Interpretacja tekstu literackiego — zadania maturalne — strona 7

• Słowo pisane może zmieniać (wzmacniać lub osłabiać) siłę wyrazu, którą ma słowo mówione. • Słowu pisanemu nie towarzyszą np. gesty (mimika/intonacja/akcent), które wyróżniają (wzmacniają) znaczenie słowa mówionego. • Słowo pisane (drukowane) nie oddaje emocji zawartych w tekście tak dobrze, jak mowa (która posługuje się np. intonacją/recytacją).

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Słowo pisane może zmieniać (wzmacniać lub osłabiać) siłę wyrazu, którą ma słowo mówione. • Słowu pisanemu nie towarzyszą np. gesty (mimika/intonacja/akcent), które wyróżniają (wzmacniają) znaczenie słowa mówionego. • Słowo pisane (drukowane) nie oddaje emocji zawartych w tekście tak dobrze, jak mowa (która posługuje się np. intonacją/recytacją).

• Kreon postawił dobro państwa nad dobro jednostki – zwyciężył jako król, lecz przegrał jako człowiek. • Kreon zwyciężył jako król, ponieważ ukarał Antygonę za postąpienie wbrew ogłoszonemu przez niego zakazowi pochowania Polinika. Przegrał jednak jako człowiek – konsekwencją jego decyzji była śmierć jego najbliższych. • Wydany przez Kreona zakaz pochówku zdrajcy Polinika, brata Antygony, był niezgodny z nakazami religijnymi. W konsekwencji decyzji Kreona samobójstwo popełnia Antygona, a potem syn i żona Kreona.

Zasady oceniania 1 pkt – trafne wyjaśnienie cytatu (zwycięstwa i przegranej Kreona) na podstawie Antygony Sofoklesa. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Kreon postawił dobro państwa nad dobro jednostki – zwyciężył jako król, lecz przegrał jako człowiek. • Kreon zwyciężył jako król, ponieważ ukarał Antygonę za postąpienie wbrew ogłoszonemu przez niego zakazowi pochowania Polinika. Przegrał jednak jako człowiek – konsekwencją jego decyzji była śmierć jego najbliższych. • Wydany przez Kreona zakaz pochówku zdrajcy Polinika, brata Antygony, był niezgodny z nakazami religijnymi. W konsekwencji decyzji Kreona samobójstwo popełnia Antygona, a potem syn i żona Kreona. Zasady oceniania rozwiązań zadań

• Heller i Krajewski nie zgadzają się z przytoczoną opinią. Twierdzą, że nie można przeciwstawiać nauk ścisłych naukom humanistycznym, ponieważ u podstaw obu nauk są doświadczenia potoczne / wartościowanie / ludzkie postrzeganie świata / te same zachowania/doświadczenia. • Nie zgadzają się, ponieważ według nich pojęcia matematyczne i humanistyczne wywodzą się z ludzkich doświadczeń.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Heller i Krajewski nie zgadzają się z przytoczoną opinią. Twierdzą, że nie można przeciwstawiać nauk ścisłych naukom humanistycznym, ponieważ u podstaw obu nauk są doświadczenia potoczne / wartościowanie / ludzkie postrzeganie świata / te same zachowania/doświadczenia. • Nie zgadzają się, ponieważ według nich pojęcia matematyczne i humanistyczne wywodzą się z ludzkich doświadczeń.

• Tak, ponieważ autor wskazuje na różnice między naukami ścisłymi a humanistyką. • Nie znajduje potwierdzenia. Markowski stwierdza, że pytań leżących u podstaw obu nauk nie da się postawić obok siebie. Sugeruje tym samym, że nie sposób rozstrzygnąć ani tego, która z nauk jest ważniejsza, ani nawet – czy są równe.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Tak, ponieważ autor wskazuje na różnice między naukami ścisłymi a humanistyką. • Nie znajduje potwierdzenia. Markowski stwierdza, że pytań leżących u podstaw obu nauk nie da się postawić obok siebie. Sugeruje tym samym, że nie sposób rozstrzygnąć ani tego, która z nauk jest ważniejsza, ani nawet – czy są równe. Zasady oceniania rozwiązań zadań

• Wątpienie humanisty zostało uznane w tekście za zaletę, bo dzięki niemu humanista dowiaduje się więcej o przedmiocie swoich badań / o sobie.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Wątpienie humanisty zostało uznane w tekście za zaletę, bo dzięki niemu humanista dowiaduje się więcej o przedmiocie swoich badań / o sobie. Zasady oceniania rozwiązań zadań • Markowski nie uznaje gestu zwątpienia za wadę, ponieważ z tego gestu wynika dążenie humanistów do samopoznania. • Nie – uznaje ten gest za zaletę. Z wątpieniem związane są pytania: „Dlaczego?” i „Po co?”, a więc pytania dotyczące fundamentalnej kwestii sensu, których stawianie jest obowiązkiem humanisty.

