
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Malapterurus electricus
Sum elektryczny z rzek Afryki to jedna z niewielu ryb na świecie zdolnych do wytwarzania silnego wyładowania elektrycznego — używa go zarówno do obrony, jak i do polowania na inne ryby.
Sum elektryczny to niezwykła ryba rzek Afryki, która potrafi wytwarzać we własnym ciele silny ładunek elektryczny. Używa go, by ogłuszyć zdobycz i odstraszyć napastników.
Poluje głównie nocą, przemieszczając się przy dnie w poszukiwaniu mniejszych ryb. Prąd służy mu też do orientacji w mętnej wodzie, w której niewiele widać.
sum elektryczny potrafi wygenerować wyładowanie elektryczne o napięciu nawet do 350 woltów, wystarczające do obezwładnienia niewielkiej zdobyczy lub odstraszenia drapieżnika? To jedna z najsilniejszych "baterii biologicznych" w świecie zwierząt, wytwarzana przez specjalny narząd elektryczny otaczający niemal całe ciało ryby.
Sum elektryczny to walcowata, gruba ryba o zaokrąglonym pysku i nagiej, pozbawionej łuski skórze w kolorze szarobrązowym, często z ciemnymi plamkami. Ciało jest miękkie i luźne, jakby obwisłe, a ku ogonowi lekko się zwęża.
Wokół pyska sterczą trzy pary długich wąsów, którymi ryba bada otoczenie. Uderza brak płetwy grzbietowej — u sumów elektrycznych na grzbiecie znajduje się jedynie płetwa tłuszczowa położona daleko z tyłu. Pod skórą kryje się gruba warstwa narządu, który wytwarza prąd.
Sum elektryczny bywa mylony ze zwykłym sumem, bo obaj są walcowaci, nadzy i mają długie wąsy. Zwykły sum ma jednak wyraźną, choć niewielką płetwę grzbietową i bardzo długą płetwę odbytową, a sum elektryczny grzbiet niemal gładki, z samą płetwą tłuszczową.
Od innych ryb wytwarzających prąd, jak węgorz elektryczny, sum różni się krępą, workowatą budową i grubym ciałem. Węgorz elektryczny jest długi i wężowaty, podczas gdy sum elektryczny przypomina raczej pękaty wałek z wąsami.
Sum elektryczny fascynował ludzi od starożytności — zachowały się dawne egipskie ryciny przedstawiające tę rybę, a jej porażające właściwości znano nad Nilem od tysiącleci. Uważa się, że była jednym z pierwszych zwierząt, na których człowiek zetknął się z siłą wyładowań elektrycznych.
Dziś sum elektryczny bywa trzymany w dużych akwariach jako osobliwość, choć wymaga ostrożności — jego wyładowania są wyczuwalne dla człowieka. W miejscach, gdzie żyje, rybacy dobrze znają tę rybę i traktują ją z respektem, bo dotknięcie potrafi solidnie kopnąć prądem.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Sum elektryczny dorasta do około 1 metra długości.
Sum elektryczny to walcowata, gruba ryba o zaokrąglonym pysku i nagiej, pozbawionej łuski skórze w kolorze szarobrązowym, często z ciemnymi plamkami.
Sum elektryczny dożywa 10–15 lat.
Sum elektryczny jest drapieżnikiem — poluje na inne ryby i drobne bezkręgowce.
Sum elektryczny mieszka w rzekach i jeziorach tropikalnej i subtropikalnej Afryki.
Spotkasz go m.in. w: rzekach tropikalnej Afryki.
Naprawdę mocny — wyładowanie może mieć napięcie nawet do 350 woltów, więcej niż gniazdko w domu!
Sum elektryczny po angielsku to electric catfish.
Tak, i to bardzo dawno temu. Ryba ta pojawia się na starożytnych egipskich płaskorzeźbach sprzed tysięcy lat — jest więc jednym z pierwszych zwierząt, których niezwykłą właściwość ludzie zauważyli i utrwalili. Rybacy znad Nilu doskonale wiedzieli, czego lepiej nie dotykać.
Wyładowanie dużego suma elektrycznego jest wyraźnie odczuwalne i potrafi mocno kopnąć, ale zwykle nie zagraża życiu zdrowego człowieka. Mimo to ryby tej nie należy dotykać, bo porażenie jest bardzo nieprzyjemne.
Jak wiele sumów, także ten gatunek ma nagą, śliską skórę zamiast łuski. Ułatwia to prześlizgiwanie się w mule i szczelinach, a u tego gatunku nie zawadza narządom wytwarzającym prąd, które leżą tuż pod skórą.

Jaź potrafi wyskakiwać z wody, by chwytać owady lądujące na powierzchni lub zwisające nisko nad wodą, np.
Poznaj
Jesiotry pływały już w czasach dinozaurów, a przez miliony lat prawie się nie zmieniły?
Poznaj
Karaś srebrzysty potrafi przetrwać nawet kilka miesięcy zamarznięty w lodzie, w stanie niemal całkowitego zawieszenia funkcji życiowych?
Poznaj
Mułówka bałkańska potrafi oddychać powietrzem atmosferycznym dzięki specjalnemu, silnie unaczynionemu pęcherzowi pławnemu, działaj
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie