Żółw słoniowy

Żółw słoniowy to olbrzymi lądowy żółw z wysp Galapagos, jeden z największych na świecie. Grube, słoniowate nogi dźwigają jego ciężką skorupę, a szyję potrafi wyciągnąć wysoko po liście.

Należy do najdłużej żyjących zwierząt — dożywa ponad stu lat. Porusza się powoli i spokojnie, a w trudnych warunkach potrafi bardzo długo obywać się bez jedzenia i wody.

Żółw słoniowy występuje w dwóch głównych typach skorupy — wysoko wysklepionej, siodłowatej u gatunków z suchszych wysp oraz niższej, kopulastej u tych z wyżej położonych, wilgotniejszych terenów Galapagos. Kształt skorupy ewoluował więc niezależnie na różnych wyspach archipelagu.

Jego długa szyja pozwala sięgnąć po liście rosnące wysoko nad ziemią, a kształt siodłowatej skorupy dodatkowo ułatwia takie wyciąganie szyi ku górze, nie ograniczając ruchu przedniej krawędzi pancerza. Grube, słoniowate nogi dźwigają przy tym niezwykle ciężką skorupę.

Żółw olbrzymi z wyspy Aldabra na Oceanie Indyjskim osiąga podobnie ogromne rozmiary, lecz należy do zupełnie innego gatunku i żyje po drugiej stronie świata niż żółw słoniowy z dalekich wysp archipelagu Galapagos.

Żółw grecki jest wielokrotnie mniejszy i znacznie krócej żyje, zupełnie inaczej niż olbrzymi, niezwykle długowieczny żółw słoniowy zamieszkujący odległe, wulkaniczne wyspy Pacyfiku, bardzo daleko od stałego kontynentu.

Od siedemnastego do dziewiętnastego wieku żeglarze i wielorybnicy masowo zabierali żółwie słoniowe na pokłady statków jako żywe zapasy mięsa, ponieważ zwierzęta te potrafiły przeżyć wiele miesięcy bez jedzenia i wody. Statki potrafiły zabierać jednorazowo setki żółwi upakowanych ciasno w ładowniach.

Taki wieloletni odłów doprowadził kilka podgatunków żółwia słoniowego do całkowitego wyginięcia, a symbolem tej straty stał się Samotny George, ostatni znany przedstawiciel swojego podgatunku, zmarły w dwa tysiące dwunastym roku. Mimo wieloletnich, cierpliwych prób nie udało się nigdy znaleźć dla niego partnerki tego samego podgatunku.

Dziś na Galapagos działają ośrodki hodowlane prowadzące programy rozmnażania w niewoli oraz eliminacji wprowadzonych przez ludzi kóz i szczurów, niszczących naturalne siedliska i gniazda tych olbrzymich żółwi. Dzięki takim programom kilka populacji zaczęło się już powoli odbudowywać.