Żółw promienisty

Żółw promienisty to lądowy żółw z Madagaskaru, uważany za jednego z najpiękniejszych na świecie. Na jego wysokiej skorupie widnieją jasne linie rozchodzące się jak promienie gwiazdy.

Żywi się roślinami — trawami, liśćmi i owocami — powoli wędrując po suchych terenach. Jest długowieczny, ale też rzadki i chroniony, bo grozi mu wyginięcie.

Żółw promienisty ma wysoką, mocno wysklepioną skorupę w kolorze ciemnej czerni, na której każda tarczka ozdobiona jest jasnożółtymi liniami rozchodzącymi się promieniście od jednego, centralnego punktu każdej tarczki.

Głowa i nogi żółwia promienistego pokryte są żółtawą, łuskowatą skórą, a jego krępe, słoniowate kończyny dobrze radzą sobie z długim, powolnym marszem po suchych, kamienistych terenach południowego Madagaskaru przez cały rok.

Żółw pajęczy, żyjący w tych samych suchych lasach południowo-zachodniego Madagaskaru, jest znacznie mniejszy i ma delikatniejszy, mniej kontrastowy wzór promienisty niż większy, ciemniejszy żółw promienisty. Oba gatunki dzielą podobne, suche siedlisko, choć rzadko spotyka się je dokładnie w tym samym miejscu.

Żółw gwiaździsty indyjski ma podobny, promienisty wzór na skorupie, choć żyje w zupełnie innym regionie świata — w suchych częściach Indii, a nie na dalekim Madagaskarze.

W niektórych tradycyjnych społecznościach południowego Madagaskaru obowiązuje od pokoleń lokalny zakaz, zwany fady, zabraniający zabijania lub jedzenia żółwia promienistego, co przez długi czas naturalnie chroniło ten gatunek przed nadmiernym odłowem. Migracje ludności do innych regionów wyspy stopniowo osłabiają jednak siłę tego dawnego, zwyczajowego zakazu.

Mimo takich tradycyjnych zakazów żółw promienisty pada dziś ofiarą nielegalnego handlu egzotycznymi zwierzętami domowymi, a przemytnicy potrafią jednorazowo wywieźć z Madagaskaru setki dzikich osobników w bardzo trudnych warunkach transportu. Wiele skonfiskowanych żółwi trafia potem do specjalnych ośrodków rehabilitacyjnych, zanim może bezpiecznie wrócić do swojego naturalnego środowiska.

Ośrodki hodowlane na Madagaskarze prowadzą dziś programy rozmnażania żółwia promienistego w niewoli, licząc na to, że młode osobniki uda się z czasem bezpiecznie wypuścić z powrotem do chronionych, naturalnych obszarów wyspy. Ochroną tego pięknego gatunku zajmują się dziś wspólnie naukowcy, władze Madagaskaru oraz liczne organizacje międzynarodowe.