Literatura i kultura

Interpretacja tekstu literackiego — zadania maturalne — strona 6

Analiza bohaterów, zdarzeń, problematyki i sensów tekstów literackich.

95zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Streszczenie fragmentu zamiast sformułowania wniosku interpretacyjnego.

Pełny zestaw · strona 6 z 9

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 95 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 4

sierpień 2023podstawowy1 pkt
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Łukasza Kwiatka i tekstu Roberta Piechowicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
StwierdzeniePF
1. W obu tekstach użyto wyliczeń.
2. W obu tekstach zastosowano terminy naukowe.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.
Odpowiedź lub przykład realizacji
PP
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – zaznaczenie odpowiedzi PP. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PP
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 8. Kształcenie umiejętności świadomego 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: odbioru […] tekstów kultury na różnych 4) rozpoznaje w tekście […] wyliczenie […]. poziomach […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 3) rozpoznaje środki językowe […] zastosowane w tekstach […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 2

sierpień 2023podstawowy1 pkt
Robert Piechowicz zwraca uwagę, że myślenie jest również rodzajem cichego mówienia do siebie. Czy to spostrzeżenie znajduje potwierdzenie w tekście Łukasza Kwiatka? Uzasadnij odpowiedź.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Tak. Kwiatek twierdzi, że kiedy człowiek myśli, to formułuje w głowie zdania w języku ojczystym/naturalnym. • Łukasz Kwiatek w swoim tekście stwierdza, że niemal każdy z nas przekształca swoje myśli w słowa i układa zdania w swojej głowie, co jest rodzajem rozmowy z samym sobą, o czym wspomina Robert Piechowicz. • Tak. Wielu ludzi formułuje myśli, nadając im kształt zdania. Proces ten odróżnia wizualizację od myślenia. • Nadawanie formy językowej myśleniu można porównać do mówienia do siebie, ponieważ mówienie to odbywa się tylko w obrębie naszego umysłu i nie ma innego adresata.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania rozwiązań zadań Zasady oceniania 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie w odniesieniu do tekstu Łukasza Kwiatka. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Tak. Kwiatek twierdzi, że kiedy człowiek myśli, to formułuje w głowie zdania w języku ojczystym/naturalnym. • Łukasz Kwiatek w swoim tekście stwierdza, że niemal każdy z nas przekształca swoje myśli w słowa i układa zdania w swojej głowie, co jest rodzajem rozmowy z samym sobą, o czym wspomina Robert Piechowicz. • Tak. Wielu ludzi formułuje myśli, nadając im kształt zdania. Proces ten odróżnia wizualizację od myślenia. • Nadawanie formy językowej myśleniu można porównać do mówienia do siebie, ponieważ mówienie to odbywa się tylko w obrębie naszego umysłu i nie ma innego adresata.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 5

maj 2023podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, na czym polega ironia zastosowana w 4. akapicie tekstu Olgi Stanisławskiej.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij zjawisko lub mechanizm, a następnie opisz jego najważniejsze elementy albo przebieg. Oprzyj objaśnienie na szczególe z podanego materiału.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Ironia w tekście polega na nagromadzeniu podniosłych określeń użytych do opisu stworzonej dla turystów sztucznej rzeczywistości. • Polega na skontrastowaniu/zestawieniu określeń podniosłych w odniesieniu do zwyczajnych zjawisk. • Ironia polega na podkreśleniu, że turyści ulegają złudzeniu – wydaje im się, że „bańka turystyczna” to prawdziwy świat.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Ironia w tekście polega na nagromadzeniu podniosłych określeń użytych do opisu stworzonej dla turystów sztucznej rzeczywistości. • Polega na skontrastowaniu/zestawieniu określeń podniosłych w odniesieniu do zwyczajnych zjawisk. • Ironia polega na podkreśleniu, że turyści ulegają złudzeniu – wydaje im się, że „bańka turystyczna” to prawdziwy świat. Zasady oceniania rozwiązań zadań
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 8. Kształcenie umiejętności świadomego 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: odbioru […] tekstów kultury na różnych 6) rozpoznaje w tekstach […]: ironię [...]. poziomach […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 3) [...] rozpoznaje środki językowe […] zastosowane w tekstach; odczytuje informacje i przekazy jawne i ukryte […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 1. Czytanie utworów literackich. Uczeń 14) zna pojęcie ironii, rozpoznaje ją w tekstach […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte).

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 3

maj 2023podstawowy2 pkt
Czy przekonanie, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem, wyrażone w tekście Olgi Stanisławskiej, znajduje potwierdzenie w tekście Agnieszki Krzemińskiej? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do obu tekstów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Tak. W tekście Stanisławskiej podkreślono, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem, ponieważ duża liczba turystów może naruszać prywatność miejscowej ludności. Z kolei w tekście Krzemińskiej wspomina się, że turystyka pozwala zwiedzającym na zaspokajanie ich zachcianek poprzez zbudowanie odpowiedniej infrastruktury, co może prowadzić do zniszczenia środowiska naturalnego. • W tekście A. Krzemińskiej nie znajdujemy potwierdzenia przekonania, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem. Według autorki tekstu 1. zwiedzanie to forma poznania świata i samego siebie. Podczas podróży ludzie nie przypisują sobie miejsc, w których się znajdują, ale czerpią z nich inspiracje. W tekście O. Stanisławskiej jasno przedstawiono problem zawłaszczania. Autorka stwierdza, że ludzie zwiedzający beztrosko przechadzają się przez świat – jakby był ich własnością.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania rozwiązań zadań Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów. 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do jednego tekstu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt • Tak. W tekście Stanisławskiej podkreślono, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem, ponieważ duża liczba turystów może naruszać prywatność miejscowej ludności. Z kolei w tekście Krzemińskiej wspomina się, że turystyka pozwala zwiedzającym na zaspokajanie ich zachcianek poprzez zbudowanie odpowiedniej infrastruktury, co może prowadzić do zniszczenia środowiska naturalnego. • W tekście A. Krzemińskiej nie znajdujemy potwierdzenia przekonania, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem. Według autorki tekstu 1. zwiedzanie to forma poznania świata i samego siebie. Podczas podróży ludzie nie przypisują sobie miejsc, w których się znajdują, ale czerpią z nich inspiracje. W tekście O. Stanisławskiej jasno przedstawiono problem zawłaszczania. Autorka stwierdza, że ludzie zwiedzający beztrosko przechadzają się przez świat – jakby był ich własnością.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 2

maj 2023podstawowy1 pkt
Na podstawie tekstu Olgi Stanisławskiej wyjaśnij, jaka korzyść i jakie ryzyko wynikają dla turysty z przekroczenia ścian „bańki turystycznej”. Korzyść: Ryzyko:
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Rozpatrz oba skutki osobno: najpierw nazwij korzyść, potem odpowiadające jej ryzyko. Każdy element powiąż z tą samą sytuacją wskazaną w poleceniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Korzyść: • Turysta zobaczy świat taki, jaki jest, a nie taki, jaki jest kreowany dla podróżnych. • Turysta pozna miejscowych ludzi takimi, jacy są naprawdę. Ryzyko: Turysta może się rozczarować tym, że świat jest niezgodny / może być niezgodny z jego wyobrażeniami o tym świecie.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie, jaka korzyść i jakie ryzyko wynikają dla turysty z przekroczenia ścian „bańki turystycznej”. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Korzyść: • Turysta zobaczy świat taki, jaki jest, a nie taki, jaki jest kreowany dla podróżnych. • Turysta pozna miejscowych ludzi takimi, jacy są naprawdę. Ryzyko: Turysta może się rozczarować tym, że świat jest niezgodny / może być niezgodny z jego wyobrażeniami o tym świecie.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 3) […] odczytuje informacje i przekazy jawne i ukryte […]. 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz.1246). 8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru […] tekstów kultury na różnych SP poziomach […]. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte).

