
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Silurus glanis
Sum europejski to największa ryba słodkowodna Europy — potężne, bezłuskie ciało i długie wąsy (czułki) wokół pyska, którymi wyczuwa zdobycz w mętnej wodzie. Może osiągać naprawdę imponujące rozmiary.
Sum to olbrzym polskich rzek i jezior, największa nasza ryba słodkowodna. Ma szeroki, spłaszczony pysk otoczony długimi wąsami oraz gładką, pozbawioną łusek skórę.
Wąsy działają jak czułki — pomagają mu wyczuwać zdobycz w mętnej wodzie i mule, zwłaszcza nocą. Sum żeruje przy dnie, gdzie poluje na ryby i inne zwierzęta wodne.
sum europejski może dożyć nawet 80 lat i urosnąć do ponad 2,5 metra długości oraz ponad 100 kilogramów wagi? To sprawia, że jest jedną z najdłużej żyjących i największych ryb słodkowodnych na świecie.
Sum to nasza największa ryba słodkowodna, o masywnym, wydłużonym ciele i nagiej, pozbawionej łuski, śliskiej skórze. Ubarwienie jest ciemne — brunatne, oliwkowe lub niemal czarne na grzbiecie, z marmurkowymi, jaśniejszymi plamami na bokach i brudnobiałym, plamistym brzuchem.
Głowa suma jest szeroka i spłaszczona, z ogromną paszczą pełną drobnych, szczoteczkowatych zębów. Wokół pyska sterczą charakterystyczne wąsy: dwa bardzo długie na górnej szczęce i cztery krótsze pod brodą. Płetwa grzbietowa jest maleńka, za to płetwa odbytowa bardzo długa, ciągnąca się niemal do ogona.
Dorosłego suma trudno z czymkolwiek pomylić dzięki wielkiej głowie, wąsom i bardzo długiej płetwie odbytowej. Miętus, który też jest nagi i wąsaty, jest znacznie mniejszy, ma marmurkowe siateczkowe ciało, tylko jeden wąsik na brodzie i dwie długie płetwy zamiast jednej.
Sum elektryczny, mieszkaniec ciepłych krajów, jest krępszy, workowaty i pozbawiony wyraźnej płetwy grzbietowej. Nasz sum wyróżnia się właśnie tymi dwiema parami wąsów o różnej długości oraz olbrzymią, szeroką głową, która u dużych okazów robi ogromne wrażenie.
Sum od wieków budzi wyobraźnię jako olbrzym naszych rzek i jezior, wokół którego narosło wiele opowieści o rybach wielkości człowieka. Dla wędkarzy złowienie dużego suma to marzenie i wielkie wydarzenie, wymagające mocnego sprzętu i sporo szczęścia.
Sum jest też ceniony w kuchni za mięsiste, pozbawione ości i tłuste mięso, dlatego bywa hodowany w stawach. Jako największy drapieżnik naszych wód pełni ważną rolę w przyrodzie, regulując liczebność innych ryb. Trzeba jednak uważać przy jego chwytaniu, bo szorstka paszcza potrafi zdrapać skórę z dłoni.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Sum ma zwykle 1–1,5 metra, ale rekordowe okazy przekraczają 2,5 metra i 100 kg — to jedna z największych ryb słodkowodnych.
Sum to nasza największa ryba słodkowodna, o masywnym, wydłużonym ciele i nagiej, pozbawionej łuski, śliskiej skórze.
Sum żyje wyjątkowo długo — nawet 60–80 lat!
Sum jest drapieżnikiem — poluje na ryby, raki i żaby, a największe okazy chwytają nawet ptactwo wodne.
Sum mieszka w dużych rzekach, jeziorach i zbiornikach całej Europy.
Spotkasz go m.in. w: dużych rzekach i jeziorach Europy, w tym w Polsce.
Sum ma sześć długich czułków (wąsów) wokół pyska, którymi wyczuwa zdobycz w ciemnej, mętnej wodzie.
Sum po angielsku to catfish (czyt. katfisz) — dosłownie „kocia ryba”, od kocich wąsów.
Tak, i robi to samiec. Wiosną wygarnia w dnie płytkie gniazdo wśród korzeni i roślin, a gdy samica złoży tam ikrę, zostaje przy niej i pilnuje jej aż do wylęgu. Odgania intruzów i dba, żeby nad jajami stale przepływała świeża woda.
Sum rzeczywiście jest naszą największą rybą słodkowodną i największe okazy bywają imponujące, jednak wokół niego narosło też wiele przesadzonych legend. Prawdą jest, że potrafi osiągać naprawdę duże rozmiary i długo rośnie.
Sum, jak wiele sumów na świecie, ma nagą, śliską skórę zamiast łuski. Pokrywa ją gruby śluz, który chroni ciało i ułatwia prześlizgiwanie się między korzeniami, kamieniami i w mule.

Jaź potrafi wyskakiwać z wody, by chwytać owady lądujące na powierzchni lub zwisające nisko nad wodą, np.
Poznaj
Jesiotry pływały już w czasach dinozaurów, a przez miliony lat prawie się nie zmieniły?
Poznaj
Karaś srebrzysty potrafi przetrwać nawet kilka miesięcy zamarznięty w lodzie, w stanie niemal całkowitego zawieszenia funkcji życiowych?
Poznaj
Mułówka bałkańska potrafi oddychać powietrzem atmosferycznym dzięki specjalnemu, silnie unaczynionemu pęcherzowi pławnemu, działaj
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie