
Żararaka
Bothrops jararaca
Żararaka to jeden z najbardziej niebezpiecznych węży Ameryki Południowej — odpowiedzialny za większość poważnych ukąszeń węży w Brazylii. To właśnie badania nad jej jadem doprowadziły do jednego z najważniejszych odkryć w historii medycyny.
Żararaka — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- To jadowity wąż lasów Ameryki Południowej.
- Doskonale wtapia się w ściółkę.
- Wyczuwa ciepło zdobyczy dołkami na pysku.
- Poluje z zasadzki, głównie nocą.
Jak żyje żararaka?
Żararaka to jadowity wąż z rodziny grzechotnikowatych, żyjący w lasach i na polach Ameryki Południowej. Jej brązowo-szary, plamisty wzór doskonale maskuje ją wśród liści i gałązek.
Poluje z zasadzki, nieruchomo czatując na gryzonie, które wyczuwa dzięki czułym na ciepło dołkom na pysku. Jest płochliwa i unika ludzi, atakując tylko w obronie.
to właśnie badania nad jadem żararaki doprowadziły do odkrycia mechanizmu działania popularnych dziś leków na nadciśnienie tętnicze (tzw. inhibitorów ACE)? Naukowcy zauważyli, że jad tego węża obniża ciśnienie krwi ofiary, co zainspirowało dekady badań zakończonych opracowaniem leków ratujących dziś życie milionów ludzi na całym świecie.
Jak wygląda żararaka?
Żararaka ma trójkątną, wyraźnie oddzieloną od szyi głowę oraz czułe na ciepło dołki między okiem a nozdrzem, typowe dla całej rodziny grzechotnikowatych węży jamkogłowych świata. Dzięki takim dołkom potrafi precyzyjnie namierzyć ciepłokrwistą zdobycz nawet w kompletnej, bardzo gęstej ciemności nocnego, wilgotnego lasu.
Jej łuski są silnie kilowate i szorstkie w dotyku, a ogon, w przeciwieństwie do grzechotnika, nie jest zakończony grzechotką, lecz zwykłym, cienkim i spiczastym czubkiem. Zamiast grzechotki żararaka gwałtownie wibruje całym ogonem w suchych, opadłych liściach, głośno ostrzegając napastnika samym szelestem.
Żararaka a podobne zwierzęta
Grzechotnik ma na końcu ogona charakterystyczną grzechotkę ostrzegawczą, której zupełnie brakuje żararace, mimo że oba gatunki należą do tej samej, dużej rodziny jamkogłowych, jadowitych węży całego świata.
Wąż koralowy ma jaskrawe, kontrastowe pierścienie na całym ciele, zupełnie inne od maskującego, brązowo-szarego, plamistego ubarwienia żararaki ukrytej wśród liści i suchych, opadłych gałązek gęstego, cienistego lasu.
Żararaka a ludzie
Żararaka odpowiada dziś za znaczną część wszystkich udokumentowanych ukąszeń jadowitych węży w niektórych regionach Brazylii, głównie dlatego, że chętnie zasiedla pola uprawne i tereny blisko ludzkich osad. Do większości takich ukąszeń dochodzi podczas codziennych prac na polu, gdy rolnik przypadkowo nadepnie na dobrze ukrytego, czatującego węża.
Ekspansja rolnictwa oraz wycinka lasów w wielu regionach Ameryki Południowej sprzyja żararace, ponieważ pola uprawne obfitują w gryzonie stanowiące jej podstawowy, bardzo ulubiony pokarm żmii. Tam, gdzie rosną obfite plony, dzikich gryzoni zwykle nie brakuje przez zdecydowaną większość całego roku.
W brazylijskich szpitalach dostępna jest dziś specjalna surowica przeciw jadowi żararaki, ratująca życie tysięcy osób ukąszonych każdego roku podczas codziennych, bardzo ciężkich prac polowych na dalekiej wsi.
Żararaka — częste pytania
Jak duża jest żararaka?
Żararaka ma 1–1,6 metra długości.
Dla dociekliwych
Ile żyje żararaka?
Żararaka dożywa 10–15 lat.
Dla dociekliwych
Co je żararaka?
Żararaka poluje na gryzonie, małe ssaki i ptaki.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje żararaka?
Żararaka mieszka w lasach i na terenach rolniczych Ameryki Południowej, głównie w Brazylii.
Spotkasz go m.in. w: lasach Brazylii.
Dla dociekliwych
Czym żararaka pomogła medycynie?
Badania nad jej jadem doprowadziły do odkrycia popularnych leków na nadciśnienie (tzw. inhibitorów ACE).
Dla dociekliwych
Jak jest „żararaka" po angielsku?
Żararaka po angielsku to jararaca.
Dla dociekliwych
Dlaczego żararaka tak często kąsa ludzi w Brazylii?
Chętnie zasiedla pola uprawne i tereny blisko ludzkich osad, gdzie dochodzi do znacznej części wszystkich udokumentowanych, poważnych ukąszeń jadowitych węży.
Dla dociekliwych
Dlaczego ekspansja rolnictwa sprzyja żararace?
Pola uprawne stale obfitują w gryzonie stanowiące jej podstawowy pokarm, dlatego wycinka lasów pod nowe uprawy sprzyja tej jadowitej żmii.
Dla dociekliwych
Jak dziś ratuje się osoby ukąszone przez żararakę w Brazylii?
W brazylijskich szpitalach dostępna jest dziś specjalna surowica przeciw jej jadowi, ratująca życie tysięcy ukąszonych osób każdego roku.
Dla dociekliwych
Zobacz także węże

Anakonda
Anakonda jest tak ciężka, że na lądzie porusza się niezdarnie, ale w wodzie staje się zwinna i niemal niewidoczna — dlatego poluje
Poznaj
Boa dusiciel
Boa dusiciel wcale nie miażdży ofiary na śmierć, tylko dusi ją, uniemożliwiając oddychanie?
Poznaj
Wąż Eskulapa
Wąż Eskulapa to największy wąż w Polsce, a jednocześnie zupełnie niejadowity?
Poznaj
Wąż boa piaskowy
Boa piaskowy potrafi zniknąć w piasku w mniej niż sekundę, wykorzystując specjalny, klinowaty kształt pyska do wkopywania się pod
Poznaj