Literatura i kultura

Lektury obowiązkowe — zadania maturalne — strona 6

Zadania wymagające znajomości treści, bohaterów i problematyki najważniejszych lektur.

Ćwicz w pełnej bazie

90zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odwołanie wyłącznie do fragmentu, gdy polecenie wymaga znajomości całego utworu.

Pełny zestaw · strona 6 z 9

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 90 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 8

czerwiec 2023podstawowy2 pkt

Przeczytaj poniższy fragment Dziadów cz. II Adama Mickiewicza. Kto nie doznał goryczy ni razu, Ten nie dozna słodyczy w niebie. Rozstrzygnij, czy myśl zawarta w zacytowanym fragmencie Dziadów cz. II jest zgodna z przekonaniami myślicieli, o których mowa w ostatnim akapicie tekstu Władysława Tatarkiewicza. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do tekstu Władysława Tatarkiewicza.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Tak. W ostatnim akapicie tekstu Tatarkiewicza mowa o zależności między odczuwaniem szczęścia a odczuwaniem nieszczęścia. Załączony fragment z „Dziadów” cz. II to wypowiedź dzieci, które nie mogły zaznać zbawienia i dzięki temu doświadczać szczęścia, ponieważ za życia nie zaznały bólu i smutku. • Nie. Władysław Tatarkiewicz nawiązał do poglądów myślicieli, którzy uważali, że aby odczuć szczęście w życiu, trzeba doświadczać też nieszczęścia. Z kolei Adam Mickiewicz nawiązuje do niemożności zbawienia dzieci, które za życia nie zaznały trosk, a nie do przeżywania szczęścia i nieszczęścia na ziemi.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do tekstu Władysława Tatarkiewicza, fragmentu Dziadów cz. II i całego dramatu Adama Mickiewicza. 1 pkt – rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do tekstu Władysława Tatarkiewicza i fragmentu Dziadów cz. II. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo odpowiedź odnosząca się tylko do tekstu Władysława Tatarkiewicza, albo brak odpowiedzi. Uwagi. • W przypadku błędu rzeczowego dotyczącego „Dziadów” cz. II Adama Mickiewicza przyznaje się 0 punktów. • Jeżeli w odpowiedzi nie pojawi się nazwisko Władysława Tatarkiewicza, ale z treści wynika, że zdający odnosi się do tekstu „O szczęściu”, wówczas uznaje się odpowiedź za poprawną. Przykładowe odpowiedzi • Tak. W ostatnim akapicie tekstu Tatarkiewicza mowa o zależności między odczuwaniem szczęścia a odczuwaniem nieszczęścia. Załączony fragment z „Dziadów” cz. II to wypowiedź dzieci, które nie mogły zaznać zbawienia i dzięki temu doświadczać szczęścia, ponieważ za życia nie zaznały bólu i smutku. • Nie. Władysław Tatarkiewicz nawiązał do poglądów myślicieli, którzy uważali, że aby odczuć szczęście w życiu, trzeba doświadczać też nieszczęścia. Z kolei Adam Mickiewicz nawiązuje do niemożności zbawienia dzieci, które za życia nie zaznały trosk, a nie do przeżywania szczęścia i nieszczęścia na ziemi.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte […]. II. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający: zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane przez nauczyciela.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 4

czerwiec 2023podstawowy3 pkt

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Słynie szeroko w Litwie Dobrzyński zaścianek Męstwem swoich szlachciców, pięknością szlachcianek. Niegdyś możny i ludny; bo gdy król Jan Trzeci Obwołał pospolite ruszenie przez wici, Chorąży województwa z samego Dobrzyna Przywiódł mu sześćset zbrojnej szlachty. Dziś rodzina Zmniejszona, zubożała; dawniej w pańskich dworach Lub wojsku, na zajazdach, sejmikowych zborach Zwykli byli Dobrzyńscy żyć o łatwym chlebie. Teraz zmuszeni sami pracować na siebie Jako zaciężne chłopstwo! Tylko że siermięgi Nie noszą, lecz kapoty białe w czarne pręgi, A w niedzielę kontusze. Strój także szlachcianek Najuboższych różni się od chłopskich katanek: Zwykle chodzą w drylichach albo perkaliczkach, Bydło pasą nie w łapciach z kory, lecz w trzewiczkach, I żną zboże, a nawet przędą – w rękawiczkach. 4.1. Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi zacytowany fragment. Autor: Tytuł: 4.2. Wyjaśnij znaczenie wyrazu zaścianek w kontekście całego utworu, z którego pochodzi fragment, oraz podaj współczesne znaczenie tego słowa. Znaczenie w utworze: Znaczenie współczesne:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal dosłowne znaczenie tytułu, potem połącz je z głównym problemem lub kompozycją tekstu. Wskaż konkretny element materiału, który potwierdza tę interpretację.

Odpowiedź lub przykład realizacji

4.1. Autor: Adam Mickiewicz. Tytuł: Pan Tadeusz. 4.2. W utworze zaścianek to osada zamieszkana przez ubogą, spokrewnioną szlachtę. Współcześnie słowo oznacza zacofaną miejscowość lub zacofane środowisko.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 4.1. 1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu. 4.2. 2 pkt - poprawne wyjaśnienie znaczenia w utworze i znaczenia współczesnego; 1 pkt - poprawne wyjaśnienie tylko jednego znaczenia. W każdej części 0 pkt za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte; 1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym […].

Lektury obowiązkowe

Zadanie 3

czerwiec 2023podstawowy1 pkt

Jaką funkcję w 1. akapicie tekstu Mirosława Bańki pełni odwołanie do twórczości Henryka Sienkiewicza? Wybierz i zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Stanowi wprowadzenie polemiki. B. Stanowi apel o czytanie literatury. C. Stanowi zaproszenie odbiorcy do dyskusji. D. Stanowi zilustrowanie argumentu przykładem.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie D

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens […] wydzielonych przez siebie fragmentów; potrafi objaśnić ich […] funkcję na tle całości; 1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki językowe i ich funkcje w tekście.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 16

czerwiec 2023podstawowy1 pkt

Przeczytaj fragment Tanga Sławomira Mrożka. Sławomir Mrożek Tango AKT I […] W pomieszczeniu znajdują się przede wszystkim następujące sprzęty: stół na osiem osób z kompletem krzeseł. Fotele. Duże lustro ścienne na lewej ścianie. Sofa. Małe stoliczki. Sprzęty ustawione niesymetrycznie, jakby tuż przed przeprowadzką albo tuż po przeprowadzce. Bałagan. Ponadto cała scena przyrządzona draperiami w ten sposób, że materie, półleżące, półzwisające, półzwinięte, sprawiają wrażenie rozplamienia, rozmazania, niekonturowości pomieszczenia. W jednym miejscu, na podłodze, tworzą rodzaj wzniesienia, legowiska. Staroświecki, czarny wózek dziecinny na wysokich i cienkich kołach, zakurzona ślubna suknia, melonik. Aksamitny obrus zgarnięty do połowy stołu […]. Sławomir Mrożek, Tango, Warszawa 2022. Czy przestrzeń opisana w zacytowanych didaskaliach odzwierciedla problematykę Tanga Sławomira Mrożka? Uzasadnij odpowiedź.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Tak. W dramacie przedstawiono konflikt Artura z rodzicami. Bałagan w pokoju opisany w didaskaliach podkreśla sposób życia wybrany przez rodziców Artura – brak norm moralnych.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Zasady oceniania rozwiązań zadań Przykładowa odpowiedź Tak. W dramacie przedstawiono konflikt Artura z rodzicami. Bałagan w pokoju opisany w didaskaliach podkreśla sposób życia wybrany przez rodziców Artura – brak norm moralnych.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością […] treści 7. Kształcenie umiejętności czytania, utworów wskazanych w podstawie analizowania i interpretowania literatury programowej jako lektury obowiązkowe; […]; 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 8. Kształcenie umiejętności świadomego poznanych tekstów […]; odbioru utworów literackich […] na różnych 10) rozpoznaje w utworze sposoby poziomach [...]. kreowania świata przedstawionego […].

