Egzamin ósmoklasisty · matematyka · czerwiec 2020

Zadanie z E8 (czerwiec 2020) – zadania na dowodzenie w geometrii

Trzy proste przecinają się w punktach A, B i C, tworząc trójkąt ABC. Odcinki AC i BC są równej długości. Kąt α to kąt wewnętrzny trójkąta przy wierzchołku B. Kąt β to kąt przy wierzchołku C między ramieniem CA a przedłużeniem boku BC poza punkt C. Wykaż, że miara kąta α stanowi połowę miary kąta β.

2pkt · trudniejsze

Zadanie 1 (czerwiec 2020)2 pkttrudniejsze

Trzy proste przecinają się w punktach AA, BB i CC, tworząc trójkąt ABCABC. Odcinki ACAC i BCBC są równej długości. Kąt α\alpha to kąt wewnętrzny trójkąta przy wierzchołku BB. Kąt β\beta to kąt przy wierzchołku CC między ramieniem CACA a przedłużeniem boku BCBC poza punkt CC. Wykaż, że miara kąta α\alpha stanowi połowę miary kąta β\beta.
Trójkąt równoramienny z kątem zewnętrznym przy wierzchołku CαβABC
Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Odpowiedź: α = ½β

  1. Krok 1 — co daje równość boków. Skoro ∣AC∣=∣BC∣\textcolor{#16A06A}{|AC| = |BC|}, trójkąt ABCABC jest równoramienny o podstawie ABAB. Kąty przy podstawie są równe:
  2. ∣∠BAC∣=∣∠ABC∣=α|\angle BAC| = |\angle ABC| = \textcolor{#16A06A}{\alpha}
  3. Krok 2 — co daje przedłużenie boku. Punkty BB, CC i punkt na przedłużeniu leżą na jednej prostej, więc kąt β\textcolor{#16A06A}{\beta} i kąt wewnętrzny ∠ACB\angle ACB są przyległe:
  4. β+∣∠ACB∣=180°\textcolor{#16A06A}{\beta} + |\angle ACB| = 180°,   czyli   ∣∠ACB∣=180°−β|\angle ACB| = \textcolor{#E0453A}{180° - \beta}
  5. Krok 3 — suma kątów trójkąta.
  6. α+α+(180°−β)=180°\textcolor{#16A06A}{\alpha} + \textcolor{#16A06A}{\alpha} + \textcolor{#E0453A}{(180° - \beta)} = 180°
  7. 2α−β=02\textcolor{#16A06A}{\alpha} - \textcolor{#16A06A}{\beta} = 0
  8. 2α=β2\alpha = \beta,   czyli   α=12β\alpha = \tfrac12\beta. ∎
  9. Wniosek: miara kąta α\alpha stanowi połowę miary kąta β\beta — co należało wykazać.

💡 Wskazówka: To jest po prostu twierdzenie o kącie zewnętrznym: kąt zewnętrzny trójkąta równa się sumie dwóch kątów wewnętrznych do niego nieprzyległych. Tu te dwa kąty są równe (bo trójkąt jest równoramienny), więc kąt zewnętrzny to 2α2\alpha.

⚠ Najczęstszy błąd: potraktowanie β\beta jako kąta wierzchołkowego do ∠ACB\angle ACB (czyli β=∠ACB\beta = \angle ACB). Kąt wierzchołkowy leży po drugiej stronie punktu CC względem obu prostych, a β\beta ma jedno ramię wspólne z trójkątem — więc jest przyległy, nie wierzchołkowy.

Rozwiązanie zadania – E8 (czerwiec 2020) — zadania na dowodzenie w geometrii: Trzy proste przecinają się w punktach A, B i C, tworząc trójkąt ABC. Odcinki AC i BC są równej…
Rozwiązanie w obrazku: treść, odpowiedź i obliczenia krok po kroku.

Sklep Nie każ mu liczyć!

Przygotuj się do E8: zadania na dowodzenie w geometrii i pełne arkusze

Karty pracy i arkusze z kluczem — do druku od razu po zakupie.

Podobne zadania z E8

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-15