Karp ma krępe, mocno zbudowane ciało i po bokach pyska charakterystyczne wąsiki. To dzięki nim wyczuwa jedzenie w mule na dnie stawu, nawet w mętnej wodzie.

Karpie są bardzo wytrzymałe: dobrze znoszą ciepłą, ubogą w tlen wodę i potrafią przeżyć w warunkach, w których wiele innych ryb by zginęło. Hoduje się je od tysięcy lat, a niektóre karpie dożywają nawet kilkudziesięciu lat.

Karp to krępa, masywna ryba o wysokim, bocznie spłaszczonym ciele i grubym grzbiecie. Ubarwienie jest zwykle oliwkowobrązowe do złotawego na bokach, z jaśniejszym brzuchem. Duża łuska mieni się czasem miedzianym połyskiem, a płetwa grzbietowa jest długa i ciągnie się przez znaczną część grzbietu.

Najbardziej rozpoznawczą cechą karpia są dwie pary wąsów w kątach mięsistego, wysuwalnego pyska — to po nich najpewniej odróżnisz go od innych ryb karpiowatych. Hodowla wytworzyła odmiany różniące się łuską: karpia pełnołuskiego, lustrzenia z pojedynczymi wielkimi łuskami oraz gołego karpia bezłuskiego.

Karpia najłatwiej pomylić z karasiem, który jest do niego podobny, ale mniejszy, bardziej krągły i przede wszystkim nie ma wąsów przy pysku. Właśnie brak wąsów u karasia jest najpewniejszym sposobem odróżnienia obu ryb, bo z daleka ich sylwetki bywają zbliżone.

Bywa też mylony z leszczem, ale leszcz jest znacznie bardziej płaski i wysoki, o srebrzystoszarej barwie i również pozbawiony wąsów. Dwie pary wąsików oraz gruby, mięsisty pysk karpia to cechy, które od razu wskazują właśnie ten gatunek.

Karp jest jedną z najważniejszych ryb hodowlanych w Polsce i nieodłącznym elementem wigilijnego stołu. Hoduje się go w płytkich, żyznych stawach od wieków — sztuka chowu karpia rozwinęła się przy klasztorach i dworach jako sposób na zapewnienie ryby na posty i święta.

Karp ze stawów milickich czy zatorskich stał się nawet regionalną wizytówką i produktem chronionym. Poza kuchnią karpie bywają trzymane w ogrodowych stawach jako ryby ozdobne. Szczególną, barwną odmianą hodowaną dla urody jest japoński karp koi, znany z czerwono-biało-czarnych wzorów.