Kształcenie językowe

Frazeologia i słownictwo — zadania maturalne — strona 2

Znaczenie wyrazów, związki frazeologiczne, synonimia, antonimia i zróżnicowanie słownictwa.

18zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Wyjaśnienie potoczne, które nie pasuje do kontekstu użycia.

Pełny zestaw · strona 2 z 2

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 7 z 18 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Frazeologia i słownictwo

Zadanie 6

czerwiec 2017podstawowy1 pkt
Do wyrazu frapować dopisz dwa synonimy.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Rozpoznaj wymaganą relację słowotwórczą lub znaczeniową, utwórz wskazaną formę, a następnie sprawdź jej budowę, znaczenie i poprawność zapisu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
– Zaciekawiać, interesować, fascynować, intrygować.
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 1 p. – poprawna odpowiedź. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi – Zaciekawiać, interesować, fascynować, intrygować.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Frazeologia i słownictwo

Zadanie 9

maj 2016podstawowy2 pkt
Z akapitu 5. wypisz stały związek frazeologiczny i wyjaśnij jego znaczenie.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij oba zestawiane elementy, a następnie zapisz zależność między nimi w jednym zdaniu. Uzasadnij ją konkretną informacją z materiału.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Związek frazeologiczny – rodzą się na kamieniu. Wyjaśnienie – pojawiają się w dużej liczbie mimo niesprzyjających warunków; występują często.
Klucz i zasady oceniania
2 p. – za wypisanie odpowiedniego związku frazeologicznego i wyjaśnienie jego znaczenia. 1 p. – za wypisanie odpowiedniego związku frazeologicznego lub wypisanie odpowiedniego związku frazeologicznego i błędne wyjaśnienie jego znaczenia. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Związek frazeologiczny – rodzą się na kamieniu. Wyjaśnienie – pojawiają się w dużej liczbie mimo niesprzyjających warunków; występują często.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Frazeologia i słownictwo

Zadanie 7

sierpień 2010podstawowy1 pkt
Określenie kulturowe okulary, to synonim A. etnocentryzmu. B. enkulturacji. C. relatywizmu kulturowego. Zaznacz poprawną odpowiedź.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw ustal odpowiedź bez sugerowania się oznaczeniami, potem sprawdź każdy wariant osobno. Zaznacz tylko te odpowiedzi, które w całości spełniają warunek polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
A. etnocentryzmu.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi A; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Funkcjonalne wykorzystanie utworu 0-1

Frazeologia i słownictwo

Zadanie 8

maj 2008podstawowy1 pkt
Wyrazy i zwroty z akapitu 7.: bluzgi, zjechać Rybińskiego, przywalić Pospieszalskiemu to przykłady A. eufemizmów. B. kolokwializmów. C. neosemantyzmów. D. antonimów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
B. Są to kolokwializmy.
Klucz i zasady oceniania
Wyrazy i zwroty z akapitu 7.: bluzgi, zjechać Rybińskiego, przywalić Pospieszalskiemu to przykłady A. eufemizmów. B. kolokwializmów. C. neosemantyzmów. D. antonimów.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Wyrazy i zwroty z akapitu 7.: bluzgi, zjechać Rybińskiego, przywalić Pospieszalskiemu to przykłady A. eufemizmów. B. kolokwializmów. C. neosemantyzmów. D. antonimów.

Frazeologia i słownictwo

Zadanie 13

maj 2008podstawowy1 pkt
Występujący w akapicie 11. przymiotnik „sążnisty” zastąp określeniem synonimicznym.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw rozpoznaj regułę językową sprawdzaną w przykładzie. Po przekształceniu przeczytaj całe zdanie i sprawdź jego znaczenie, składnię, fleksję oraz zapis.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Bardzo obszerny, bardzo długi.
Klucz i zasady oceniania
Występujący w akapicie 11. przymiotnik „sążnisty” zastąp określeniem synonimicznym. Bardzo obszerny, bardzo długi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Występujący w akapicie 11. przymiotnik „sążnisty” zastąp określeniem synonimicznym. Bardzo obszerny, bardzo długi.

Frazeologia i słownictwo

Zadanie 3

maj 2007rozszerzony1 pkt
W zdaniu kończącym akapit 10. pojawia się określenie: „zdepersonalizowane formy przekazywania informacji”. Podkreślony wyraz zastąp synonimem.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw rozpoznaj regułę językową sprawdzaną w przykładzie. Po przekształceniu przeczytaj całe zdanie i sprawdź jego znaczenie, składnię, fleksję oraz zapis.
Odpowiedź lub przykład realizacji
bezosobowe
Klucz i zasady oceniania
W zdaniu kończącym akapit 10. pojawia się określenie: „zdepersonalizowane formy przekazywania informacji”. Podkreślony wyraz zastąp synonimem. bezosobowe
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: W zdaniu kończącym akapit 10. pojawia się określenie: „zdepersonalizowane formy przekazywania informacji”. Podkreślony wyraz zastąp synonimem. bezosobowe

Frazeologia i słownictwo

Zadanie 13

styczeń 2006podstawowy2 pkt
Z którym wyrazem lub frazeologizmem wiąże się najmocniej słowo „magia” w tytule artykułu? Zacytuj zdanie uzasadniające wybór. A. Kuglarstwo. B. Czarna magia. C. Czarnoksięstwo. D. Tajemnica.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
D. np.: „To, że pewne dźwięki stały się nośnikami treści w założeniu pogardliwych [...], stanowi tajemnicę języka”
Klucz i zasady oceniania
D. np.: „To, że pewne dźwięki stały się nośnikami treści w założeniu 2 1 pogardliwych [...], stanowi tajemnicę języka”
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04