Literatura i kultura

Interpretacja tekstu literackiego — zadania maturalne — strona 4

Analiza bohaterów, zdarzeń, problematyki i sensów tekstów literackich.

95zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Streszczenie fragmentu zamiast sformułowania wniosku interpretacyjnego.

Pełny zestaw · strona 4 z 9

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 95 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 1

czerwiec 2025podstawowy2 pkt
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Aleksandra Orłowskiego oraz do tekstu Tomasza Neumanna. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
StwierdzeniePF
1. W tekście 1. wyrażono przekonanie, że pojazdy autonomiczne jeżdżą bezkolizyjnie.
2. Z tekstu 2. wynika, że integracja pojazdów autonomicznych z innymi środkami transportu publicznego jest niemożliwa.
3. Z obu tekstów wynika, że wprowadzenie pojazdów autonomicznych oznacza jedynie zalety.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.
Odpowiedź lub przykład realizacji
FFF
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi. 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – jedna poprawna odpowiedź lub odpowiedzi niepoprawne albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie FFF
Wymagania podstawy programowej
analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 6

sierpień 2024podstawowy4 pkt
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: konsekwencje optymistycznej i pesymistycznej postawy wobec życia. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Wyodrębnij stanowisko każdego autora, a następnie nazwij relację między nimi. Łącz informacje problemowo; nie streszczaj tekstów kolejno i nie dodawaj własnej opinii.
Odpowiedź lub przykład realizacji

Przykładowe realizacje

  1. Zarówno Agata Cieślik, jak i Malwina Szpitalak uważają, że nadmiernie optymistyczna postawa może się w niektórych sytuacjach nie sprawdzić, a trochę pesymizmu zwiększa prawdopodobieństwo sukcesu. Agata Cieślik uważa, że optymistyczna postawa wpływa na mniejszą podatność na zmęczenie i depresję, jednak może prowokować ryzykowne zachowania. Natomiast nadmiernie pesymistyczna postawa może prowadzić do zwiększonej podatności na zaburzenia nastroju. Malwina Szpitalak uważa jednak, iż defensywny pesymizm pozwala lepiej przygotować się do danej sytuacji, zredukować lęk i może przynieść lepsze skutki niż przesadny optymizm.

    80 wyrazów
Klucz i zasady oceniania

Łącznie: 4 pkt — 3 pkt za treść i 1 pkt za poprawność zapisu.

PunktyKryteria dotyczące treści
3 pktStanowiska obu autorów są przedstawione na właściwym poziomie uogólnienia, poprawnie zestawione, a notatka stanowi spójną całość.
2 pktStanowiska obu autorów i ich zestawienie są obecne, ale poziom uogólnienia jest zaburzony; także odpowiedź spełniająca kryteria na 3 pkt, lecz poza limitem 60–90 wyrazów.
1 pktPrzedstawiono stanowiska obu autorów i zachowano spójność, ale nie zestawiono stanowisk albo zestawiono je niepoprawnie; także odpowiedź spełniająca kryteria na 2 pkt, lecz poza limitem 60–90 wyrazów.
0 pktNotatka nie spełnia kryteriów na 1 pkt albo odpowiedź spełniająca kryteria na 1 pkt nie zachowuje limitu 60–90 wyrazów.
PunktyPoprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna
1 pktZapis poprawny; dopuszczalne są najwyżej dwa błędy.
0 pktTrzy błędy lub więcej.

W przypadku zdającego ze stwierdzoną dysleksją, dysortografią albo dysgrafią nie ocenia się poprawności ortograficznej ani interpunkcyjnej; punkt za zapis dotyczy poprawności językowej.

Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza […] informacje z tekstów, np. kultury, a także ich wzajemnej publicystycznych […]; korespondencji. 3) […] odczytuje informacje i przekazy 8. Kształcenie umiejętności świadomego jawne i ukryte […]. odbioru […] tekstów kultury na różnych poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje […]; 4) odróżnia zawarte w tekście informacje ważne od informacji drugorzędnych; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte).

