Zaskroniec zwyczajny to najczęstszy wąż w Polsce, całkowicie niejadowity i niegroźny dla człowieka. Poznasz go po dwóch żółtych plamach tuż za głową, przypominających kołnierzyk.

Trzyma się blisko wody, gdzie świetnie pływa i poluje na żaby oraz ryby. Gdy nie może uciec, broni się sprytnie — wydziela nieprzyjemny zapach albo przewraca się i udaje martwego.

Zaskroniec zwyczajny ma szarawe, oliwkowe lub brunatne ubarwienie z rzędami ciemnych plam po bokach ciała, a jego źrenice są okrągłe, zupełnie inne niż u jadowitych żmij. Skóra pokryta jest delikatnie kilowatymi łuskami nadającymi jej lekko matowy, chropowaty odcień.

Niektóre osobniki, zwłaszcza starsze samice, mogą osiągać znacznie większe rozmiary niż samce, a ich ubarwienie z wiekiem często ciemnieje i stopniowo traci swoją pierwotną wyrazistość. Młode węże mają zwykle znacznie jaśniejszy i bardziej kontrastowy kołnierzyk niż starsze, dorosłe osobniki.

Żmija zygzakowata ma pionowe źrenice oraz ciemny, zygzakowaty pas na grzbiecie, zupełnie inne cechy niż okrągłe źrenice i żółty kołnierzyk niegroźnego, bardzo pospolitego zaskrońca żyjącego w Polsce.

Wąż Eskulapa jest zwykle większy i ma jednolite, oliwkowe ubarwienie bez żółtych plam za głową, charakterystycznych dla znacznie pospolitszego, szeroko rozpowszechnionego zaskrońca zwyczajnego znad polskich wód. Oba gatunki są jednak podobnie niegroźne dla ludzi.

Zaskroniec zwyczajny bywa niestety mylony ze żmiją zygzakowatą i zabijany przez ludzi z obawy przed jadem, mimo że jest całkowicie niegroźnym i bardzo pożytecznym gatunkiem węża dla ogrodu. Taka niepotrzebna pomyłka kosztuje życie wielu niewinnych, całkowicie bezpiecznych zwierząt każdego roku.

W Polsce zaskroniec zwyczajny jest gatunkiem chronionym prawem, dlatego jego zabijanie, chwytanie lub niepokojenie bez odpowiedniego zezwolenia stanowi dziś wykroczenie zagrożone dotkliwą, finansową karą pieniężną. Wiele osób wciąż jednak nie zdaje sobie sprawy z istnienia tego przepisu.

Zaskrońce chętnie zakładają gniazda w kompostownikach i stertach liści w przydomowych ogrodach, gdzie ciepło rozkładającej się materii organicznej naturalnie ogrzewa składane przez nie liczne jaja. Ogrodnicy znajdujący taki kopiec jaj nie muszą się absolutnie niczego obawiać.