To znakomity wspinacz — potrafi wpełzać na drzewa i mury w poszukiwaniu gryzoni i ptasich gniazd. Zdobycz zabija, oplatając ją ciałem i dusząc, a nie jadem, którego w ogóle nie posiada.

Wąż Eskulapa jest płochliwy i unika ludzi. W Polsce spotyka się go bardzo rzadko, w kilku ciepłych zakątkach kraju, i jest pod ścisłą ochroną.

Wąż Eskulapa ma smukłe, lśniące ciało w odcieniach oliwkowej lub brązowej zieleni, z gładkimi łuskami nadającymi skórze charakterystyczny, wyraźny połysk w mocnych promieniach letniego słońca. Dorosłe osobniki należą do jednych z najdłuższych, dziko żyjących węży całej Europy.

Młode osobniki mają zwykle jaśniejsze, żółtawe plamy za głową, zanikające stopniowo wraz z wiekiem u dorosłych, w pełni wybarwionych i dojrzałych już węży tego gatunku. Dorosłe samce bywają zwykle nieco smuklejsze niż samice tego samego wieku.

Wąż lamparci ma znacznie bardziej kontrastowy, cętkowany wzór na całym ciele, zupełnie inny od jednolitego, oliwkowego ubarwienia znacznie większego węża Eskulapa spotykanego bardzo rzadko w cieplejszej Polsce.

Zaskroniec zwyczajny ma charakterystyczne, żółte plamy za głową przez całe swoje życie, zupełnie inaczej niż wąż Eskulapa, u którego takie plamy stopniowo zanikają wraz z wiekiem.

Nazwa węża Eskulapa pochodzi od Asklepiosa, greckiego boga medycyny, którego atrybutem była laska oplatana przez węża — ten sam symbol widnieje dziś na wielu logo i szyldach aptek oraz instytucji medycznych. Starożytni Grecy wierzyli, że wąż ten posiada tajemną moc leczenia ciężkich chorób i ran.

Polskie populacje węża Eskulapa są reliktem cieplejszego klimatu sprzed tysięcy lat i przetrwały do dziś jedynie w kilku, ściśle chronionych rezerwatach przyrody na południu kraju. Poza tymi nielicznymi, izolowanymi miejscami gatunek ten w całej Polsce w ogóle nie występuje.

Ze względu na bardzo niską liczebność i izolację polskich populacji wąż Eskulapa jest dziś objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz stałym monitoringiem naukowym prowadzonym co roku przez lokalnych herpetologów. Naruszenie tej ochrony wiąże się dziś z surowymi karami przewidzianymi w polskim prawie.