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 15

maj 2023podstawowy1 pkt
Wybierz jeden z poniższych tytułów części Przedwiośnia: • Szklane domy • Wiatr od Wschodu. Wyjaśnij sens wybranego tytułu na podstawie znajomości powieści Stefana Żeromskiego. Tytuł części: Wyjaśnienie sensu tytułu części:
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw ustal dosłowne znaczenie tytułu, potem połącz je z głównym problemem lub kompozycją tekstu. Wskaż konkretny element materiału, który potwierdza tę interpretację.
Odpowiedź lub przykład realizacji
1) Tytuł części: Wiatr od Wschodu Wyjaśnienie, np.: • Tytuł ma stanowić ostrzeżenie przed „wschodnią” ideologią komunistyczną, którą propaguje Lulek. • Ta część utworu jest próbą odpowiedzi na pytania o drogi rozwojowe Polski, o to, w jakim kierunku powinna zmierzać Polska. 2) Tytuł części: Szklane domy Wyjaśnienie, np.: Tytuł jest symbolem nadziei, jaką ojciec tchnął w Cezarego, opowiadając mu o szklanych domach. Cezary był przekonany, że ujrzy je w niepodległej Polsce.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu wybranego tytułu części Przedwiośnia. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi 1) Tytuł części: Wiatr od Wschodu Wyjaśnienie, np.: • Tytuł ma stanowić ostrzeżenie przed „wschodnią” ideologią komunistyczną, którą propaguje Lulek. • Ta część utworu jest próbą odpowiedzi na pytania o drogi rozwojowe Polski, o to, w jakim kierunku powinna zmierzać Polska. 2) Tytuł części: Szklane domy Wyjaśnienie, np.: Tytuł jest symbolem nadziei, jaką ojciec tchnął w Cezarego, opowiadając mu o szklanych domach. Cezary był przekonany, że ujrzy je w niepodległej Polsce.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury 8. Kształcenie umiejętności świadomego obowiązkowe; odbioru utworów literackich i tekstów kultury 9) rozpoznaje tematykę i problematykę na różnych poziomach […]. poznanych tekstów […].

Materiał do podpunktów

Zadanie 12

Tekst źródłowy
Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda Wydana w ręce Heroda. […] Ach, Panie, już widzę krzyż – ach, jak długo, długo Musi go nosić – Panie, zlituj się nad sługą. Daj mu siły, bo w drodze upadnie i skona – Krzyż ma długie na całą Europę ramiona, Z trzech wyschłych ludów, jak z trzech twardych drzew ukuty. – Już wleką; już mój Naród na tronie pokuty – Rzekł: «Pragnę» – Rakus octem, Borus żółcią poi, A matka Wolność u nóg zapłakana stoi. Nie – myśli wielkiej trzeba z ziemi, lub z błękitu. Spojrzałem ze skały szczytu, Duch rycerza powstał z lodów… Winkelried dzidy wrogów zebrał i w pierś włożył, Ludy! Winkelried ożył! Polska Winkelriedem narodów! Poświęci się, choć padnie jak dawniej! jak nieraz! Nieście mię, chmury! nieście, wiatry! nieście, ptacy!

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 12.1

maj 2023podstawowy1 pkt

Wspólny materiał do zadania 12Podpunkty: 12.1, 12.2

Uzupełnij tabelę. Podaj tytuł utworu, z którego pochodzi fragment A, oraz tytuł utworu, z którego pochodzi fragment B.
FragmentTytuł utworu
A
B
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Sprawdź, ilu elementów wymaga polecenie, i podaj dokładnie tyle odrębnych informacji. Każdy element zapisz możliwie precyzyjnie i bez zbędnego komentarza.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Fragment A: Dziady cz. III Fragment B: Kordian
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne podanie tytułu utworu, z którego pochodzi fragment A i tytułu utworu, z którego pochodzi fragment B. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie Fragment A: Dziady cz. III Uwaga. Dopuszczalna odpowiedź: „Dziady”. Fragment B: Kordian Zasady oceniania rozwiązań zadań
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością […] treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe.