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 3

sierpień 2024podstawowy2 pkt
Przeczytaj poniższe tłumaczenie słów Winstona Churchilla. Jestem optymistą. Bycie kimkolwiek innym nie jest do czegokolwiek przydatne. Czy postawa Winstona Churchilla, zadeklarowana w powyższym cytacie, znajduje potwierdzenie w tekście Agaty Cieślik i w tekście Malwiny Szpitalak? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do obu tekstów oraz do sentencji Winstona Churchilla.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Według Churchilla tylko optymizm jest postawą przydatną w życiu. Ta opinia nie znajduje potwierdzenia w żadnym z tekstów. Agata Cieślik wskazuje na przydatność optymizmu, ale podkreśla również, że nadmierny optymizm może prowadzić do bagatelizowania rzeczywistych problemów, zaleca zatem przyjęcie postawy realisty. Z kolei Malwina Szpitalak podkreśla, że optymista dotkliwiej odczuwa porażki, dlatego – jej zdaniem – lepiej jest być defensywnym pesymistą. • Opinia Churchilla częściowo znajduje potwierdzenie w tekście 1. Według Agaty Cieślik postawa optymistyczna pomaga w wielu aspektach życia. Autorka wskazuje jednak również na negatywne konsekwencje tej postawy. Tekst 2. nie potwierdza opinii Churchilla. Malwina Szpitalak zaleca przyjęcie postawy defensywnego pesymisty.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów oraz do sentencji Winstona Churchilla. 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do jednego tekstu oraz do sentencji Winstona Churchilla. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Zasady oceniania rozwiązań zadań Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt • Według Churchilla tylko optymizm jest postawą przydatną w życiu. Ta opinia nie znajduje potwierdzenia w żadnym z tekstów. Agata Cieślik wskazuje na przydatność optymizmu, ale podkreśla również, że nadmierny optymizm może prowadzić do bagatelizowania rzeczywistych problemów, zaleca zatem przyjęcie postawy realisty. Z kolei Malwina Szpitalak podkreśla, że optymista dotkliwiej odczuwa porażki, dlatego – jej zdaniem – lepiej jest być defensywnym pesymistą. • Opinia Churchilla częściowo znajduje potwierdzenie w tekście 1. Według Agaty Cieślik postawa optymistyczna pomaga w wielu aspektach życia. Autorka wskazuje jednak również na negatywne konsekwencje tej postawy. Tekst 2. nie potwierdza opinii Churchilla. Malwina Szpitalak zaleca przyjęcie postawy defensywnego pesymisty.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 2

sierpień 2024podstawowy1 pkt
Na podstawie tekstu Malwiny Szpitalak wyjaśnij, jak po przyjęciu postawy defensywnego pesymisty można sobie poradzić z lękiem.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Zbuduj odpowiedź z dwóch części: nazwij sens, przyczynę lub funkcję, a potem pokaż, z czego to wynika. Unikaj samej parafrazy przytoczonego fragmentu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Defensywny pesymista formułuje mniejsze/niższe oczekiwania wobec przyszłości, co sprawia, że mniej boi się porażki. • Założenie, że słabo sobie poradzimy w wymagającej sytuacji, sprawia, że przestajemy się koncentrować na lęku przed porażką.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Defensywny pesymista formułuje mniejsze/niższe oczekiwania wobec przyszłości, co sprawia, że mniej boi się porażki. • Założenie, że słabo sobie poradzimy w wymagającej sytuacji, sprawia, że przestajemy się koncentrować na lęku przed porażką.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz.1246). 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 1

sierpień 2024podstawowy1 pkt
Dokończ zdanie. Wybierz i zaznacz właściwą odpowiedź. Zgodnie z tekstem Agaty Cieślik optymistyczne nastawienie człowieka do rzeczywistości zależy od A. lęku. B. wieku. C. trudnych doświadczeń. D. ostrożności przed zbytnią pewnością siebie.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
B
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawna odpowiedź. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie B
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 20241
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte).

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 9

maj 2024podstawowy1 pkt
Przeczytaj fragment Pieśni o Rolandzie. Pieśń o Rolandzie CLXXIV Roland czuje, że śmierć go bierze całego; z głowy zstępuje do serca. Biegnie […] pędem na szczyt góry, położył się na zielonej murawie, twarzą do ziemi. Pod siebie kładzie swój miecz i róg. Obrócił głowę ku zgrai pogan; tak czyni, chcąc, aby Karol powiedział i wszyscy jego ludzie, że umarł jako zwycięzca i jako zacny hrabia. Raz po raz słabnącą ręką uderza się w piersi. Za grzechy swoje wyciąga ku niebu swoją rękawicę. CLXXV Roland czuje, że dobiegł już kresu. Leży na stromym pagórku twarzą ku Hiszpanii. Jedną ręką bije się w pierś: „Boże, przez twoją łaskę, mea culpa1; za moje grzechy, wielkie i małe, jakie popełniłem od godziny urodzenia aż do dnia, w którym oto poległem!”. Wyciągnął do Boga prawą rękawicę. Aniołowie z nieba zstępują ku niemu. Pieśń o Rolandzie, [w:] Arcydzieła francuskiego średniowiecza, red. nauk. Zygmunt Czerny, tłum. Tadeusz Żeleński (Boy), Anna Tatarkiewicz, Warszawa 1968. 1 Mea culpa (łac.) – moja wina. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pieśni o Rolandzie. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
StwierdzeniePF
1. W podanym fragmencie zachowanie Rolanda przedstawiono zgodnie ze średniowiecznym wzorcem ascety.
2. W opisie śmierci Rolanda widoczne są elementy symboliki religijnej.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.
Odpowiedź lub przykład realizacji
FP
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie FP Zasady oceniania rozwiązań zadań
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury […] światowej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury […]. obowiązkowe; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 9) rozpoznaje tematykę i problematykę odbioru utworów literackich […] na różnych poznanych tekstów oraz jej związek poziomach: dosłownym, metaforycznym, z programami epoki literackiej […]. symbolicznym [...].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 4

maj 2024podstawowy2 pkt
Na podstawie tekstu Hanny Gadomskiej wyjaśnij, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu. Czy o takim samym sposobie kontrolowania czasu jest mowa w tekście Richarda Lueckego? Uzasadnij odpowiedź.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Według Gadomskiej dzięki dokładnemu / bardziej świadomemu / z wykorzystaniem zmysłów przeżywaniu chwili ma się wrażenie, że trwa ona dłużej. Richard Luecke nie pisze o uważności w kontrolowaniu czasu, ale o próbach zaoszczędzenia czasu za pomocą technicznych udogodnień.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 2 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu w tekście 2. ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do tekstu 1. 1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu w tekście 2. ALBO – poprawne wyjaśnienie, czym jest uważność ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do tekstu 1. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 pkt Według Gadomskiej dzięki dokładnemu / bardziej świadomemu / z wykorzystaniem zmysłów przeżywaniu chwili ma się wrażenie, że trwa ona dłużej. Richard Luecke nie pisze o uważności w kontrolowaniu czasu, ale o próbach zaoszczędzenia czasu za pomocą technicznych udogodnień.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 3

maj 2024podstawowy1 pkt
Podaj dwa uwarunkowania wpływające na sposób postrzegania czasu przez człowieka, o których mowa w tekście Hanny Gadomskiej.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Wypisz odrębne przyczyny wskazanego zjawiska i nie łącz dwóch powodów w jednym punkcie. Przy każdym elemencie sprawdź, czy materiał pokazuje jego wpływ na skutek z polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• wiek • nowe doświadczenia • nowe wrażenia • nowe sytuacje • ilość informacji/bodźców • uważność • Im człowiek jest starszy, tym bardziej ma wrażenie, że czas płynie szybciej. Gdy człowiek jest nastawiony na nowe przeżycia, wydaje się mu, że czas zwalnia.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne podanie dwóch uwarunkowań, o których mowa w tekście 2. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. 2 W niniejszym dokumencie przykładowe odpowiedzi zawierają również oryginalne rozwiązania zdających. Zasady oceniania rozwiązań zadań Uwaga. Jeżeli zdający wymieni więcej niż dwa uwarunkowania, a wśród nich pojawi się odpowiedź błędna, to za rozwiązanie zadania otrzyma 0 pkt. Przykładowe odpowiedzi • wiek • nowe doświadczenia • nowe wrażenia • nowe sytuacje • ilość informacji/bodźców • uważność • Im człowiek jest starszy, tym bardziej ma wrażenie, że czas płynie szybciej. Gdy człowiek jest nastawiony na nowe przeżycia, wydaje się mu, że czas zwalnia.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte).

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 15

maj 2024podstawowy2 pkt
Przeczytaj fragment utworu Na probostwie w Wyszkowie Stefana Żeromskiego. Stefan Żeromski Na probostwie w Wyszkowie Wszystka wzniosłość poczęta w duchu za dni niewoli zamarła w tym pierwszym dniu wolności. Walka o władzę, istniejąca niewątpliwie wszędzie na świecie jako wyraz siły potęg społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała kształty monstrualne. […] Wewnątrz kraju, gdzie tylko spojrzeć, wszystko popsute, obniżone, znędzniałe. [1920] Stefan Żeromski, Na probostwie w Wyszkowie, [w:] Katarzyna Sobolewska (red.), Stefan Żeromski wobec niepodległości, „Zeszyty Stowarzyszenia im. Stefana Żeromskiego”, Warszawa 2010. Czy ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie utworu Na probostwie w Wyszkowie znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego? W uzasadnieniu odpowiedzi przywołaj sytuację z Przedwiośnia.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Tak. W obu tekstach jest mowa o bardzo trudnej sytuacji społecznej w II Rzeczypospolitej. W utworze Na probostwie w Wyszkowie Żeromski pisze, że wszystko było znędzniałe. W Przedwiośniu Cezary Baryka obserwuje nędzę po przyjeździe do Polski – widzi bosych chłopów brodzących w błocie. • Ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu. W powieści dostrzegamy komunistów, którzy pragną rewolucji, co jest zgodne ze wspomnianą we fragmencie monstrualną walką o władzę.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu i do Przedwiośnia ORAZ uwzględniające sytuację z Przedwiośnia. 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu i do Przedwiośnia ALBO rozstrzygnięcie i przywołanie adekwatnej sytuacji z Przedwiośnia. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt • Tak. W obu tekstach jest mowa o bardzo trudnej sytuacji społecznej w II Rzeczypospolitej. W utworze Na probostwie w Wyszkowie Żeromski pisze, że wszystko było znędzniałe. W Przedwiośniu Cezary Baryka obserwuje nędzę po przyjeździe do Polski – widzi bosych chłopów brodzących w błocie. • Ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu. W powieści dostrzegamy komunistów, którzy pragną rewolucji, co jest zgodne ze wspomnianą we fragmencie monstrualną walką o władzę.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury 8. Kształcenie umiejętności świadomego obowiązkowe; odbioru utworów literackich […] na różnych 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poziomach [...]. poznanych tekstów […]; 13) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, […] określa cechy wspólne i różne.

