
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Lycaena virgaureae
Czerwończyk dukacik to niewielki, ale wyjątkowo błyszczący motyl spotykany na polskich łąkach i wilgotnych terenach. Nazwa "dukacik" nawiązuje do jego metalicznie połyskującego, złocisto-pomarańczowego koloru — jak stara złota moneta (dukat).
Czerwończyk dukacik to niewielki, lśniący motyl słonecznych łąk. Jego skrzydła mienią się intensywnym, miedzianozłotym blaskiem, od którego wzięła się nazwa nawiązująca do złotej monety.
Uwielbia kwietne łąki, gdzie pije nektar z kwiatów. Jak wszystkie motyle przechodzi w życiu niezwykłą przemianę — z gąsienicy, przez poczwarkę, aż po barwnego dorosłego owada.
samce czerwończyka dukacika mają skrzydła mieniące się metalicznym, złotym połyskiem, który zmienia odcień w zależności od kąta padania światła — dokładnie tak, jak niektóre błyszczące monety czy biżuteria?
Samice czerwończyka dukacika są ubarwione znacznie skromniej niż samce — ich skrzydła mają przyćmiony, brązowo-pomarańczowy kolor z ciemnymi plamkami, bez metalicznego połysku charakterystycznego dla samców. Taka różnica sprawia, że płeć tego motyla można łatwo rozpoznać już na pierwszy rzut oka, nawet w locie.
Spodnia strona skrzydeł czerwończyka dukacika jest znacznie bardziej stonowana niż wierzchnia, w odcieniach szarości i pomarańczu z rzędami drobnych, ciemnych oczek. Taki wzór pomaga motylowi skutecznie maskować się, gdy odpoczywa ze złożonymi skrzydłami wśród traw i ziół łąkowych, chroniąc go przed ptakami.
Gąsienice czerwończyka dukacika żerują niemal wyłącznie na szczawiu, roślinie z rodziny rdestowatych rosnącej na łąkach i miedzach, co czyni ten motyl silnie zależnym od obecności jednego, konkretnego gatunku rośliny żywicielskiej. Bez wystarczającej liczby szczawiu na danym terenie populacja motyla nie może się w ogóle utrzymać.
Czerwończyk żarek jest znacznie mniejszym i bardziej pospolitym krewniakiem, spotykanym niemal wszędzie, podczas gdy okazalszy czerwończyk dukacik preferuje wyłącznie bogate w kwiaty, dobrze zachowane łąki górskie i podgórskie. Oba gatunki jednak żywią się nektarem tych samych, kolorowych kwiatów łąkowych.
Intensyfikacja rolnictwa i zanik tradycyjnie koszonych łąk kwietnych w wielu regionach Europy doprowadziły do wyraźnego spadku liczebności czerwończyka dukacika, podobnie jak wielu innych, silnie wyspecjalizowanych gatunków motyli dziennych zależnych od jednej rośliny żywicielskiej.
Entomolodzy amatorzy chętnie fotografują czerwończyka dukacika podczas letnich wędrówek po górskich łąkach, ceniąc go za wyjątkowy, metaliczny połysk skrzydeł samców widoczny tylko w pełnym, jasnym, letnim słońcu.
Ochrona pozostałych, ekstensywnie użytkowanych łąk kwietnych pozostaje kluczowa dla przetrwania czerwończyka dukacika, ponieważ gatunek ten nie potrafi przetrwać na intensywnie nawożonych lub często koszonych terenach rolniczych pozbawionych dzikich kwiatów.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Czerwończyk dukacik ma rozpiętość skrzydeł 3–3,5 cm — to niewielki motyl.
Czerwończyk dukacik to niewielki, lśniący motyl słonecznych łąk.
Dorosły motyl żyje kilka tygodni, a cały cykl życia — od jajka po motyla — trwa rok.
Dorosłe motyle piją nektar kwiatów, a gąsienice zjadają liście szczawiu.
Czerwończyk dukacik mieszka na wilgotnych łąkach, brzegach rzek i rowów w całej Polsce.
Spotkasz go m.in. w: łąkach całej Polski.
Skrzydła samca mają metaliczny, złoty połysk, który zmienia odcień w zależności od kąta padania światła.
Czerwończyk dukacik po angielsku to scarce copper, a motyl to butterfly.
Samice są ubarwione znacznie skromniej, w przyćmionych barwach brązu i pomarańczu, bez metalicznego połysku charakterystycznego dla samców.
Żerują niemal wyłącznie na szczawiu, przez co gatunek jest silnie zależny od obecności tej jednej, konkretnej rośliny na łące.
Intensyfikacja rolnictwa i zanik tradycyjnie koszonych łąk kwietnych doprowadziły do wyraźnego spadku jego liczebności w wielu regionach.

Motyl koliber trzepocze skrzydłami nawet 70-80 razy na sekundę, co pozwala mu zawisać nieruchomo w powietrzu przy kwiatach i pić n
Poznaj
Fioletowy połysk skrzydeł mieniaka tęczowca to nie barwnik, tylko efekt optyczny?
Poznaj
Włoski gąsienicy szczotecznicy szarawki są puste w środku i wypełnione drażniącą substancją?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie