
Salamandra czarna (alpejska)
Salamandra atra
Salamandra czarna, zwana też alpejską, to górski płaz zamieszkujący wysokie partie Alp i innych pasm górskich Europy Środkowej — w przeciwieństwie do swojej żółto-czarnej krewnej (salamandry plamistej), ma całkowicie jednolicie czarne ubarwienie.
Salamandra czarna (alpejska) — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Jest cała lśniąco czarna.
- Mieszka wysoko w górach.
- Nie składa jaj — rodzi żywe młode.
- Lubi wilgoć i chłód.
Jak żyje salamandra czarna?
Salamandra czarna to smukły, lśniąco czarny płaz wysokich gór Europy, m.in. Alp. Woli chłodne, wilgotne zbocza, gdzie kryje się pod kamieniami i w szczelinach.
W surowym górskim klimacie jaja miałyby trudno, dlatego salamandra czarna rodzi w pełni rozwinięte, żywe młode. Poluje na drobne owady i ślimaki, głównie po deszczu i o zmierzchu.
salamandra czarna, w przeciwieństwie do większości płazów składających jaja w wodzie, rodzi w pełni rozwinięte, żywe młode salamandry, gotowe od razu do życia na lądzie? To rzadka strategia rozrodcza wśród płazów, przystosowana do chłodnego, górskiego klimatu, gdzie brakuje ciepłych zbiorników wodnych do rozwoju larw.
Jak wygląda salamandra czarna?
Salamandra czarna, zwana też alpejską, to płaz ogoniasty o smukłym, wydłużonym ciele i gładkiej, lśniącej skórze. Jej znakiem rozpoznawczym jest jednolita, głęboka czerń pokrywająca całe ciało — bez żółtych plam czy pasów, które zdobią jej bliską krewną, salamandrę plamistą.
Sylwetką przypomina salamandrę plamistą, ale bywa nieco smuklejsza. Ma wyraźne gruczoły przyuszne za oczami i dobrze zaznaczone bruzdy po bokach ciała. Matowo-czarna skóra i brak jakiegokolwiek jaskrawego wzoru sprawiają, że w cieniu górskiego lasu jest zwierzęciem dyskretnym i trudno zauważalnym.
Salamandra czarna a podobne zwierzęta
Najprościej opisać salamandrę czarną jako salamandrę plamistą pozbawioną plam — to jej najbliższy krewny, tyle że w całości czarny. Jeśli więc widzisz salamandrę bez śladu żółci, w górzystym terenie, masz przed sobą raczej ten gatunek, a nie plamistą.
Od traszek, również będących płazami ogoniastymi, odróżnia ją krępsza, mocniejsza budowa i lądowy tryb życia dorosłych osobników. Traszki są zwykle smuklejsze, a w porze godowej związane z wodą, podczas gdy salamandra czarna nie potrzebuje zbiornika, by wydać potomstwo.
Salamandra czarna a ludzie
Salamandra czarna żyje w górach, głównie w wilgotnych lasach i na halach, dlatego rzadko trafia przed oczy przypadkowego wędrowca. Najłatwiej ją spotkać po deszczu albo we mgle, gdy wysoka wilgotność zachęca ją do wyjścia z kryjówki na powierzchnię.
To zwierzę chronione i wrażliwe na zmiany w górskim środowisku. Fascynuje przyrodników nietypowym rozrodem: nie potrzebuje wody, bo rodzi w pełni rozwinięte, żywe młode, gotowe od razu do życia na lądzie. Dla człowieka jest niegroźna i, jak inne salamandry, nie należy jej dotykać bez potrzeby.
Salamandra czarna (alpejska) — częste pytania
Jak duża jest salamandra czarna?
Salamandra czarna ma 10–15 cm długości.
Dla dociekliwych
Ile żyje salamandra czarna?
Salamandra czarna dożywa 10–15 lat.
Dla dociekliwych
Co je salamandra czarna?
Salamandra czarna jest mięsożerna — je owady, dżdżownice i ślimaki.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje salamandra czarna?
Salamandra czarna mieszka na wysokogórskich terenach Alp i innych pasm górskich Europy Środkowej.
Spotkasz go m.in. w: górach Alp i Europy Środkowej.
Dla dociekliwych
Czym salamandra czarna różni się od innych płazów?
Rodzi żywe, w pełni rozwinięte młode zamiast składać jaja w wodzie, jak większość płazów.
Dla dociekliwych
Jak jest „salamandra czarna" po angielsku?
Salamandra czarna po angielsku to alpine salamander — „salamandra alpejska".
Dla dociekliwych
Dlaczego salamandra czarna jest cala czarna?
To jej naturalne ubarwienie, odróżniające ją od żółto-czarnej salamandry plamistej. Jednolita czerń dobrze maskuje ją w cieniu górskich lasów i może pomagać w gospodarce ciepłem w chłodniejszym, wysokogórskim klimacie, w którym żyje.
Dla dociekliwych
Czy salamandra czarna potrzebuje wody do rozrodu?
Nie w taki sposób jak większość płazów. Zamiast składać jaja czy larwy do zbiornika, rodzi w pełni ukształtowane, żywe młode, które od razu prowadzą lądowy tryb życia. Cały rozwój dokonuje się bez wodnego stadium larwy.
Dla dociekliwych
Gdzie najłatwiej spotkać salamandre czarną?
W górach, w wilgotnych lasach i na halach, zwłaszcza po deszczu i we mgle. Wysoka wilgotność wyciąga ją z kryjówek na powierzchnię, więc to najlepszy moment, by ją zobaczyć, gdy wolno przemierza mokrą ściółkę.
Dla dociekliwych
Zobacz także salamandry

Salamandra mandarynkowa
Jaskrawe, pomarańczowo-czarne ubarwienie salamandry mandarynkowej to nie kamuflaż, tylko ostrzeżenie?
Poznaj
Salamandra meksykańska (axolotl)
Axolotl potrafi odrosnąć sobie utraconą nogę, ogon, a nawet fragmenty serca czy mózgu — niemal bez pozostawienia blizny?
Poznaj
Salamandra olbrzymia
Salamandra olbrzymia może osiągać nawet 1,8 metra długości i ważyć ponad 50 kg, co czyni ją największym żyjącym płazem na świecie?
Poznaj
Salamandra plamista
Przez wieki wierzono, że salamandra plamista potrafi żyć w ogniu i go gasić?
Poznaj