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 1

maj 2024podstawowy1 pkt
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Richarda Lueckego oraz do tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
StwierdzeniePF
1. W każdym z tekstów omówiono zagadnienie czasu zarówno z perspektywy dzieci, jak i z perspektywy dorosłych.
2. Z każdego z tekstów wynika, że współcześnie ludzie stosują dokładniejsze miary czasu niż dawniej.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.
Odpowiedź lub przykład realizacji
FF
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie FF
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 20241
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte).

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 3

grudzień 2024podstawowy2 pkt
Sebastian Szybka oraz Łukasz Lamża w swoich tekstach odwołują się do malarstwa. Czy te odwołania ilustrują takie samo przekonanie o matematyce? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do obu tekstów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Nie, gdyż Łukasz Lamża twierdzi, że odwzorowanie świata w malarstwie jest lepsze od odwzorowania matematycznego. Natomiast Sebastian Szybka uważa, że tylko matematyka potrafi odkrywać nowe pojęcia, a nie da się namalować czegoś, co nie jest przetworzeniem tego, co znane. • Nie. W pierwszym tekście odwołanie do malarstwa potwierdza tezę, że wyobraźnia człowieka jest ograniczona i tylko matematyka może stworzyć nowe/oryginalne pojęcia. Z kolei w tekście Lamży odwołanie do malarstwa potwierdza przekonanie, że świat nie jest matematyczny. • Nie. W tekście Szybki odwołanie do obrazów Boscha potwierdza przekonanie, że matematyka daje człowiekowi możliwości odkrywania nowych zjawisk. Z kolei w tekście Lamży odwołanie do malowania krajobrazów potwierdza przekonanie, że malarstwo lepiej odzwierciedla świat niż matematyka. • Odwołanie do malarstwa w obu tekstach ilustruje różne przekonania o matematyce. Szybka, przywołując obrazy Boscha, wskazuje na wyjątkowość matematyki jako sposobu poznania świata. Tymczasem Lamża, odwołując się do malarstwa, podważa przekonanie, że świat jest matematyczny.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania rozwiązań zadań Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 punkty • Nie, gdyż Łukasz Lamża twierdzi, że odwzorowanie świata w malarstwie jest lepsze od odwzorowania matematycznego. Natomiast Sebastian Szybka uważa, że tylko matematyka potrafi odkrywać nowe pojęcia, a nie da się namalować czegoś, co nie jest przetworzeniem tego, co znane. • Nie. W pierwszym tekście odwołanie do malarstwa potwierdza tezę, że wyobraźnia człowieka jest ograniczona i tylko matematyka może stworzyć nowe/oryginalne pojęcia. Z kolei w tekście Lamży odwołanie do malarstwa potwierdza przekonanie, że świat nie jest matematyczny. • Nie. W tekście Szybki odwołanie do obrazów Boscha potwierdza przekonanie, że matematyka daje człowiekowi możliwości odkrywania nowych zjawisk. Z kolei w tekście Lamży odwołanie do malowania krajobrazów potwierdza przekonanie, że malarstwo lepiej odzwierciedla świat niż matematyka. • Odwołanie do malarstwa w obu tekstach ilustruje różne przekonania o matematyce. Szybka, przywołując obrazy Boscha, wskazuje na wyjątkowość matematyki jako sposobu poznania świata. Tymczasem Lamża, odwołując się do malarstwa, podważa przekonanie, że świat jest matematyczny.
Wymagania podstawy programowej
analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje przetworzeniem tego, co znane.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04