Lektury obowiązkowe

Zadanie 14

czerwiec 2023podstawowy1 pkt

Przeczytaj fragment Lalki Bolesława Prusa. Bolesław Prus Lalka PAMIĘTNIK STAREGO SUBIEKTA „I wyjechał!… Pan Stanisław Wokulski, wielki organizator spółki do handlu przewozowego, wielki naczelnik firmy, która ma w obrocie ze cztery miliony rubli rocznie, wyjechał do Paryża jak pierwszy lepszy pocztylion do Miłosny… […] Pan Wokulski nie jest przecie lichym subiektem, który musi żebrać u pryncypała o urlop raz na kilka lat. Pan Wokulski jest kapitalistą, ma ze sześćdziesiąt tysięcy rubli rocznie, żyje za pan brat z hrabiami i książętami, pojedynkuje się z baronami i – wyjeżdża, kiedy chce. A wy, moi płatni oficjaliści, kłopoczcie się o interesa. Przecie za to macie pensje i dywidendy. I to jest kupiec?… To jest błazeństwo, mówię, nie kupiectwo!… No, można wyjechać nawet do Paryża i nawet po wariacku, ale – nie w takich czasach. Tu, panie, kongres berliński nawarzył piwa – tu, panie, […] Austria za Bośnię… Włochy krzyczą wniebogłosy: «Dajcie nam Triest, bo będzie źle!…» […]”. Bolesław Prus, Lalka, Wrocław 2019. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń w odniesieniu do podanego fragmentu Lalki Bolesława Prusa. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Stwierdzenie	P	F
1. Ignacy Rzecki w pamiętniku obiektywnie ocenia postępowanie Stanisława Wokulskiego.
2. W Pamiętniku starego subiekta zawarto komentarz dotyczący sytuacji politycznej w XIX-wiecznej Europie.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – zaznaczenie odpowiedzi FP. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie FP

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury 8. Kształcenie umiejętności świadomego obowiązkowe; odbioru utworów literackich […] na różnych 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poziomach [...]. poznanych tekstów […].

Lektury obowiązkowe

Zadanie 13

czerwiec 2023podstawowy1 pkt

Z jakiej epoki literackiej pochodzą podane utwory literackie? Każdej z epok A–C przyporządkuj po jednym utworze wybranym spośród 1–4. Wpisz właściwy numer utworu w odpowiednie miejsce w tabeli. Numer Utwór literacki Epoka literacka utworu 1. Przedwiośnie, Stefan Żeromski 2. Wesele, Stanisław Wyspiański A. romantyzm 3. Dziady cz. III, Adam Mickiewicz 4. Lalka, Bolesław Prus B. pozytywizm C. Młoda Polska

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal cechę każdego elementu z pierwszego zbioru, a następnie dobierz odpowiednik spełniający tę samą funkcję lub relację. Na końcu sprawdź, czy żaden wariant nie został użyty niezgodnie z instrukcją.

Odpowiedź lub przykład realizacji

A. romantyzm — 3; B. pozytywizm — 4; C. Młoda Polska — 2.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt — poprawne przyporządkowanie wszystkich trzech utworów: A–3, B–4, C–2. 0 pkt — odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej i światowej oraz 5) interpretuje treści alegoryczne umiejętność mówienia o nich i symboliczne utworu literackiego; z wykorzystaniem potrzebnej terminologii. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury oraz innych tekstów kultury, a także ich obowiązkowe; wzajemnej korespondencji. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 8. Kształcenie umiejętności świadomego poznanych tekstów oraz jej związek odbioru utworów literackich i tekstów kultury z programami epoki literackiej, zjawiskami na różnych poziomach: dosłownym, społecznymi, historycznymi, metaforycznym, symbolicznym, egzystencjalnymi i estetycznymi; poddaje aksjologicznym. ją refleksji; 10) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania: świata przedstawionego (fabuły, bohaterów, akcji, wątków, motywów), narracji, sytuacji lirycznej; interpretuje je i wartościuje; 11) rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu, rozpoznaje podstawowe motywy i toposy oraz dostrzega żywotność motywów […] w utworach literackich; określa ich rolę w tworzeniu znaczeń uniwersalnych; 12) w interpretacji utworów literackich odwołuje się do tekstów poznanych w szkole podstawowej, w tym: bajek Ignacego Krasickiego, Dziadów cz. II oraz Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, Balladyny Juliusza Słowackiego; 13) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne; 14) przedstawia propozycję interpretacji utworu, wskazuje w tekście miejsca, które mogą stanowić argumenty na poparcie jego propozycji interpretacyjnej; 15) wykorzystuje w interpretacji utworów literackich potrzebne konteksty, szczególnie kontekst historycznoliteracki, 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz.1246).

