Paź królowej

Paź królowej jest zwinnym i szybkim lotnikiem. Jego eleganckie, żółto-czarne skrzydła z niebieskimi plamkami i czerwonymi „oczkami” u nasady ogonków sprawiają, że trudno pomylić go z innym motylem. Dorosłe pazie piją nektar kwiatów.

Gąsienica pazia królowej ma niezwykłą obronę. Gdy poczuje zagrożenie, wysuwa zza głowy pomarańczowy, widlasty „różek”, który wydziela ostry zapach odstraszający napastnika. Sama gąsienica jest zielona z czarnymi paskami i pomarańczowymi kropkami, dzięki czemu również ostrzega, że lepiej jej nie ruszać.

Gąsienice pazia królowej żerują niemal wyłącznie na roślinach z rodziny selerowatych, takich jak dzika marchew, koper włoski, koper ogrodowy czy biedrzeniec, dlatego uprawiane w ogrodach zioła przyprawowe z tej rodziny bywają chętnie odwiedzane przez samice składające jaja.

Dorosły paź królowej ma smukłe, wydłużone ciało oraz charakterystyczne, wydłużone „ogonki” u dołu tylnych skrzydeł, które dodatkowo mylą drapieżniki co do rzeczywistego kierunku lotu i pomagają owadowi uniknąć ataku wymierzonego w najbardziej newralgiczną część ciała.

Paź królowej należy do najszerzej rozprzestrzenionych geograficznie gatunków motyli dziennych na świecie, występując naturalnie w Europie, w znacznej części Azji oraz w Ameryce Północnej, co czyni go jednym z najbardziej kosmopolitycznych przedstawicieli rodziny paziowatych.

W cieplejszych regionach swojego zasięgu paź królowej wydaje w ciągu roku dwa, a czasem nawet trzy pokolenia, podczas gdy w chłodniejszym klimacie, w tym w większości Polski, zwykle pojawia się tylko jedno pokolenie rocznie.

Ze względu na swój elegancki wygląd oraz stosunkowo dużą tolerancję na obecność człowieka paź królowej jest jednym z najchętniej fotografowanych i najłatwiej rozpoznawalnych motyli dziennych w ogrodach, na łąkach kwietnych oraz w przydomowych zielnikach.

Ogrodnicy uprawiający koper czy marchew czasem odnajdują na roślinach żerujące gąsienice pazia królowej i, wiedząc o ich niegroźnym dla plonu charakterze, celowo je zostawiają zamiast usuwać, by wspierać lokalną populację tego pięknego motyla.

W niektórych regionach Europy, zwłaszcza na terenach silnie zurbanizowanych lub intensywnie uprawianych rolniczo, lokalne populacje pazia królowej stały się na tyle nieliczne, że gatunek objęto tam ograniczoną ochroną prawną mimo szerokiego zasięgu w skali całego kontynentu. Taka lokalna rzadkość kontrastuje z jego ogólnoświatowym statusem gatunku pospolitego i szeroko rozpowszechnionego.