Frazeologia i słownictwo
Kształcenie językowe
Frazeologia i słownictwo — zadania maturalne — strona 2
Znaczenie wyrazów, związki frazeologiczne, synonimia, antonimia i zróżnicowanie słownictwa.
18zadań przypisanych do tematu
Jak odpowiadać
- Ustal dokładny zakres polecenia.
- Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
- Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
- Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.
Najczęstsza pułapka
Wyjaśnienie potoczne, które nie pasuje do kontekstu użycia.
Pełny zestaw · strona 2 z 2
Zadania, odpowiedzi i kryteria
Na tej stronie znajduje się 7 z 18 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.
Do wyrazu frapować dopisz dwa synonimy.
Rozpoznaj wymaganą relację słowotwórczą lub znaczeniową, utwórz wskazaną formę, a następnie sprawdź jej budowę, znaczenie i poprawność zapisu.
– Zaciekawiać, interesować, fascynować, intrygować.
Schemat punktowania
1 p. – poprawna odpowiedź.
0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
– Zaciekawiać, interesować, fascynować, intrygować.
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.
Frazeologia i słownictwo
Zadanie 9
Z akapitu 5. wypisz stały związek frazeologiczny i wyjaśnij jego znaczenie.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij oba zestawiane elementy, a następnie zapisz zależność między nimi w jednym zdaniu. Uzasadnij ją konkretną informacją z materiału.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Związek frazeologiczny – rodzą się na kamieniu.
Wyjaśnienie – pojawiają się w dużej liczbie mimo niesprzyjających warunków; występują
często.
Klucz i zasady oceniania
2 p. – za wypisanie odpowiedniego związku frazeologicznego i wyjaśnienie jego znaczenia.
1 p. – za wypisanie odpowiedniego związku frazeologicznego lub wypisanie odpowiedniego
związku frazeologicznego i błędne wyjaśnienie jego znaczenia.
0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Związek frazeologiczny – rodzą się na kamieniu.
Wyjaśnienie – pojawiają się w dużej liczbie mimo niesprzyjających warunków; występują
często.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.
Frazeologia i słownictwo
Zadanie 7
Określenie kulturowe okulary, to synonim
A. etnocentryzmu.
B. enkulturacji.
C. relatywizmu kulturowego.
Zaznacz poprawną odpowiedź.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw ustal odpowiedź bez sugerowania się oznaczeniami, potem sprawdź każdy wariant osobno. Zaznacz tylko te odpowiedzi, które w całości spełniają warunek polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
A. etnocentryzmu.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi A; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE:
Funkcjonalne wykorzystanie utworu 0-1
Frazeologia i słownictwo
Zadanie 8
Wyrazy i zwroty z akapitu 7.: bluzgi, zjechać Rybińskiego, przywalić Pospieszalskiemu
to przykłady
A. eufemizmów.
B. kolokwializmów.
C. neosemantyzmów.
D. antonimów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
B. Są to kolokwializmy.
Klucz i zasady oceniania
Wyrazy i zwroty z akapitu 7.: bluzgi, zjechać Rybińskiego, przywalić Pospieszalskiemu
to przykłady
A. eufemizmów.
B. kolokwializmów.
C. neosemantyzmów.
D. antonimów.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE:
Wyrazy i zwroty z akapitu 7.: bluzgi, zjechać Rybińskiego, przywalić Pospieszalskiemu
to przykłady
A. eufemizmów.
B. kolokwializmów.
C. neosemantyzmów.
D. antonimów.
Frazeologia i słownictwo
Zadanie 13
Występujący w akapicie 11. przymiotnik „sążnisty” zastąp określeniem synonimicznym.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw rozpoznaj regułę językową sprawdzaną w przykładzie. Po przekształceniu przeczytaj całe zdanie i sprawdź jego znaczenie, składnię, fleksję oraz zapis.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Bardzo obszerny, bardzo długi.
Klucz i zasady oceniania
Występujący w akapicie 11. przymiotnik „sążnisty” zastąp określeniem synonimicznym.
Bardzo obszerny, bardzo długi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE:
Występujący w akapicie 11. przymiotnik „sążnisty” zastąp określeniem synonimicznym.
Bardzo obszerny, bardzo długi.
Frazeologia i słownictwo
Zadanie 3
W zdaniu kończącym akapit 10. pojawia się określenie: „zdepersonalizowane formy
przekazywania informacji”. Podkreślony wyraz zastąp synonimem.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw rozpoznaj regułę językową sprawdzaną w przykładzie. Po przekształceniu przeczytaj całe zdanie i sprawdź jego znaczenie, składnię, fleksję oraz zapis.
Odpowiedź lub przykład realizacji
bezosobowe
Klucz i zasady oceniania
W zdaniu kończącym akapit 10. pojawia się określenie: „zdepersonalizowane formy
przekazywania informacji”. Podkreślony wyraz zastąp synonimem.
bezosobowe
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE:
W zdaniu kończącym akapit 10. pojawia się określenie: „zdepersonalizowane formy
przekazywania informacji”. Podkreślony wyraz zastąp synonimem.
bezosobowe
Frazeologia i słownictwo
Zadanie 13
Z którym wyrazem lub frazeologizmem wiąże się najmocniej słowo „magia” w tytule
artykułu? Zacytuj zdanie uzasadniające wybór.
A. Kuglarstwo.
B. Czarna magia.
C. Czarnoksięstwo.
D. Tajemnica.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.
Odpowiedź lub przykład realizacji
D. np.: „To, że pewne dźwięki stały się nośnikami treści w założeniu
pogardliwych [...], stanowi tajemnicę języka”
Klucz i zasady oceniania
D. np.: „To, że pewne dźwięki stały się nośnikami treści w założeniu 2 1
pogardliwych [...], stanowi tajemnicę języka”
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.