Lektury obowiązkowe

Zadanie 11

czerwiec 2023podstawowy2 pkt

Zapoznaj się z plakatem Jana Młodożeńca do dramatu Wesele Stanisława Wyspiańskiego. Plakat teatralny do przedstawienia Wesele Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Powszechnym w Warszawie. Zinterpretuj plakat Jana Młodożeńca w kontekście przesłania utworu Stanisława Wyspiańskiego Wesele. W odpowiedzi uwzględnij dwa elementy graficzne widoczne na plakacie.

Materiał graficzny stanowiący część zadania 11, czerwiec 2023, poziom podstawowy, formuła 2023 — Materiał graficzny z arkusza CKE: czerwiec 2023, poziom podstawowy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw dokładnie opisz wybrany element wizualny, a następnie połącz jego kształt, układ lub symbolikę z konkretnym motywem, bohaterem albo problemem utworu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Przedstawione na plakacie koło jest graficznym nawiązaniem do motywu chocholego tańca w końcowej scenie dramatu – kolory koła odnoszą się do barwnych ubrań weselników wiejskich. Wszyscy w transie kręcą się w kółko, bez celu, a miał to być czas rozpoczęcia akcji powstańczej odzyskanie przez Polaków niepodległość. Nie udało się, społeczeństwo polskie nie jest jeszcze gotowe podjąć się takiego działania.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – poprawna interpretacja plakatu z uwzględnieniem dwóch elementów graficznych wyrażających przesłanie Wesela. 1 pkt – poprawna interpretacja plakatu z uwzględnieniem jednego elementu graficznego wyrażającego przesłanie Wesela. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt Przedstawione na plakacie koło jest graficznym nawiązaniem do motywu chocholego tańca w końcowej scenie dramatu – kolory koła odnoszą się do barwnych ubrań weselników wiejskich. Wszyscy w transie kręcą się w kółko, bez celu, a miał to być czas rozpoczęcia akcji powstańczej odzyskanie przez Polaków niepodległość. Nie udało się, społeczeństwo polskie nie jest jeszcze gotowe podjąć się takiego działania.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […] oraz umiejętność 8) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych potrzebnej terminologii. w podstawie programowej jako lektury 7. Kształcenie umiejętności czytania, obowiązkowe; analizowania i interpretowania literatury 9) rozpoznaje tematykę i problematykę oraz innych tekstów kultury, a także ich poznanych tekstów […]. wzajemnej korespondencji. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 8. Kształcenie umiejętności świadomego 6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, odbioru utworów literackich i tekstów kultury stosując kod właściwy w danej dziedzinie na różnych poziomach: dosłownym, sztuki. metaforycznym, symbolicznym […]. SP 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 11) interpretuje dzieła sztuki ([…] grafika […]); 15) znajduje w tekstach współczesnej kultury […] nawiązania do tradycyjnych wątków literackich i kulturowych.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 13