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 12.2

maj 2023podstawowy1 pkt

Wspólny materiał do zadania 12Podpunkty: 12.1, 12.2

Wyjaśnij, czym różni się rola przypisana Polsce we fragmencie A od roli przypisanej Polsce we fragmencie B.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Ustal wspólne kryterium i w jednym toku odpowiedzi wskaż podobieństwo oraz różnicę między zestawianymi elementami.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Z fragmentu A wynika, że Polska powinna znosić cierpienie jak Chrystus. Natomiast z fragmentu B wynika, że Polska powołana była do czynnego oporu przeciwko złu.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie różnicy między rolami przypisanymi Polsce. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Z fragmentu A wynika, że Polska powinna znosić cierpienie jak Chrystus. Natomiast z fragmentu B wynika, że Polska powołana była do czynnego oporu przeciwko złu.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek […] ze zjawiskami historycznymi […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 1

maj 2023podstawowy1 pkt
Na podstawie tekstu Agnieszki Krzemińskiej rozstrzygnij, czy turystyka zmienia podróżującego człowieka. Uzasadnij odpowiedź.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Zmienia, ponieważ w czasie podróży człowiek wygląda i zachowuje się inaczej niż zazwyczaj. • Tak. Doświadczenia podróżnicze powracające we wspomnieniach pomagają mu po powrocie zachować życiową równowagę. • W tekście mowa o tym, że zmiany wyglądu i zachowania podróżującego są czasowe, chwilowe – wyłącznie na czas podróży.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Zmienia, ponieważ w czasie podróży człowiek wygląda i zachowuje się inaczej niż zazwyczaj. • Tak. Doświadczenia podróżnicze powracające we wspomnieniach pomagają mu po powrocie zachować życiową równowagę. • W tekście mowa o tym, że zmiany wyglądu i zachowania podróżującego są czasowe, chwilowe – wyłącznie na czas podróży.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 3

grudzień 2023podstawowy2 pkt
David Diringer oraz Jan Parandowski w swoich tekstach odnoszą się do kultury Chin. Rozstrzygnij, czy te odniesienia pełnią taką samą funkcję w argumentacji przedstawionej w każdym z tekstów. W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do obu tekstów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Tak, oba przykłady odwołujące się do kultury Chin świadczą o tym, że starożytni Chińczycy darzyli pismo wielkim szacunkiem. Diringer pisze o tym, że przypisywali oni pismu boskie pochodzenie, natomiast Parandowski podkreśla, że nadawali mu piękną/wyszukaną formę. • Nie. Dringer odwołuje się do kultury Chin, żeby potwierdzić wagę / (ponadczasową) doniosłość pisma w kulturze. Natomiast Parandowski za pomocą odniesienia do kultury Chin pokazuje kontrast pomiędzy współczesnością, w której pismo/druk jest domeną pospolitości, a przeszłością, w której było przejawem piękna.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 2 pkt – poprawne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów adekwatne do rozstrzygnięcia. 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do jednego tekstu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwaga. W odpowiedzi zdający nie musi nazywać funkcji odwołania do kultury Chin w argumentacji autorów, tzn. nie musi napisać, że odwołanie do kultury Chin pełni funkcję przykładu, porządkowania wywodu itp.; wystarczy określenie/opisanie tej funkcji. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt • Tak, oba przykłady odwołujące się do kultury Chin świadczą o tym, że starożytni Chińczycy darzyli pismo wielkim szacunkiem. Diringer pisze o tym, że przypisywali oni pismu boskie pochodzenie, natomiast Parandowski podkreśla, że nadawali mu piękną/wyszukaną formę. • Nie. Dringer odwołuje się do kultury Chin, żeby potwierdzić wagę / (ponadczasową) doniosłość pisma w kulturze. Natomiast Parandowski za pomocą odniesienia do kultury Chin pokazuje kontrast pomiędzy współczesnością, w której pismo/druk jest domeną pospolitości, a przeszłością, w której było przejawem piękna.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 2) analizuje strukturę tekstu: odczytuje […] odbioru […] tekstów kultury na różnych sposób prowadzenia wywodu oraz poziomach […]. argumentację; 3) […] odczytuje informacje i przekazy jawne i ukryte […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […].

Interpretacja tekstu literackiego

Zadanie 14

grudzień 2023podstawowy1 pkt
Przeczytaj fragment reportażu Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. Hanna Krall Zdążyć przed Panem Bogiem (fragment) My wiedzieliśmy, że trzeba umierać publicznie, na oczach świata. Różne mieliśmy pomysły. Dawid mówił, żeby się rzucić na mury – wszyscy, ilu nas zostało w getcie, przedrzeć się na stronę aryjską, usiąść na wałach Cytadeli, rzędami, jeden nad drugim, i czekać, aż gestapowcy obstawią nas karabinami maszynowymi i rozstrzelają po kolei, rząd za rzędem. Estera chciała podpalić getto, żebyśmy wszyscy spłonęli razem z nim. „Niech wiatr rozniesie nasze popioły” – mówiła, ale wtedy to nie brzmiało patetycznie, tylko rzeczowo. Większość była za powstaniem. Przecież ludzkość umówiła się, że umieranie z bronią jest piękniejsze niż bez broni. Więc podporządkowaliśmy się tej umowie. Było nas wtedy w ŻOB-ie już tylko dwustu dwudziestu. Czy to w ogóle można nazwać powstaniem? Chodziło przecież o to, żeby się nie dać zarżnąć, kiedy po nas z kolei przyszli. Chodziło tylko o wybór sposobu umierania. Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, Kraków 2000. Jak Marek Edelman oceniał szanse na zwycięstwo powstańców w getcie warszawskim? Uzasadnij odpowiedź na podstawie podanego fragmentu Zdążyć przed Panem Bogiem lub całego reportażu Hanny Krall.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Marek Edelman nie wierzył w powodzenie powstania. Mówił, że chodziło tylko o wybór sposobu umierania. Wiedział, że powstańcy nie mają szans. • Edelman wiedział, że powstanie nie ma szans, choćby ze względu na dużą dysproporcję uzbrojenia i małą liczebność powstańców. • Marek Edelman wiedział, że powstanie skończy się tragicznie i jego sens widział w tym, że udział w walce pozwalał powstańcom umrzeć na swoich warunkach.
Klucz i zasady oceniania
Zasady oceniania 1 pkt – poprawna odpowiedź i trafne uzasadnienie w odniesieniu do fragmentu Zdążyć przed Panem Bogiem lub do całej lektury. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Marek Edelman nie wierzył w powodzenie powstania. Mówił, że chodziło tylko o wybór sposobu umierania. Wiedział, że powstańcy nie mają szans. • Edelman wiedział, że powstanie nie ma szans, choćby ze względu na dużą dysproporcję uzbrojenia i małą liczebność powstańców. • Marek Edelman wiedział, że powstanie skończy się tragicznie i jego sens widział w tym, że udział w walce pozwalał powstańcom umrzeć na swoich warunkach.
Wymagania podstawy programowej
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólneWymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej [...] oraz umiejętność 8) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych potrzebnej terminologii. w podstawie programowej jako lektury 7. Kształcenie umiejętności czytania, obowiązkowe; analizowania i interpretowania literatury […]. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 8. Kształcenie umiejętności świadomego poznanych tekstów […]. odbioru utworów literackich […] na różnych poziomach [...].
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04