siedzi wysoko, który cieszy się szczęściem.

Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do fragmentu Pieśni III ORAZ do ilustracji. 1 pkt – rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do fragmentu Pieśni III ALBO do ilustracji. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Postawa Fortuny jest podobna. W Pieśni III przedstawiona jest jej niestałość (raz sprzyja człowiekowi, innym razem się od niego odwraca), z kolei na ilustracji zmienność Fortuny symbolizuje koło (siedzący na nim człowiek łatwo może z niego spaść). • Tak, postawa Fortuny wobec życia ludzkiego w obu tekstach kultury jest podobna. Podobieństwo przedstawienia postawy Fortuny wobec człowieka polega na ukazaniu jej niestałości. W wierszu Kochanowskiego podkreśla się, że bogini jest postacią zmienną. Tę obserwację potwierdza ilustracja Behama, na której Fortuna trzyma koło z rękojeścią służącą do jego obracania. • W obu tekstach Fortuna jest przedstawiona jako ta, która decyduje o życiu ludzkim. Na obrazie Fortuna trzyma koło, a człowiek na jego szczycie wie, że może spaść – zdaje się prosić boginię o to, by nie obracała kołem. Kochanowski nawiązuje do Fortuny i jej niestałości – może ona nagle odmienić los tego, który siedzi wysoko, który cieszy się szczęściem. Uwaga. Za poprawną uznaje się odpowiedź, z której wynika, że w każdym z tekstów postawa Fortuny wobec ludzkiego losu jest zmienna.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne uzupełnienie obu wierszy tabeli. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie A4, B1 Zasady oceniania rozwiązań zadań

Lalka

Zasady oceniania 1 pkt – poprawna odpowiedź. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie Lalka

• Ocena społeczeństwa jest krytyczna. Są nierówności społeczne, rozwarstwienie. • Ocena jest negatywna, ponieważ Polacy nie mają wspólnego celu, za bardzo koncentrują się na przeszłości.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Ocena społeczeństwa jest krytyczna. Są nierówności społeczne, rozwarstwienie. • Ocena jest negatywna, ponieważ Polacy nie mają wspólnego celu, za bardzo koncentrują się na przeszłości.

Przykładowe odpowiedzi • Na tym, że kobieta jest inaczej postrzegana przez ukochanego, kiedy są zgodni, a inaczej – kiedy się pokłócą. • Koncept polega na zobrazowaniu zmienności postrzegania kobiety pod wpływem emocji towarzyszących życiu w zgodzie oraz niezgodzie. • Koncept w wierszu Niestatek polega na zastosowaniu kontrastu. Na początku ukazano wyidealizowany wizerunek panny, gdy zakochani są w zgodzie ze sobą. Z kolei po kłótni dziewczyna staje się szpetna w oczach ukochanego.

Zasady oceniania 1 pkt – trafne wyjaśnienie w odniesieniu do zawartości myślowej utworu albo do budowy utworu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwaga. Jeżeli zdający w odpowiedzi tylko wymienia środki stylistyczne zawarte w utworze, to za rozwiązanie zadania otrzymuje 0 pkt. Przykładowe odpowiedzi • Na tym, że kobieta jest inaczej postrzegana przez ukochanego, kiedy są zgodni, a inaczej – kiedy się pokłócą. • Koncept polega na zobrazowaniu zmienności postrzegania kobiety pod wpływem emocji towarzyszących życiu w zgodzie oraz niezgodzie. • Koncept w wierszu Niestatek polega na zastosowaniu kontrastu. Na początku ukazano wyidealizowany wizerunek panny, gdy zakochani są w zgodzie ze sobą. Z kolei po kłótni dziewczyna staje się szpetna w oczach ukochanego.

• Poezja ma zapewniać poecie/dziełom nieśmiertelność. • Poezja ma zachować pamięć o poecie. • Rolą poezji według Jana Kochanowskiego jest zapewnienie pośmiertnej sławy. • Podmiot liryczny uważa, że poezja może uczynić twórcę nieśmiertelnym – on sam umrze, ale jego dzieła mogą być wieczne.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie roli poezji. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Zasady oceniania rozwiązań zadań Przykładowe odpowiedzi • Poezja ma zapewniać poecie/dziełom nieśmiertelność. • Poezja ma zachować pamięć o poecie. • Rolą poezji według Jana Kochanowskiego jest zapewnienie pośmiertnej sławy. • Podmiot liryczny uważa, że poezja może uczynić twórcę nieśmiertelnym – on sam umrze, ale jego dzieła mogą być wieczne.

Rada, np.: • Człowiek powinien zachować równowagę wewnętrzną wobec pozytywnych i negatywnych wydarzeń. • Zachowanie równowagi w myśleniu w różnych/zmiennych okolicznościach życiowych. • Trzeba zachować spokój wobec dobrych i złych chwil w życiu, ponieważ ostatecznie czeka nas śmierć. Nazwa prądu filozoficznego: stoicyzm

Przykładowa odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Rada, np.: • Człowiek powinien zachować równowagę wewnętrzną wobec pozytywnych i negatywnych wydarzeń. • Zachowanie równowagi w myśleniu w różnych/zmiennych okolicznościach życiowych. • Trzeba zachować spokój wobec dobrych i złych chwil w życiu, ponieważ ostatecznie czeka nas śmierć. Nazwa prądu filozoficznego: stoicyzm