wrzesień 2022podstawowy1 pkt

Przeczytaj podaną definicję wyrazu stereotyp oraz fragment Wesela Stanisława Wyspiańskiego. stereotyp «funkcjonujący w świadomości społecznej uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz rzeczywistości» www.sjp.pwn.pl Stanisław Wyspiański Wesele AKT I SCENA 1. Czepiec, Dziennikarz CZEPIEC Cóz tam, panie, w polityce? Chińcyki trzymają się mocno!? DZIENNIKARZ A, mój miły gospodarzu, mam przez cały dzień dosyć Chińczyków. CZEPIEC Pan polityk! DZIENNIKARZ Otóż właśnie polityków mam dość, po uszy, dzień cały. CZEPIEC Kiedy to ciekawe sprawy. DZIENNIKARZ A to czytaj, kto ciekawy; wiecie choć, gdzie Chiny leżą? CZEPIEC No, daleko, kajsi gdzieś daleko; a panowie to nijak nie wiedzą, że chłop chłopskim rozumem trafi, choćby było i daleko. A i my tu cytomy gazety I syćko wiemy. DZIENNIKARZ A po co –? CZEPIEC Sami się do światu garniemy. DZIENNIKARZ Ja myślę, że na waszej parafii świat dla was aż dosyć szeroki. CZEPIEC A tu ano i u nas bywają, co byli aże dwa roki w Japonii; jak była wojna. DZIENNIKARZ Ale tu wieś spokojna. – Niech na całym świecie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna. CZEPIEC Pon się boją we wsi ruchu. Pon nos obśmiwajom w duchu. – A jak my, to my się rwiemy ino do jakiej bijacki. Z takich, jak my, był Głowacki. A, jak myślę, ze panowie duza by juz mogli mieć, ino oni nie chcom chcieć! Stanisław Wyspiański, Wesele, Wrocław 1984. 13. Czy inteligencja postrzega wieś i chłopów stereotypowo? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do podanego fragmentu Wesela Stanisława Wyspiańskiego.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Tak. Dziennikarz postrzega wieś jako miejsce sielankowe i twierdzi, że chłopi nie interesują się tym, co dzieje się na świecie. A Czepiec przecież wykazuje zainteresowanie polityką i podkreśla, że chłopi chętnie biorą udział w bójkach.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – poprawna odpowiedź z trafnym uzasadnieniem odnoszącym się do fragmentu Wesela. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedź ocenione na 1 punkt Tak. Dziennikarz postrzega wieś jako miejsce sielankowe i twierdzi, że chłopi nie interesują się tym, co dzieje się na świecie. A Czepiec przecież wykazuje zainteresowanie polityką i podkreśla, że chłopi chętnie biorą udział w bójkach.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury […]. obowiązkowe; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 9) rozpoznaje tematykę i problematykę odbioru utworów literackich […] na różnych poznanych tekstów […]; poziomach: dosłownym, metaforycznym, 10) rozpoznaje w utworze sposoby symbolicznym […]. kreowania: świata przedstawionego ([…] bohaterów […]); interpretuje je i wartościuje.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 11

wrzesień 2022podstawowy2 pkt

Przeczytaj fragment Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Adam Mickiewicz Pan Tadeusz Księga I Śród takich pól przed laty, nad brzegiem ruczaju1, Na pagórku niewielkim, we brzozowym gaju, Stał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany; Świeciły się z daleka pobielane ściany, Tym bielsze, że odbite od ciemnej zieleni Topoli, co go bronią od wiatrów jesieni. Dόm2 mieszkalny niewielki, lecz zewsząd chędogi3, I stodołę miał wielką, i przy niej trzy stogi Użątku4, co pod strzechą zmieścić się nie może; Widać, że okolica obfita we zboże, I widać z liczby kopic5, co wzdłuż i wszerz smugów6 Świecą gęsto jak gwiazdy, widać z liczby pługów Orzących wcześnie łany ogromne ugoru7, Czarnoziemne, zapewne należne do dworu, Uprawne dobrze na kształt ogrodowych grządek: Że w tym domu dostatek mieszka i porządek. Brama na wciąż8 otwarta przechodniom ogłasza, Że gościnna i wszystkich w gościnę zaprasza. Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2019. 1 Ruczaj – tu: strumień. 2 Dόm – dom. 3 Chędogi – daw. schludny. 4 Użątek – zebrane plony, ścięte zboże. 5 Kopica – daw. kopa siana lub zboża. 6 Smug – pole, łąka. 7 Ugór – pole nieuprawiane przez dłuższy czas. 8 Na wciąż – na oścież, szeroko. Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź wybraną spośród podanych, a następnie uzasadnij swój wybór. Przytoczony fragment Pana Tadeusza odwołuje się do motywu A. tyrtejskiego. B. ikaryjskiego. C. arkadyjskiego. D. prometejskiego. Uzasadnienie:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

C. motywu arkadyjskiego. Soplicowo jest przedstawione jako spokojna, zasobna i harmonijna kraina: pola są żyzne i dobrze uprawione, w gospodarstwie panują dostatek oraz porządek, a otwarta brama świadczy o gościnności mieszkańców.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 2 pkt — wskazanie odpowiedzi C oraz trafne uzasadnienie odwołujące się do cech Soplicowa opisanych we fragmencie. 1 pkt — wskazanie odpowiedzi C bez poprawnego uzasadnienia. 0 pkt — wybór innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

1. Rozumienie pojęć: 1. Rozumienie pojęć: 2) całkowicie nieuprawnionej interpretacji lektury obowiązkowej będącej falsyfikacją i umiejętność wykorzystania kontekstów, kodów kulturowych, terminologii, znajomości • nieuprawnionej interpretacji fragmentu lub fragmentów / części utworu literackiego,

Lektury obowiązkowe

Zadanie 5

sierpień 2022podstawowy1 pkt

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wypowiedzenie W tym kontekście podział na literaturę i publiczność, na autorów i odbiorców, na piszących i czytających, nie jest rozłączny to A. zdanie pojedyncze. B. równoważnik zdania. C. zdanie złożone podrzędnie. D. zdanie złożone współrzędnie.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

A. zdanie pojedyncze.

Klucz i zasady oceniania

Poprawna odpowiedź 1 pkt – odpowiedź poprawna. A 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

interpretacyjnego, co może utrudnić odkrycie • Uzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołania do • Uzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu i odwołania do interpretacyjnego przywołanego przez zdającego. Temat 3. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja • Koncepcja interpretacyjna musi być widoczna w pracy, choć nie musi być wyrażona do tekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub • Proste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 11

sierpień 2022podstawowy3 pkt

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. W początkach roku 1878, kiedy świat polityczny zajmował się pokojem san-stefańskim, wyborem nowego papieża albo szansami europejskiej wojny, warszawscy kupcy tudzież inteligencja pewnej okolicy Krakowskiego Przedmieścia nie mniej gorąco interesowała się przyszłością galanteryjnego sklepu pod firmą J. Mincel i S. Wokulski. […] Zatopieni w kłębach dymu cygar i pochyleni nad butelkami z ciemnego szkła, obywatele tej dzielnicy jedni zakładali się o wygranę lub przegranę Anglii, drudzy o bankructwo Wokulskiego; jedni nazywali geniuszem Bismarcka, drudzy – awanturnikiem Wokulskiego; jedni krytykowali postępowanie prezydenta MacMahona, inni twierdzili, że Wokulski jest zdecydowanym wariatem, jeżeli nie czymś gorszym... 11.1. Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi zacytowany fragment. Autor: Tytuł: 11.2. Które z funkcji narracji, wymienionych w akapicie 1. tekstu Adama Regiewicza, są realizowane także w zacytowanym powyżej fragmencie utworu literackiego? Wymień dwie i uzasadnij odpowiedź.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

11.1. Autor: Bolesław Prus. Tytuł: Lalka. 11.2. Narracja nakreśla kontekst historyczny wydarzeń i wprowadza czytelnika w akcję powieści: przedstawia głównego bohatera oraz znaczenie jego losów dla mieszkańców Krakowskiego Przedmieścia.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania rozwiązań zadań 11.2. Przykładowa odpowiedź 2 pkt – poprawne określenie • Narracja służy nakreśleniu kontekstu wydarzeń, dwóch funkcji narracji ponieważ podane daty oraz przytoczone wydarzenia wraz uzasadnieniem polityczne pozwalają na umieszczenie wydarzeń każdej z nich. z powieści w określonym czasie historycznym. 1 pkt – poprawne określenie • Narracja wprowadza również w akcję powieści, jednej funkcji narracji ponieważ poprzez opis zachowania i wypowiedzi wraz uzasadnieniem. mieszkańców Krakowskiego Przedmieścia czytelnik 0 pkt – odpowiedź niepoprawna poznaje głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego, albo brak odpowiedzi. i dowiaduje się, że jego losy są dla rozmówców równie ważne, jak wydarzenia polityczne na świecie. Uwagi. • Narracja pełni funkcję informacyjną. Z podanego • W przypadku błędu fragmentu czytelnik dowiaduje się, kiedy rozpoczyna się rzeczowego dotyczącego akcja utworu, uzyskuje także informacje na temat „Lalki” Bolesława Prusa kontrowersyjności postępowania Stanisława przyznaje się 0 punktów. Wokulskiego. • Jeżeli w zadaniu 11.1. zdający poda niewłaściwy tytuł utworu, to za zadanie 11.2 przyznaje się 0 pkt. Jeżeli w zadaniu 11.1. zdający poda właściwy tytuł, ale błędnie określi autora ALBO nie wypełni części 11.1, to sprawdza się i ocenia rozwiązanie zadania 11.2.

Wymagania podstawy programowej