Czytanie i odbiór tekstów

Kompozycja i funkcje tekstu — zadania maturalne — strona 4

Pytania o budowę tekstu, związki między akapitami i funkcję jego elementów.

Ćwicz w pełnej bazie

38zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Opisywanie treści akapitu bez wyjaśnienia jego roli w całym tekście.

Pełny zestaw · strona 4 z 4

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 5 z 38 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Kompozycja i funkcje tekstu

Zadanie 15

styczeń 2005podstawowy1 pkt

Intencją autora artykułu było: A. nakłonienie do respektowania ustawy o ochronie języka polskiego. B. ośmieszenie ustawy o ochronie języka polskiego. C. poinformowanie o ustawie o ochronie języka polskiego. D. wywołanie dyskusji o czystości języka polskiego.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

D. Wywołanie dyskusji o czystości języka polskiego.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. Model: D 1 pkt. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zadanie sprawdzające rozumienie czytanego tekstu Czystka etniczna. Analiza fragmentu (cid:131) nieumiejętność odnalezienia się w nowej sytuacji

Kompozycja i funkcje tekstu

Zadanie 14

styczeń 2005podstawowy1 pkt

Popraw podane wyrażenia, zastępując wyrazy zapożyczone wyrazami polskimi: a) lista ofiar śmiertelnych skompilowana przez Palestyńczyków b) zespół akredytowany przy Ochotniczej Straży Pożarnej

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw rozpoznaj regułę językową sprawdzaną w przykładzie. Po przekształceniu przeczytaj całe zdanie i sprawdź jego znaczenie, składnię, fleksję oraz zapis.

Odpowiedź lub przykład realizacji

a) lista ofiar śmiertelnych sporządzona przez Palestyńczyków; b) zespół działający przy Ochotniczej Straży Pożarnej.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 1 pkt - poprawne zastąpienie obu zapożyczeń. 0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Dopuszczalne odpowiedniki: sporządzona, zestawiona; działający lub powołany.

Wymagania podstawy programowej

Zadanie sprawdzające rozumienie czytanego tekstu Czystka etniczna. Analiza fragmentu (cid:131) nieumiejętność odnalezienia się w nowej sytuacji

Kompozycja i funkcje tekstu

Zadanie 13

styczeń 2005podstawowy2 pkt

Objaśnij: a) znaczenie dosłowne wyrażenia tytułowego: czystka etniczna b) znaczenie przenośne wyrażenia tytułowego: czystka etniczna, wynikające z artykułu

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Rozdziel znaczenie dosłowne od przenośnego. Nazwij skojarzenia uruchamiane przez obraz i pokaż, jaki sens wnosi on do całej wypowiedzi.

Odpowiedź lub przykład realizacji

a) Dosłownie czystka etniczna oznacza eksterminację lub przymusowe usunięcie z danego obszaru przedstawicieli określonej narodowości. b) W artykule wyrażenie oznacza oczyszczanie polszczyzny z wyrazów obcego pochodzenia.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 2 pkt - oba znaczenia. 1 pkt - jedno znaczenie. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź: eksterminacja narodu; oczyszczenie polszczyzny z wyrazów obcych.

Wymagania podstawy programowej

Zadanie sprawdzające rozumienie czytanego tekstu Czystka etniczna. Analiza fragmentu (cid:131) nieumiejętność odnalezienia się w nowej sytuacji

Kompozycja i funkcje tekstu

Zadanie 12

styczeń 2005podstawowy2 pkt

Dziennikarz w akapicie 1. napisał: Obce zapożyczenia wydają się jednak problemem najmniejszym. Jaki istotny problem językowy współczesnej polszczyzny autor wskazał w artykule?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Znajdź fragment, do którego odsyła pytanie, i nazwij wskazane w nim zjawisko możliwie zwięźle. Odpowiedź ma identyfikować problem, trend lub zależność, a nie streszczać cały akapit.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Istotnym problemem współczesnej polszczyzny jest brak precyzji w posługiwaniu się zapożyczeniami.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 1 pkt - poprawne wskazanie problemu. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Kompozycja i funkcje tekstu

Zadanie 1

grudzień 2005podstawowy1 pkt

Wyjaśnij, jaką funkcję w kompozycji tekstu pełnią akapity 1. i 2.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Akapity 1. i 2. wprowadzają główne wątki wypowiedzi oraz przedstawiają bohatera przez wskazanie jego kulturowego pochodzenia.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 1 pkt - poprawne określenie funkcji obu akapitów. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Oba akapity są rodzajem wprowadzenia (sygnalizują porządek i główne wątki wypowiedzi); określają bohatera przez usytuowanie 1 0 kulturowe).