• U podstaw nauk ścisłych są zachowania typowe dla nauk humanistycznych, np. sądy wartościujące. • Nauki ścisłe, podobnie jak humanistyczne, wartościują zjawiska, którymi się zajmują. • Dla nauk ścisłych i humanistycznych wspólne są odniesienia do ludzkiej perspektywy postrzegania świata. • Podstawowe pojęcia nauk ścisłych / matematyki i fizyki były tworzone w oparciu o potoczne doświadczenia – nauki humanistyczne też opierają się na doświadczeniu ludzi.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • U podstaw nauk ścisłych są zachowania typowe dla nauk humanistycznych, np. sądy wartościujące. • Nauki ścisłe, podobnie jak humanistyczne, wartościują zjawiska, którymi się zajmują. • Dla nauk ścisłych i humanistycznych wspólne są odniesienia do ludzkiej perspektywy postrzegania świata. • Podstawowe pojęcia nauk ścisłych / matematyki i fizyki były tworzone w oparciu o potoczne doświadczenia – nauki humanistyczne też opierają się na doświadczeniu ludzi.

Konrad Wallenrod działa jak lis, ponieważ w sposób skryty/ podstępny/ przebiegły/ zdradziecki prowadzi politykę mającą na celu osłabienie potęgi zakonu / zniszczenie zakonu od wewnątrz. Działa również jak lew, gdy jest odważny, silny, bohaterski / wykazuje odwagę w walce z potężnym wrogiem, jakim był zakon krzyżacki.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Konrad Wallenrod działa jak lis, ponieważ w sposób skryty/ podstępny/ przebiegły/ zdradziecki prowadzi politykę mającą na celu osłabienie potęgi zakonu / zniszczenie zakonu od wewnątrz. Działa również jak lew, gdy jest odważny, silny, bohaterski / wykazuje odwagę w walce z potężnym wrogiem, jakim był zakon krzyżacki.

FPF

Zasady oceniania 2 pkt – zaznaczenie odpowiedzi FPF. 1 pkt – poprawne zaznaczenie odpowiedzi w odniesieniu do dwóch zdań. 0 pkt – poprawne zaznaczenie odpowiedzi w odniesieniu do jednego zdania lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie FPF

Tą przyczyną jest pragnienie odbiorcy, żeby przebywać w bezpiecznym dla siebie otoczeniu ulubionych bohaterów i poznanych już reguł rządzących ich losami.

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne podanie przyczyny i trafne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 punkt Tą przyczyną jest pragnienie odbiorcy, żeby przebywać w bezpiecznym dla siebie otoczeniu ulubionych bohaterów i poznanych już reguł rządzących ich losami.

• podatność na kopiowanie • nadmiar produkcji • wtórna/pozbawiona oryginalności • schlebia odbiorcom • wprowadza kult nowości • umowność/konwencjonalizm • nastawiona na zysk

Zasady oceniania 1 pkt – podanie trzech cech współczesnej kultury. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • podatność na kopiowanie • nadmiar produkcji • wtórna/pozbawiona oryginalności • schlebia odbiorcom • wprowadza kult nowości • umowność/konwencjonalizm • nastawiona na zysk

• Literatura skłania do rozmowy. • Literatura pomaga budować fundamentalne (podstawowe) więzi społeczne. • Dzięki literaturze lepiej rozumiemy / poznajemy świat.

Zasady oceniania 2 pkt – poprawne sformułowanie dwóch argumentów. 1 pkt – poprawne sformułowanie jednego argumentu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwagi. a) Jeżeli podano dwa poprawne argumenty w miejscu wyznaczonym w arkuszu na zapisanie „Argumentu 1.” i nic nie napisano w miejscu na „Argument 2.”, przyznaje się 2 pkt. b) Jeżeli w miejscu wyznaczonym w arkuszu na zapisanie „Argumentu 1.” są dwa poprawne argumenty, a w miejscu wyznaczonym na zapisanie „Argumentu 2.” – niepoprawny, przyznaje się 2 pkt. c) Jeżeli w miejscu wyznaczonym w arkuszu na zapisanie „Argumentu 1.” podano jeden poprawny argument, a drugi niepoprawny, przyznaje się 0 pkt za argument 1. Zasady oceniania rozwiązań zadań Analogicznie ocenia się odpowiedź w miejscu wyznaczonym na zapisanie „Argumentu 2.”. Przykładowe odpowiedzi • Literatura skłania do rozmowy. • Literatura pomaga budować fundamentalne (podstawowe) więzi społeczne. • Dzięki literaturze lepiej rozumiemy / poznajemy świat.