Środki stylistyczne i retoryczne — zadania maturalne — strona 3

PP

Zasady oceniania 1 pkt – zaznaczenie odpowiedzi PP. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PP

PP

Zasady oceniania 1 pkt – poprawna odpowiedź. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PP Zasady oceniania rozwiązań zadań

Tytuł lektury: „Potop” Przykładowe uzasadnienie W „Potopie”, we fragmencie ukazującym obronę Jasnej Góry, klasztor znajdujący się na wzniesieniu stał się fortyfikacją obronną, którą oblegali Szwedzi. Bohaterstwo obrońców sprawiło, że obrona klasztoru stała się symbolem waleczności Polaków, którzy bronili wolności / wartości religijnych / etycznych.

Zasady oceniania rozwiązań zadań 1) przetwarza […] informacje z tekstów, np. publicystycznych […]; 3) […] odczytuje informacje i przekazy jawne i ukryte […]. Zasady oceniania 2 pkt – zapisanie tytułu Potop ORAZ trafne uzasadnienie w odniesieniu do Potopu. 1 pkt – zapisanie tytułu Potop ALBO trafne uzasadnienie w odniesieniu do Potopu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie: Tytuł lektury: „Potop” Przykładowe uzasadnienie W „Potopie”, we fragmencie ukazującym obronę Jasnej Góry, klasztor znajdujący się na wzniesieniu stał się fortyfikacją obronną, którą oblegali Szwedzi. Bohaterstwo obrońców sprawiło, że obrona klasztoru stała się symbolem waleczności Polaków, którzy bronili wolności / wartości religijnych / etycznych.

Skarbiec: • Wskazuje na to, że słownictwo jest bogactwem, skarbem, który należy gromadzić i chronić. • Wyrazy / frazy przechowywane – ze względu na swoją wartość – w pamięci kolejnych pokoleń. • Oznacza to, że w języku są wyrazy cennne / warte zachowania i zrozumiałe dla większości społeczeństwa władającego danym językiem. Osadnik: • Wszystkie wyrazy – niezależnie od ich wartości –składające się na dany język. • Wyrazy używane przez dane pokolenie i odzwierciedlające myśli i czyny tego pokolenia. • Zbiór wyrazów/nazw danego języka, stanowiących odzwierciedlenie myśli i doświadczeń użytkowników tego języka.

Zasady oceniania rozwiązań zadań Zasady oceniania 2 pkt – poprawne wyjaśnienie znaczenia metaforycznych określeń skarbiec i osadnik. 1 pkt – poprawne wyjaśnienie znaczenia metaforycznego określenia skarbiec ALBO metaforycznego określenia osadnik. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Skarbiec: • Wskazuje na to, że słownictwo jest bogactwem, skarbem, który należy gromadzić i chronić. • Wyrazy / frazy przechowywane – ze względu na swoją wartość – w pamięci kolejnych pokoleń. • Oznacza to, że w języku są wyrazy cennne / warte zachowania i zrozumiałe dla większości społeczeństwa władającego danym językiem. Osadnik: • Wszystkie wyrazy – niezależnie od ich wartości –składające się na dany język. • Wyrazy używane przez dane pokolenie i odzwierciedlające myśli i czyny tego pokolenia. • Zbiór wyrazów/nazw danego języka, stanowiących odzwierciedlenie myśli i doświadczeń użytkowników tego języka.

Małgorzata Łukasiewicz omawia funkcję i wartość krytyki literackiej. Wskazuje cechy dobrego krytyka i przekonuje, że pełni on funkcję służebną wobec literatury oraz odbiorców. Powinien mieć wysokie kompetencje czytelnicze i ugruntowane poglądy, lecz mistrzostwo osiąga dopiero wtedy, gdy wyjątkowa książka skłoni go do ich zakwestionowania.

Na podstawie zasad CKE. 3 pkt - podanie tematu i tego, co o nim powiedziano, z właściwym poziomem uogólnienia, logiczną spójnością i liczbą 40-60 wyrazów. 2 pkt - poprawny temat i jego rozwinięcie, ale zaburzony poziom uogólnienia lub spójność. 1 pkt - poprawny temat i jego rozwinięcie, ale zaburzony poziom uogólnienia oraz spójność. 0 pkt - inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyspa oznacza wyjątkową, oryginalną książkę lub doświadczenie czytelnicze, które przekracza dotychczasowe wyobrażenia krytyka o literaturze i zmusza go do przewartościowania własnych poglądów.

Zasady oceniania rozwiązań zadań • Wyspa to zjawisko literackie lub doświadczenie czytelnicze krytyka, które zmusiło go do przewartościowania poglądów czy upodobań.

• Wyrażono sceptyczny stosunek do tego przekonania. Autorka napisała, że doświadczenia historyczne państw członkowskich potwierdzają, że budowaniu jedności sprzyja raczej posługiwanie się jednym językiem. Na sceptyczne podejście wskazuje użycie trybu przypuszczającego, np. wydawać by się mogło, a także słownictwa o charakterze wartościującym, np. idea nierealna, osłabiać fakt. • W akapitach 1. i 2. wywodu wyrażono sceptycyzm wobec tego przekonania. Zauważono, że doświadczenia historyczne państw członkowskich potwierdzają, że budowaniu jedności sprzyja raczej posługiwanie się jednym językiem. Zastosowano słownictwo o charakterze wartościującym.

Zasady oceniania 1 pkt – odpowiedź poprawna uwzględniająca środki językowe. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Zasady oceniania rozwiązań zadań Uwaga. Przyjmuje się, że zdający uwzględnił w odpowiedzi środki językowe, jeżeli: • podał co najmniej jedną nazwę środka językowego i przykład (np. tryb przypuszczający: wydawać by się mogło; słownictwo o charakterze wartościującym: idea nierealna / osłabiać fakt) ALBO • podał co najmniej jedną nazwę środka językowego (np. tryb przypuszczający, słownictwo o charakterze wartościującym) ALBO • podał co najmniej jeden przykład środka językowego (np. wydawać by się mogło; idea nierealna / osłabiać fakt). Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 punkt • Wyrażono sceptyczny stosunek do tego przekonania. Autorka napisała, że doświadczenia historyczne państw członkowskich potwierdzają, że budowaniu jedności sprzyja raczej posługiwanie się jednym językiem. Na sceptyczne podejście wskazuje użycie trybu przypuszczającego, np. wydawać by się mogło, a także słownictwa o charakterze wartościującym, np. idea nierealna, osłabiać fakt. • W akapitach 1. i 2. wywodu wyrażono sceptycyzm wobec tego przekonania. Zauważono, że doświadczenia historyczne państw członkowskich potwierdzają, że budowaniu jedności sprzyja raczej posługiwanie się jednym językiem. Zastosowano słownictwo o charakterze wartościującym.

8.1. Dwa synonimy, np.: przypowieść, diagnoza, gawęda, obyczajowy obrazek, historia. 8.2. Trzy opowieści, np. o: narodowych i politycznych sporach; marzeniach Polaków o niepodległości i ich klęsce; relacjach chłopstwa z inteligencją; polskiej obyczajowości; młodopolskich modach; mocy i roli sztuki.

8.1. 1 pkt - wypisanie dwóch poprawnych synonimów; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi. 8.2. 1 pkt - wymienienie trzech poprawnych opowieści; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.

Jerzy Bralczyk porusza temat własnego stosunku do języka, zwłaszcza mówionego. Podkreśla, że język jest jego pasją oraz że powinien odzwierciedlać porządek świata i zgodny z tym światem porządek myśli. Jako językoznawca deklaruje akceptującą postawę wobec zjawisk językowych, które są często uważane za niewłaściwe. [43 wyrazy]

Zasady oceniania 3 pkt – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba wyrazów. 2 pkt – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. Zasady oceniania rozwiązań zadań 1 pkt – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi. Uwaga. Jako określenie tematu tekstu dopuszcza się uogólnienie: stosunek człowieka do języka. Przykładowa odpowiedź Jerzy Bralczyk porusza temat własnego stosunku do języka, zwłaszcza mówionego. Podkreśla, że język jest jego pasją oraz że powinien odzwierciedlać porządek świata i zgodny z tym światem porządek myśli. Jako językoznawca deklaruje akceptującą postawę wobec zjawisk językowych, które są często uważane za niewłaściwe. [43 wyrazy]

FAŁSZ PRAWDA FAŁSZ

Zasady oceniania 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi. 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź FAŁSZ PRAWDA FAŁSZ

Przykład czasownika: wiemy, mamy, ograniczymy, wysłuchamy, solidaryzujemy się Funkcja: • Podtrzymanie/nawiązanie kontaktu z odbiorcą. • Zmniejszenie dystansu między nadawcą a odbiorcą. • Funkcja retoryczna.

Schemat punktowania 1 p. – poprawne podanie przykładu czasownika i określenie funkcji. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi: Przykład czasownika: wiemy, mamy, ograniczymy, wysłuchamy, solidaryzujemy się Funkcja: • Podtrzymanie/nawiązanie kontaktu z odbiorcą. • Zmniejszenie dystansu między nadawcą a odbiorcą. • Funkcja retoryczna. Zasady oceniania rozwiązań zadań 5.2. Schemat punktowania 1 p. – poprawne podanie nazwy części mowy i przykładu z tekstu. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi: Nazwa części mowy: zaimek Przykład z tekstu: nasza, nas, nasz