Jaź to ryba rzek i jezior, w Polsce dość pospolita, o krępym, srebrzystym ciele. Trzyma się w ławicach, zwłaszcza gdy jest młoda.

Jest wszystkożerny — zjada owady, ślimaki, drobne zwierzęta wodne i rośliny. Bywa hodowana także w ozdobnej, pomarańczowej odmianie, którą można spotkać w ogrodowych oczkach wodnych.

Jaź to krępa, dobrze zbudowana ryba karpiowata o dość wysokim, ale zwartym ciele i drobnej, srebrzystej łusce. Grzbiet bywa ciemny, niebieskawy lub oliwkowy, boki srebrzyste, a u starszych ryb nabierają złotawego połysku, zwłaszcza na policzkach.

Głowa jest niewielka, a pysk stosunkowo mały i ustawiony na wprost. Płetwy parzyste i odbytowa często mają czerwonawy odcień. Jaź jest krępszy i wyższy w grzbiecie niż smukła płoć, a jego łuska jest wyraźnie drobniejsza niż u podobnego klenia.

Jazia najłatwiej pomylić z kleniem, z którym często żyje w tych samych rzekach. Klen ma szeroką, niemal wałkowatą głowę, grubsze wargi i większą łuskę o ciemno obrzeżonych brzegach. Jaź jest bardziej srebrzysty, wyższy w grzbiecie i ma drobniejszą łuskę oraz mniejszy pysk.

Bywa też mylony z dużą płocią, ale płoć jest smuklejsza, ma czerwone oko i większą łuskę. Istnieje też ozdobna, pomarańczowoczerwona odmiana jazia zwana "złotą orfą", hodowana do stawów — w naturze jaź nigdy nie jest tak jaskrawy.

Jaź jest cenioną rybą wędkarską, bo bywa ostrożny i silny, a jego złowienie wymaga sprytu. W wielu rzekach uchodzi za rybę "dla wtajemniczonych", która nie daje się łapać byle jak. To dodaje mu uroku w oczach doświadczonych wędkarzy.

Ozdobna złota odmiana jazia trafiła do ogrodowych oczek wodnych i większych stawów parkowych, gdzie jej pomarańczowe ciało dobrze widać z brzegu. W naturze jaź jest ważnym elementem rzecznej społeczności ryb i pokarmem dla większych drapieżników.