
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Carassius carassius
Karaś to jedna z najbardziej wytrzymałych ryb słodkowodnych Europy — potrafi przetrwać w wodzie o bardzo niskiej zawartości tlenu, w której większość innych ryb by się udusiła. To pospolita ryba stawów, jezior i wolno płynących rzek.
Karaś to krępa, wytrzymała ryba mulistych stawów, jezior i wolno płynących rzek. Ma złocistobrązowe ciało i spokojne usposobienie.
Słynie z niezwykłej odporności — przeżywa w wodzie tak ubogiej w tlen, że inne ryby dawno by w niej zginęły. Potrafi też przetrwać zimę w niemal całkowicie zamarzniętym zbiorniku, zagrzebany w mule.
karaś srebrzysty potrafi przetrwać nawet kilka miesięcy zamarznięty w lodzie, w stanie niemal całkowitego zawieszenia funkcji życiowych? Niektóre populacje potrafią też przełączać metabolizm na tryb beztlenowy, produkując alkohol zamiast szkodliwego kwasu mlekowego, by przetrwać zimę pod lodem bez dostępu do tlenu.
Karaś to krępa, wysoka i zaokrąglona ryba karpiowata o bocznie spłaszczonym ciele i dużej, wyraźnej łusce. Karaś pospolity jest brązowozłoty do miedzianego, z ciemniejszym grzbietem, a płetwy ma zaokrąglone. Sylwetka jest przy tym pękata i „pucołowata”, co odróżnia go od smuklejszych krewniaków.
Bardzo ważną cechą jest brak wąsów przy pysku — to najprostszy sposób odróżnienia karasia od podobnego karpia. Płetwa grzbietowa jest długa, a jej brzeg u karasia pospolitego bywa lekko wypukły. Istnieje też srebrzysta forma karasia oraz jego ozdobna odmiana znana wszystkim jako złota rybka.
Karasia najczęściej myli się z karpiem, bo oba są wysokie i mają dużą łuskę. Karp ma jednak dwie pary wąsów przy pysku, których karaś zupełnie nie posiada — to najpewniejsza różnica. Karaś jest też bardziej okrągły i zwykle mniejszy od dorosłego karpia.
Karaś pospolity bywa mylony z karasiem srebrzystym, obcym przybyszem o srebrzystym ubarwieniu i ciemnej otrzewnej. Znana wszystkim złota rybka to z kolei ozdobna, wyhodowana przez człowieka odmiana karasia, a nie osobny gatunek — mimo jaskrawej barwy to wciąż ten sam typ ryby.
Karaś jest jedną z najbardziej wytrzymałych ryb naszych wód, słynącą z tego, że przeżyje tam, gdzie wiele innych ryb by nie dało rady — w płytkich, mulistych, ubogich w tlen stawach. Ta odporność sprawiła, że od dawna hoduje się go w niewielkich zbiornikach.
Największą karierę zrobiła jednak ozdobna odmiana karasia — złota rybka, hodowana od wieków w Azji, a dziś na całym świecie. To prawdopodobnie najczęściej trzymana ryba domowa w historii. Zwykły karaś bywa też cenionym łupem wędkarzy łowiących w małych, zarośniętych stawach.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Karaś ma 15–35 cm długości, w zależności od warunków, w jakich żyje.
Karaś pospolity jest brązowozłoty do miedzianego, z ciemniejszym grzbietem, a płetwy ma zaokrąglone.
Karaś dożywa 7–10 lat.
Karaś jest wszystkożerny — je rośliny wodne, glony i drobne bezkręgowce.
Karaś mieszka w stawach, jeziorach i wolno płynących rzekach całej Europy.
Spotkasz go m.in. w: stawach i jeziorach Europy, w tym w Polsce.
Karaś wytrzymuje wodę o bardzo niskiej zawartości tlenu — taką, w której zwykłe ryby by się udusiły.
Tak! Popularna złota rybka to udomowiona odmiana karasia, hodowana przez ludzi od setek lat.
Karaś po angielsku to crucian carp, a złota rybka to goldfish.
Najprościej po wąsach: karp ma przy pysku dwie pary wąsów, a karaś nie ma ich wcale. Karaś jest też zwykle bardziej okrągły i mniejszy. Sam kształt ciała bywa mylący, ale brak wąsów rozstrzyga sprawę od razu.
Tak — i to jedna z najdziwniejszych sztuczek naszych ryb. Karasie dorastające w stawie, w którym poluje szczupak, wyrastają na wyższe i bardziej garbate niż te ze zbiornika bez drapieżnika. Taka pękata ryba po prostu nie mieści się szczupakowi w pysku.
Nie jest u nas rodzimy — pochodzi z Azji, a po Europie rozprzestrzenił się w ubiegłym stuleciu, głównie przy okazji zarybień i ucieczek z hodowlanych stawów. Dziś w wielu zbiornikach jest liczniejszy niż rodzimy karaś pospolity.

Jaź potrafi wyskakiwać z wody, by chwytać owady lądujące na powierzchni lub zwisające nisko nad wodą, np.
Poznaj
Jesiotry pływały już w czasach dinozaurów, a przez miliony lat prawie się nie zmieniły?
Poznaj
Mułówka bałkańska potrafi oddychać powietrzem atmosferycznym dzięki specjalnemu, silnie unaczynionemu pęcherzowi pławnemu, działaj
Poznaj
Sum europejski może dożyć nawet 80 lat i urosnąć do ponad 2,5 metra długości oraz ponad 100 kilogramów wagi?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie