Literatura i kultura

Lektury obowiązkowe — zadania maturalne — strona 4

Zadania wymagające znajomości treści, bohaterów i problematyki najważniejszych lektur.

Ćwicz w pełnej bazie

90zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odwołanie wyłącznie do fragmentu, gdy polecenie wymaga znajomości całego utworu.

Pełny zestaw · strona 4 z 9

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 90 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 14

maj 2024podstawowy1 pkt

Przeczytaj fragment Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Stanisław Wyspiański Wesele AKT II SCENA 24 […] WERNYHORA Wszystko święte, wszystko żywo; z daleka, a miałem blisko; wybrałem twój dom, zagrodę i wybrałem Weselisko. Waszmość rękę miej szczęśliwą: Daję Waści złoty róg. […] Na jego rycerny głos spotężni się Duch, podejmie Los. Daję w twoje ręce róg. Stanisław Wyspiański, Wesele, Wrocław 1977. Wyjaśnij symbolikę złotego rogu w Weselu Stanisława Wyspiańskiego.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Rozdziel znaczenie dosłowne od przenośnego. Nazwij skojarzenia uruchamiane przez obraz i pokaż, jaki sens wnosi on do całej wypowiedzi.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Złoty róg symbolizuje wezwanie do narodowego zrywu oraz daną Polakom szansę zjednoczenia i odzyskania niepodległości. Jego dźwięk miał poderwać ludzi do wspólnego działania.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt — poprawne wyjaśnienie symboliki złotego rogu w „Weselu”. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 20241

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej i światowej oraz 5) interpretuje treści alegoryczne umiejętność mówienia o nich i symboliczne utworu literackiego; z wykorzystaniem potrzebnej terminologii. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury oraz innych tekstów kultury, a także ich obowiązkowe; wzajemnej korespondencji. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 8. Kształcenie umiejętności świadomego poznanych tekstów oraz jej związek odbioru utworów literackich i tekstów kultury z programami epoki literackiej, zjawiskami na różnych poziomach: dosłownym, społecznymi, historycznymi, metaforycznym, symbolicznym, egzystencjalnymi i estetycznymi; poddaje aksjologicznym. ją refleksji; 10) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania: świata przedstawionego (fabuły, bohaterów, akcji, wątków, motywów), narracji, sytuacji lirycznej; interpretuje je i wartościuje; 11) rozumie pojęcie motywu literackiego i toposu, rozpoznaje podstawowe motywy i toposy oraz dostrzega żywotność motywów […] w utworach literackich; określa ich rolę w tworzeniu znaczeń uniwersalnych; 12) w interpretacji utworów literackich odwołuje się do tekstów poznanych w szkole podstawowej, w tym: bajek Ignacego Krasickiego, Dziadów cz. II oraz Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, Balladyny Juliusza Słowackiego; 13) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne; 14) przedstawia propozycję interpretacji utworu, wskazuje w tekście miejsca, które mogą stanowić argumenty na poparcie jego propozycji interpretacyjnej; 15) wykorzystuje w interpretacji utworów literackich potrzebne konteksty, szczególnie kontekst historycznoliteracki, 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz.1246).

Lektury obowiązkowe

Zadanie 11.1

maj 2024podstawowy1 pkt

Przeczytaj fragment tekstu Bogusława Doparta. Po klęsce powstania listopadowego, w zmienionej atmosferze duchowej, Mickiewicz zainicjował dwa nowe kierunki romantycznej poezji narodowej. Pierwszy – profetyczny1 – wybiegał w przyszłość; drugi – neosarmacki2 – sięgał w przeszłość. Bogusław Dopart, Adam Mickiewicz – Dziady, [w:] Lektury polonistyczne. Oświecenie – romantyzm, t. I, red. Andrzej Borowski, Janusz S. Gruchała, Kraków 1997. 1 Profetyczny – proroczy. 2 Neosarmacki – nawiązujący do sarmatyzmu. Wykaż, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Zamień pytanie z polecenia na początek zdania oznajmującego. Następnie dodaj informację wynikającą z tekstu lub lektury i sprawdź, czy odpowiedź obejmuje każdy człon pytania.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Dziady to utwór o charakterze profetycznym, ponieważ w utworze występuje widzenie księdza Piotra, któremu dane jest ujrzeć przyszłe losy Polski. • Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym ze względu na liczne sceny o charakterze proroczym. Przykładem sceny może być sen Ewy, który zmienia się w widzenie. Bohaterce ukazuje się Chrystus, który rzuca na nią kwiaty, w tym różę, symbolizującą tajemniczego poetę.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wykazanie, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Dziady to utwór o charakterze profetycznym, ponieważ w utworze występuje widzenie księdza Piotra, któremu dane jest ujrzeć przyszłe losy Polski. • Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym ze względu na liczne sceny o charakterze proroczym. Przykładem sceny może być sen Ewy, który zmienia się w widzenie. Bohaterce ukazuje się Chrystus, który rzuca na nią kwiaty, w tym różę, symbolizującą tajemniczego poetę.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 7. Kształcenie umiejętności czytania, poznanych tekstów […]. analizowania i interpretowania literatury 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: […]. 1) przetwarza i hierarchizuje informacje z tekstów […] naukowych.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 11.2

maj 2024podstawowy1 pkt

Przeczytaj fragment Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Adam Mickiewicz Pan Tadeusz 1 Derkacz – ptak brodzący, szybki w biegu. Tam derkacz1 wrzasnął z łąki, szukać go daremnie, 2 Jak kometa cary – według Bo on szybuje w trawie jako szczupak w Niemnie; przekonania ludu kometa Tam ozwał się nad głową ranny wiosny dzwonek: zapowiada wojnę i przewroty, jest zatem złowroga dla panujących. Również głęboko w niebie schowany skowronek; Ówdzie orzeł szerokiem skrzydłem przez obszary Zaszumiał, strasząc wróble jak kometa cary2; Zaś jastrząb, pod jasnemi wiszący błękity, Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity. Aż ujrzawszy wśród łąki ptaka lub zająca, Runie nań z góry jako gwiazda spadająca. Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2015. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Stwierdzenie	P	F
1. Porównania zastosowane w powyższym fragmencie wpływają na plastyczność opisu.
2. Hiperbole użyte w powyższym fragmencie dynamizują tekst.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PP Zasady oceniania rozwiązań zadań

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: analizowania i interpretowania literatury 4) rozpoznaje w tekście literackim środki […]. wyrazu artystycznego poznane w szkole podstawowej oraz środki znaczeniowe: […] hiperbolę […]; określa ich funkcje. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: 11) rozpoznaje w tekście literackim: porównanie […] i określa […] [jego] funkcję.

Materiał do podpunktów

Zadanie 9

Tekst źródłowy

Przeczytaj fragment Lalki Bolesława Prusa. Bolesław Prus Lalka W tydzień po odwiedzinach Węgiełka wpadł Ochocki. Zmężniał, opalił się i wyglądał na młodego szlachcica. […] Zapalił papierosa i prawił: – Nie wiem, czyś pan słyszał, że nieboszczka prezesowa, oprócz drobnej części, cały swój majątek zapisała na cele dobroczynne. Szpitale, domy podrzutków, szkółki, sklepy wiejskie et cetera⁠1… Bolesław Prus, Lalka, Wrocław 2019. 1 Et cetera (łac.) – i tak dalej.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 9.1

grudzień 2024podstawowy1 pkt

Wspólny materiał do zadania 9Podpunkty: 9.1, 9.2

Na podstawie przytoczonego fragmentu Lalki oraz całej powieści Bolesława Prusa wykaż, że działania prezesowej Zasławskiej były zgodne z założeniem pracy organicznej.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Zamień pytanie z polecenia na początek zdania oznajmującego. Następnie dodaj informację wynikającą z tekstu lub lektury i sprawdź, czy odpowiedź obejmuje każdy człon pytania.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Celem pracy organicznej było wzmacnianie społeczeństwa polskiego poprzez podnoszenie jakości życia – zwłaszcza ludzi ubogich. Prezesowa Zasławska za życia systematycznie pomagała najbiedniejszym. Jej działania miały na celu stworzenie ludziom ubogim warunków do rozwoju, podnoszenie jakości życia poprzez opiekę, wychowanie, a nawet edukację – przekazała swój majątek na szkółki. • Praca organiczna to działania polegające na współpracy różnych warstw społecznych mające na celu rozwój społeczeństwa jako całości. Zasławska finansowała instytucje poprawiające jakość życia ludzi słabszych i ubogich. Zapewniła w swoim majątku opiekę i wychowanie dzieciom chłopskim, odpowiednie warunki życia mieszkańcom. Pozostawiła po sobie pieniądze na cele dobroczynne.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Wymagania podstawy programowej

z literatury polskiej […] oraz umiejętność 7) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. 8) rozpoznaje tematykę i problematykę systematycznie pomagała najbiedniejszym. Jej działania miały na celu stworzenie

Lektury obowiązkowe

Zadanie 9.2

grudzień 2024podstawowy1 pkt

Wspólny materiał do zadania 9Podpunkty: 9.1, 9.2

Czy działalność dobroczynna Izabeli Łęckiej stanowiła realizację założenia pracy organicznej? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do Lalki Bolesława Prusa.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Nie. Praca organiczna polegała na dbaniu o rozwój kraju, warstw społecznych. Natomiast celem działalności dobroczynnej Izabeli Łęckiej było zaistnienie w życiu towarzyskim / zaznaczenie swojej pozycji społecznej. • Działalność dobroczynna Łęckiej nie miała charakteru pracy organicznej, ponieważ bohaterka nie była zainteresowana systemową zmianą losu ubogich. Ograniczała się do udziału w kwestach dobroczynnych w celu np. zaprezentowania nowej kreacji.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie na podstawie Lalki. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Nie. Praca organiczna polegała na dbaniu o rozwój kraju, warstw społecznych. Natomiast celem działalności dobroczynnej Izabeli Łęckiej było zaistnienie w życiu towarzyskim / zaznaczenie swojej pozycji społecznej. • Działalność dobroczynna Łęckiej nie miała charakteru pracy organicznej, ponieważ bohaterka nie była zainteresowana systemową zmianą losu ubogich. Ograniczała się do udziału w kwestach dobroczynnych w celu np. zaprezentowania nowej kreacji.

Wymagania podstawy programowej

Lektury obowiązkowe

Zadanie 8

czerwiec 2024podstawowy1 pkt

Przeczytaj fragment Kazań sejmowych Piotra Skargi. Piotr Skarga Kazanie wtóre Jako namilejszej matki swej miłować i onej czcić nie macie, która was urodziła i wychowała, nadała, wyniosła? Bóg matkę czcić rozkazał. Przeklęty, kto zasmuca matkę swoję. A która jest pierwsza i zasłużeńsza matka jako ojczyzna, od której imię macie i wszystko, co macie, od niej jest? Która gniazdem jest matek wszytkich i powinowactw wszytkich, i komorą dóbr waszych wszytkich. Piotr Skarga, Kazanie wtóre [w:] tegoż, Kazania sejmowe, Wrocław 1972. Wyjaśnij, czemu służy porównanie ojczyzny do matki w powyższym fragmencie Kazań sejmowych Piotra Skargi.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw nazwij efekt, który autor chce osiągnąć, a następnie połącz go z konkretnym zabiegiem w tekście. Odpowiedź powinna wyjaśniać cel użycia elementu, a nie tylko go opisywać.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Porównanie ojczyzny do matki służy pouczeniu, że ojczyznę należy chronić, kochać i poważać jak rodzoną matkę. • Służy to utożsamieniu ojczyzny z matką. W ten sposób autor podkreśla wartość ojczyzny.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Porównanie ojczyzny do matki służy pouczeniu, że ojczyznę należy chronić, kochać i poważać jak rodzoną matkę. • Służy to utożsamieniu ojczyzny z matką. W ten sposób autor podkreśla wartość ojczyzny.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 4) rozpoznaje w tekście literackim środki 7. Kształcenie umiejętności czytania, wyrazu artystycznego […]; określa ich analizowania i interpretowania literatury funkcje. […]. 8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].

Lektury obowiązkowe

Zadanie 14

czerwiec 2024podstawowy2 pkt

Przeczytaj fragment opowiadania Górą „Edek” Marka Nowakowskiego. Marek Nowakowski Górą „Edek” – Panie, jak tak można? – zabrzmiał głos kierowcy „malucha”, drgający bezsilną skargą. A „Edek”, bo on to był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło centymetrów patrzył przed siebie – wcale nie widząc tego cherlaka w okularach. Wymusił i zdobył miejsce dla swego forda. Teraz parł do następnego celu. Zniknął w pobliskiej bramie, opatrzonej tabliczkami z nazwami firm i przedstawicielstw handlowych. Marek Nowakowski, Górą „Edek”, [w:] tegoż, Prawo prerii, Warszawa 1999. Podaj tytuł utworu, do którego Marek Nowakowski nawiązuje w opowiadaniu Górą „Edek”. Wyjaśnij, na czym polega to nawiązanie. Tytuł utworu: Wyjaśnienie:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal dosłowne znaczenie tytułu, potem połącz je z głównym problemem lub kompozycją tekstu. Wskaż konkretny element materiału, który potwierdza tę interpretację.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Tytuł utworu: „Tango” Sławomira Mrożka. Edek Nowakowskiego, podobnie jak Edek z dramatu Mrożka, uosabia prymitywną siłę zwyciężającą nad słabszym człowiekiem i zasadami wspólnoty. W opowiadaniu brutalnie wymusza miejsce parkingowe, tak jak bohater „Tanga” przemocą zdobywa władzę po pokonaniu Artura.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 2 pkt — podanie tytułu „Tango” oraz trafne wyjaśnienie podobieństwa między Edkami. 1 pkt — podanie poprawnego tytułu bez wyjaśnienia albo trafne rozpoznanie sensu nawiązania bez tytułu. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 20241

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

Lektury obowiązkowe

Zadanie 12

czerwiec 2024podstawowy2 pkt

Przeczytaj fragment Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Stanisław Wyspiański Wesele AKT III SCENA 19 […] PAN MŁODY Gębą toście bardzo harny1. CZEPIEC Kręć pon ino próżne żarna2, poezyje, wirse, książki, podobają ci się wstążki, stroisz się w te karazyje3, a jak trza się mirzać4 z czego, to pon w sobie szyćko skryje. […] Pon ino widzisz pchły, Pchły, świecidła, rosę, ćmy, a nie chcesz znać, co som my: że w nas dnieje, dusa świci, że zarucko5 kur zapieje, że na nas czekają w mieście, że nas tu jest ze dwadzieścia z kosom, cepem, żelaziwem i że to, to nie som sny. Stanisław Wyspiański, Wesele, Wrocław 1977. 1 Harny – dumny, zuchwały. 2 Kręć pon ino próżne żarna – tu: wykonuj pracę nieefektywną. 3 Karazyje – karazja, gruby wełniany materiał, z którego szyto chłopskie okrycia wierzchnie. 4 Mirzać się – tu: wykazać się, wziąć się do czegoś realnego. 5 Zarucko – zaraz. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Stwierdzenie	P	F
1. Czepiec docenia Pana Młodego za jego twórczość poetycką.
2. Z wypowiedzi Czepca wynika, że chłopi są gotowi do walki.
3. Czepiec krytykuje Pana Młodego za brak zainteresowania prawdziwymi potrzebami chłopów.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.

Odpowiedź lub przykład realizacji

FPP

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi. 1 pkt – zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 pkt – zaznaczenie jednej poprawnej odpowiedzi albo odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Zasady oceniania rozwiązań zadań Rozwiązanie FPP

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury […]. obowiązkowe; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 9) rozpoznaje tematykę i problematykę odbioru utworów literackich […] na różnych poznanych tekstów […]. poziomach [...].

