Szczupak to smukły, drapieżny mieszkaniec polskich jezior i rzek, uzbrojony w pysk pełen ostrych zębów. Jego zielono-cętkowane ciało doskonale maskuje się wśród wodnych roślin.

Poluje z zasadzki — nieruchomo czeka w ukryciu, a gdy mniejsza ryba podpłynie zbyt blisko, atakuje błyskawicznym zrywem. To jeden z najważniejszych drapieżników naszych słodkich wód.

Szczupak to wydłużony, torpedowaty drapieżnik o ciele zbudowanym do gwałtownego ataku z zasadzki. Grzbiet ma ciemny, zielony lub oliwkowy, a boki jaśniejsze, pokryte deseniem jasnych plam i pręg, które doskonale maskują go wśród roślin. Brzuch jest kremowy lub biały.

Głowa szczupaka jest długa i spłaszczona, zakończona szerokim, kaczodziobym pyskiem pełnym ostrych, do tyłu zagiętych zębów. Płetwy grzbietowa i odbytowa są przesunięte daleko ku ogonowi, tuż nad nasadą ogona — takie ustawienie płetw daje rybie ogromne przyspieszenie na krótkim dystansie.

Dorosłego szczupaka trudno z czymkolwiek pomylić dzięki wydłużonemu ciału i "kaczemu" pyskowi. Młode szczupaki bywają jednak mylone z innym narybkiem, dopóki nie wykształcą charakterystycznej głowy. Cofnięte ku ogonowi płetwy są cechą, która od razu wskazuje właśnie szczupaka.

W wodach, gdzie żyją drapieżne sandacze i okonie, szczupaka odróżnia brak kolczastej płetwy grzbietowej i zupełnie inny, wydłużony kształt ciała. Deseń jasnych plam na ciemnym tle jest u szczupaka niepowtarzalny i zmienny — u każdej ryby układa się nieco inaczej.

Szczupak jest jedną z najbardziej pożądanych ryb wśród wędkarzy drapieżnikowych. Jego gwałtowne ataki i siła w walce sprawiły, że stał się wręcz symbolem wędkarstwa spinningowego. Trzeba jednak uważać na jego zęby, które potrafią boleśnie skaleczyć przy wyjmowaniu haczyka.

W kuchni szczupak ceniony jest za białe, chude mięso, choć bogate w ości. W wielu wodach objęto go wymiarem i okresem ochronnym w czasie tarła, bo jest ważnym drapieżnikiem porządkującym ławice ryb spokojnych. Zdrowa populacja szczupaka świadczy o dobrej równowadze w zbiorniku.