Sum elektryczny
Zdjęcie: Stan Shebs · CC BY-SA 3.0
🐟 Ryby

Sum elektryczny

Malapterurus electricus

Sum elektryczny z rzek Afryki to jedna z niewielu ryb na świecie zdolnych do wytwarzania silnego wyładowania elektrycznego — używa go zarówno do obrony, jak i do polowania na inne ryby.

W pigułce

Sum elektryczny — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaRzeki i jeziora tropikalnej i subtropikalnej Afryki
🍽️
Co jeInne ryby, drobne bezkręgowce
📏
WielkośćDo 1 m długości
Ile żyje10-15 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Potrafi wytworzyć porażający ładunek elektryczny.
  • Prądem ogłusza zdobycz i odstrasza wrogów.
  • Poluje nocą przy dnie.
  • Mieszka w rzekach Afryki.
Bliżej natury

Jak żyje sum elektryczny?

Sum elektryczny to niezwykła ryba rzek Afryki, która potrafi wytwarzać we własnym ciele silny ładunek elektryczny. Używa go, by ogłuszyć zdobycz i odstraszyć napastników.

Poluje głównie nocą, przemieszczając się przy dnie w poszukiwaniu mniejszych ryb. Prąd służy mu też do orientacji w mętnej wodzie, w której niewiele widać.

Czy wiesz, że…?

sum elektryczny potrafi wygenerować wyładowanie elektryczne o napięciu nawet do 350 woltów, wystarczające do obezwładnienia niewielkiej zdobyczy lub odstraszenia drapieżnika? To jedna z najsilniejszych "baterii biologicznych" w świecie zwierząt, wytwarzana przez specjalny narząd elektryczny otaczający niemal całe ciało ryby.

Jak rozpoznać

Jak wygląda sum elektryczny?

Sum elektryczny to walcowata, gruba ryba o zaokrąglonym pysku i nagiej, pozbawionej łuski skórze w kolorze szarobrązowym, często z ciemnymi plamkami. Ciało jest miękkie i luźne, jakby obwisłe, a ku ogonowi lekko się zwęża.

Wokół pyska sterczą trzy pary długich wąsów, którymi ryba bada otoczenie. Uderza brak płetwy grzbietowej — u sumów elektrycznych na grzbiecie znajduje się jedynie płetwa tłuszczowa położona daleko z tyłu. Pod skórą kryje się gruba warstwa narządu, który wytwarza prąd.

Nie pomyl się

Sum elektryczny a podobne zwierzęta

Sum elektryczny bywa mylony ze zwykłym sumem, bo obaj są walcowaci, nadzy i mają długie wąsy. Zwykły sum ma jednak wyraźną, choć niewielką płetwę grzbietową i bardzo długą płetwę odbytową, a sum elektryczny grzbiet niemal gładki, z samą płetwą tłuszczową.

Od innych ryb wytwarzających prąd, jak węgorz elektryczny, sum różni się krępą, workowatą budową i grubym ciałem. Węgorz elektryczny jest długi i wężowaty, podczas gdy sum elektryczny przypomina raczej pękaty wałek z wąsami.

W sąsiedztwie człowieka

Sum elektryczny a ludzie

Sum elektryczny fascynował ludzi od starożytności — zachowały się dawne egipskie ryciny przedstawiające tę rybę, a jej porażające właściwości znano nad Nilem od tysiącleci. Uważa się, że była jednym z pierwszych zwierząt, na których człowiek zetknął się z siłą wyładowań elektrycznych.

Dziś sum elektryczny bywa trzymany w dużych akwariach jako osobliwość, choć wymaga ostrożności — jego wyładowania są wyczuwalne dla człowieka. W miejscach, gdzie żyje, rybacy dobrze znają tę rybę i traktują ją z respektem, bo dotknięcie potrafi solidnie kopnąć prądem.

Pytania i odpowiedzi

Sum elektryczny — częste pytania

Jak duży jest sum elektryczny?

Sum elektryczny dorasta do około 1 metra długości.

Dla dociekliwych
Ma krępe, walcowate ciało bez łusek i drobne oczy — w mętnej wodzie i tak bardziej polega na prądzie niż na wzroku.
Ile żyje sum elektryczny?

Sum elektryczny dożywa 10–15 lat.

Dla dociekliwych
Za dnia zwykle ukrywa się w kryjówkach, a na łowy wyrusza nocą.
Co je sum elektryczny?

Sum elektryczny jest drapieżnikiem — poluje na inne ryby i drobne bezkręgowce.

Dla dociekliwych
Zdobycz najpierw ogłusza wyładowaniem elektrycznym, a potem spokojnie połyka.
Gdzie żyje sum elektryczny?

Sum elektryczny mieszka w rzekach i jeziorach tropikalnej i subtropikalnej Afryki.

🌍 AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.EuropaAzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: rzekach tropikalnej Afryki.

Dla dociekliwych
Wybiera ciepłe, spokojne wody, często z mulistym dnem i licznymi kryjówkami.
Jak silny prąd wytwarza sum elektryczny?

Naprawdę mocny — wyładowanie może mieć napięcie nawet do 350 woltów, więcej niż gniazdko w domu!

Dla dociekliwych
To wystarczy, żeby obezwładnić zdobycz, a nawet odstraszyć większego napastnika. Sam sum jest odporny na własne wyładowania.
Jak jest „sum elektryczny" po angielsku?

Sum elektryczny po angielsku to electric catfish.

Dla dociekliwych
Prąd to electricity, a wyładowanie to shock.
Czy sum elektryczny znany był już w starożytności?

Tak, i to bardzo dawno temu. Ryba ta pojawia się na starożytnych egipskich płaskorzeźbach sprzed tysięcy lat — jest więc jednym z pierwszych zwierząt, których niezwykłą właściwość ludzie zauważyli i utrwalili. Rybacy znad Nilu doskonale wiedzieli, czego lepiej nie dotykać.

Dla dociekliwych
Znacznie później podobne ryby pomogły badaczom zrozumieć, czym w ogóle jest prąd w organizmach żywych. Zanim powstały pierwsze baterie, żywe zwierzę bywało jedynym dostępnym źródłem wyraźnego wyładowania, jakie można było badać.
Czy prąd suma jest groźny dla człowieka?

Wyładowanie dużego suma elektrycznego jest wyraźnie odczuwalne i potrafi mocno kopnąć, ale zwykle nie zagraża życiu zdrowego człowieka. Mimo to ryby tej nie należy dotykać, bo porażenie jest bardzo nieprzyjemne.

Dla dociekliwych
Człowiek stojący w wodzie może poczuć wyładowanie nawet bez bezpośredniego dotyku, jeśli sum znajdzie się blisko. Dlatego w miejscach jego występowania zachowuje się ostrożność.
Dlaczego sum elektryczny ma taką dziwną skórę bez łuski?

Jak wiele sumów, także ten gatunek ma nagą, śliską skórę zamiast łuski. Ułatwia to prześlizgiwanie się w mule i szczelinach, a u tego gatunku nie zawadza narządom wytwarzającym prąd, które leżą tuż pod skórą.

Dla dociekliwych
Śliska skóra jest u sumów bardzo czuła i pełni rolę dodatkowego zmysłu — ryba "smakuje" nią wodę i wyczuwa substancje rozpuszczone wokół siebie.
Poznaj też

Zobacz także słodkowodne

Kategoria: RybyWróć do: Słodkowodne
Wszystkie: słodkowodne