Lektury obowiązkowe

Zadanie 11

czerwiec 2024podstawowy2 pkt

Kim byli w życiu Ignacego Rzeckiego wymienieni bohaterowie „Lalki” Bolesława Prusa? Przypisz każdej postaci właściwy opis wybrany spośród podanych 1–5. Wpisz numer opisu w odpowiednie miejsce w tabeli.

Opisy postaci

1. Przyjaciel Rzeckiego; razem walczyli w Wiośnie Ludów.
2. Przyjaciel Rzeckiego; Rzecki był jego pełnomocnikiem w sklepie.
3. Lokatorka kamienicy Łęckich, uciążliwa dla mieszkańców i dla Rzeckiego.
4. Kupiec niemieckiego pochodzenia, pierwszy pracodawca Rzeckiego.
5. Lokatorka kamienicy Łęckich; Rzecki chciał wyswatać ją z Wokulskim.

Bohater	Numer opisu
A. Jan Mincel
B. August Katz
C. Helena Stawska

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Zamień pytanie z polecenia na początek zdania oznajmującego. Następnie dodaj informację wynikającą z tekstu lub lektury i sprawdź, czy odpowiedź obejmuje każdy człon pytania.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Bohater	Poprawny opis
A. Jan Mincel	4. Kupiec niemieckiego pochodzenia, pierwszy pracodawca Rzeckiego.
B. August Katz	1. Przyjaciel Rzeckiego; razem walczyli w Wiośnie Ludów.
C. Helena Stawska	5. Lokatorka kamienicy Łęckich; Rzecki chciał wyswatać ją z Wokulskim.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – wpisanie do tabeli trzech poprawnych odpowiedzi. 1 pkt – wpisanie do tabeli dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 pkt – wpisanie do tabeli jednej poprawnej odpowiedzi albo odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Rozwiązanie A4, B1, C5

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

Lektury obowiązkowe

Zadanie 10

czerwiec 2024podstawowy2 pkt

Przeczytaj poniższe fragmenty utworów Adama Mickiewicza. Tekst 1. Adam Mickiewicz Rozmowa wieczorna Z Tobą ja gadam1, co królujesz w niebie, A razem gościsz w domku mego ducha; Gdy północ wszystko w ciemnościach zagrzebie I czuwa tylko zgryzota i skrucha, Z Tobą ja gadam! słów nie mam dla Ciebie: Myśl Twoja każdej myśli mej wysłucha; Najdalej władasz i służysz w pobliżu, Król na niebiosach, w sercu mym na krzyżu! Adam Mickiewicz, Rozmowa wieczorna, [w:] tegoż, Wybór poezyj, t. II, Wrocław 1997. 1 Gadam – rozmawiam. Tekst 2. Adam Mickiewicz Dziady cz. III KONRAD […] Milczysz! – Jam Ci do głębi serce me otworzył, Zaklinam, daj mi władzę – jedna część jej licha, Część tego, co na ziemi osiągnęła pycha, Z tą jedną cząstką ileż ja bym szczęścia stworzył! Milczysz! – nie dasz dla serca, dajże dla rozumu. – Widzisz, żem pierwszy z ludzi i z aniołów tłumu, Że Cię znam lepiej niźli Twoje archanioły, Wart, żebyś ze mną władzą dzielił się na poły – Jeślim nie zgadł, odpowiedz – milczysz! ja nie kłamię. Adam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie (część III), Wrocław 2012. Czy Konrad – bohater Dziadów cz. III – przyjmuje taką samą postawę wobec Boga, jaką wyraża podmiot liryczny w wierszu Rozmowa wieczorna? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do obu zacytowanych fragmentów utworów.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Inną. Podmiot liryczny wiersza przyjmuje pokorną postawę wobec Boga. Natomiast Konrad jest roszczeniowy – żąda władzy od Boga. • Inną. Podmiot liryczny ufa Bogu, wierzy, że zostanie wysłuchany. Natomiast Konrad czuje się lekceważony milczeniem Boga. • Taką samą. Zarówno podmiot liryczny, jak i Konrad bezpośrednio przemawiają do Boga, nie boją się do Niego zwracać.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do fragmentu wiersza ORAZ fragmentu Dziadów cz. III. 1 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do fragmentu wiersza ALBO fragmentu Dziadów cz. III. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwagi. • W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy. • Nie zalicza się odpowiedzi polegającej tylko na streszczaniu lub parafrazowaniu tekstu/tekstów. Przykładowe odpowiedzi • Inną. Podmiot liryczny wiersza przyjmuje pokorną postawę wobec Boga. Natomiast Konrad jest roszczeniowy – żąda władzy od Boga. • Inną. Podmiot liryczny ufa Bogu, wierzy, że zostanie wysłuchany. Natomiast Konrad czuje się lekceważony milczeniem Boga. • Taką samą. Zarówno podmiot liryczny, jak i Konrad bezpośrednio przemawiają do Boga, nie boją się do Niego zwracać.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury […]. obowiązkowe; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 9) rozpoznaje tematykę i problematykę odbioru utworów literackich […] na różnych poznanych tekstów […]. poziomach [...]. 13) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, […] określa cechy wspólne i różne.

Lektury obowiązkowe

Zadanie 9

sierpień 2023podstawowy2 pkt

Przeczytaj fragment Dziadów cz. III Adama Mickiewicza. Adam Mickiewicz Dziady cz. III SCENA II IMPROWIZACJA KONRAD […] Najwyższy na niebiosach! – Ciebie tu szukałem, Ja najwyższy z czujących na ziemnym padole. Nie spotkałem Cię dotąd – żeś Ty jest, zgaduję; Niech Cię spotkam i niechaj Twą wyższość uczuję – Ja chcę władzy, daj mi ją lub wskaż do niej drogę; […] Ja chcę mieć władzę, jaką Ty posiadasz, Ja chcę duszami władać, jak Ty nimi władasz. […] Milczysz – wszakżeś z Szatanem walczył osobiście? Wyzywam Cię uroczyście. Nie gardź mną, ja nie jeden, choć sam tu wzniesiony. Jestem na ziemi sercem z wielkim ludem zbratan, Mam ja za sobą wojska, i mocy, i trony; Jeśli ja będę bluźnierca, Ja wydam Tobie krwawszą bitwę niźli Szatan: On walczył na rozumy, ja wyzwę na serca. Jam cierpiał, kochał, w mękach i miłości wzrosłem; Kiedyś mnie wydarł osobiste szczęście, Na własnej piersi ja skrwawiłem pięście, Przeciw Niebu ich nie wzniosłem. […] Teraz duszą jam w moję ojczyznę wcielony; Ciałem połknąłem jej duszę, Ja i ojczyzna to jedno. Nazywam się Milijon – bo za milijony Kocham i cierpię katusze. Adam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie (część III), Wrocław 2012. Podaj dwa podobieństwa postawy Konrada, bohatera Dziadów cz. III Adama Mickiewicza, do postawy mitologicznego Prometeusza.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal wspólne kryterium i w jednym toku odpowiedzi wskaż podobieństwo oraz różnicę między zestawianymi elementami.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Konrad i Prometeusz buntują się przeciwko sile wyższej (Bogu/bogom). • Konrad i Prometeusz działają w imię miłości do ludzkości. • Konrad, jak mitologiczny Prometeusz, gotów jest poświęcić się dla dobra ludzkości. • Konrad i Prometeusz, gotowi są do cierpienia za ludzi.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – podanie dwóch podobieństw postawy Konrada do postawy Prometeusza. 1 pkt – podanie jednego podobieństwa postawy Konrada do postawy Prometeusza. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Konrad i Prometeusz buntują się przeciwko sile wyższej (Bogu/bogom). • Konrad i Prometeusz działają w imię miłości do ludzkości. • Konrad, jak mitologiczny Prometeusz, gotów jest poświęcić się dla dobra ludzkości. • Konrad i Prometeusz, gotowi są do cierpienia za ludzi.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].