Szerszeń

Wiosną młoda królowa, która przezimowała w szczelinie kory lub w ziemi, zaczyna budować gniazdo w dziupli, budce lęgowej, na strychu albo w szopie. Składa jaja, a z nich wylęgają się robotnice, które powiększają gniazdo i polują na owady, by wykarmić larwy.

Pod koniec lata w gnieździe rodzą się samce i nowe królowe. Po zapłodnieniu młode królowe szukają kryjówki na zimę, a reszta rodziny jesienią ginie. Starego gniazda szerszenie nie wykorzystują ponownie.

Szerszeń europejski jest dużą osą — robotnice mają około 2–2,5 cm, a królowa do 3,5 cm. Głowa i przód tułowia są rudobrązowe, a odwłok żółty z ciemnobrązowymi pasami i plamkami.

Ma dwie pary przezroczystych, rdzawych skrzydeł, długie czułki i duże oczy w kształcie litery C. W porównaniu z osą jest wyraźnie większy, a jego głowa jest szersza za oczami.

Osa pospolita jest mniejsza (ok. 1,5 cm), czarno-żółta, bez rudych barw. Szerszeń azjatycki, gatunek obcy w Europie, jest ciemniejszy — prawie czarny z żółtymi nogami i jednym żółtym pasem na odwłoku.

Trzmiel jest owłosiony, krępy i porusza się wolniej. Pszczoła miodna jest mniejsza, brązowawa i również owłosiona, a szerszeń ma gładkie, błyszczące ciało.

Porównanie osy i szerszenia krok po kroku znajdziesz na karcie Osa i szerszeń.

Szerszenie bywają groźne głównie wtedy, gdy ktoś zbliża się do ich gniazda — wtedy go bronią. Z dala od gniazda są zwykle spokojne. Ich użądlenie jest bolesne, ale dla zdrowej osoby zazwyczaj nie bardziej niebezpieczne niż użądlenie osy. Osoby uczulone powinny jednak mieć przy sobie leki i od razu szukać pomocy.

Szerszeń europejski jest pożyteczny, bo zjada muchy, osy i gąsienice szkodników. Gniazda w pobliżu domu usuwają lub przenoszą fachowcy — samodzielne próby mogą się źle skończyć.