Geometria płaska (planimetria) · Podobieństwo i twierdzenie Talesa

Zadanie 48 – zbiór zadań z informatora CKE 2025, poziom podstawowy

Trzy różne punkty A, B i D leżą na okręgu o środku w punkcie S. Odcinek BD jest średnicą tego okręgu. Styczne k i l do tego okręgu, odpowiednio w punktach A i B, przecinają się w punkcie C (zobacz rysunek). Wykaż, że trójkąty ACB i ASD są podobne. Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.

2pkt · otwarte

Ciągi

Zadanie 48, zbiór zadań z informatora 2025, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2025podstawowy2 pkt
Trzy różne punkty \(A\), \(B\) i \(D\) leżą na okręgu o środku w punkcie \(S\). Odcinek \(BD\) jest średnicą tego okręgu. Styczne \(k\) i \(l\) do tego okręgu, odpowiednio w punktach \(A\) i \(B\), przecinają się w punkcie \(C\) (zobacz rysunek). Wykaż, że trójkąty \(ACB\) i \(ASD\) są podobne.
Okrąg o środku S. Na okręgu leżą punkty A na dole, B w prawej górnej części i D po lewej stronie; odcinek BD jest średnicą i przechodzi przez S. Prosta k jest styczna do okręgu w punkcie A i narysowana poziomo, prosta l jest styczna w punkcie B i opada w prawo; obie styczne przecinają się w punkcie C leżącym na prostej k po prawej stronie od A. Narysowano odcinki SA, AD, AB oraz BC, wyznaczające trójkąt ACB i trójkąt ASD.
Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.
Odpowiedź
Trójkąty \(ACB\) i \(ASD\) są podobne na mocy cechy kąt-kąt-kąt.
Rozwiązanie krok po kroku
Odcinki styczne poprowadzone z punktu \(C\) mają równe długości, więc \(\lvert AC\rvert=\lvert BC\rvert\) i trójkąt \(ACB\) jest równoramienny. Ponadto \(\lvert AS\rvert=\lvert DS\rvert\), ponieważ oba odcinki są promieniami, zatem trójkąt \(ASD\) także jest równoramienny. Oznaczmy \(\lvert\angle BAC\rvert=\beta\). Promień \(SA\) jest prostopadły do stycznej \(AC\), więc \(\lvert\angle SAB\rvert=90^{\circ}-\beta\). Kąt \(BAD\) jest wpisany i oparty na średnicy \(BD\), dlatego ma \(90^{\circ}\). Stąd \[\lvert\angle SAD\rvert=90^{\circ}-(90^{\circ}-\beta)=\beta.\] W trójkącie \(ACB\) drugi kąt przy podstawie ma również miarę \(\beta\), a kąt przy \(C\) ma \(180^{\circ}-2\beta\). W trójkącie \(ASD\) drugi kąt przy podstawie także ma \(\beta\), a kąt przy \(S\) ma \(180^{\circ}-2\beta\). Trójkąty mają więc parami równe kąty i są podobne na mocy cechy kąt-kąt-kąt.
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – poprawne przeprowadzenie pełnego dowodu podobieństwa trójkątów \(ACB\) i \(ASD\) **2 pkt** – wykazanie równości odpowiednich kątów i wykorzystanie zależności wymaganych za 1 pkt **1 pkt** – zapisanie, że oba trójkąty są równoramienne, wraz ze wskazaniem równych ramion lub odpowiednich kątów **0 pkt** – niepoprawna metoda albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** IV. Rozumowanie i argumentacja - przeprowadzanie rozumowań i dostrzeganie podobieństw. **Wymagania szczegółowe:** VIII.1) Zdający korzysta z własności promieni i odcinków stycznych. VIII.5) Stosuje własności kątów wpisanych. VIII.8) Korzysta z cech podobieństwa trójkątów. VIII.11) Przeprowadza dowody geometryczne.
Rozwiązanie zadania 48 (zbiór zadań z informatora CKE 2025): Trzy różne punkty A, B i D leżą na okręgu o środku w punkcie S. Odcinek BD jest średnicą tego okręgu. Styczne…
Rozwiązanie w obrazku: treść zadania 48, odpowiedź i obliczenia krok po kroku.

Sklep Nie każ mu liczyć!

Ćwicz dalej: geometria płaska w kartach pracy

Karty pracy i sprawdziany z kluczem — do druku od razu po zakupie.

Podobieństwo i twierdzenie Talesa

Podobne zadania z rozwiązaniami

Więcej: Podobieństwo i twierdzenie Talesa — wszystkie zadania maturalne · Geometria płaska (planimetria) — zadania z rozwiązaniami · generator zadań maturalnych

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-15