Wąż koci
Zdjęcie: Jeffrey Sciberras · CC BY-SA 3.0
🦎 Gady

Wąż koci

Telescopus fallax

Wąż koci zawdzięcza swoją nazwę charakterystycznym, pionowym źrenicom, bardzo podobnym do źrenic kota — rzadkością wśród węży, które zwykle mają okrągłe źrenice.

W pigułce

Wąż koci — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy i tereny skaliste Azji Południowo-Wschodniej
🍽️
Co jeJaszczurki, żaby, jaja gadów
📏
Wielkość60-90 cm długości
Ile żyje8-12 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma pionowe źrenice jak kot.
  • Poluje nocą, głównie na jaszczurki.
  • Jest tylko lekko jadowity i niegroźny dla ludzi.
  • Mieszka w ciepłych, skalistych okolicach.
Bliżej natury

Jak żyje wąż koci?

Wąż koci to smukły, nocny wąż ciepłych rejonów południowej Europy i Bliskiego Wschodu. Nazwę zawdzięcza pionowym źrenicom, które przypominają oczy kota i pomagają widzieć po zmroku.

Poluje głównie na jaszczurki i drobne gryzonie. Ma słaby jad, którym obezwładnia małą zdobycz, ale dla człowieka jest niegroźny.

Czy wiesz, że…?

pionowe, "kocie" źrenice węża kociego pomagają mu lepiej regulować ilość światła wpadającego do oka podczas nocnego polowania? Ten typ źrenicy, wspólny dla wielu nocnych drapieżników (w tym kotów), pozwala na szybsze i precyzyjniejsze dostosowanie się do zmieniających się warunków oświetlenia niż okrągła źrenica.

Jak rozpoznać

Jak wygląda wąż koci?

Wąż koci ma smukłe, lekko spłaszczone ciało w szarobrązowych odcieniach, pokryte rzędem nieregularnych, ciemniejszych plam biegnących wzdłuż całego grzbietu aż po sam koniec długiego ogona. Brzuch pozostaje przy tym zwykle jaśniejszy i niemal jednolity.

Jego zęby jadowe znajdują się w tylnej części szczęki, a nie z przodu jak u większości jadowitych węży, przez co skuteczne wstrzyknięcie jadu wymaga dłuższego, mocnego przytrzymania zdobyczy. Pionowa źrenica dodatkowo pomaga mu precyzyjnie oceniać odległość w ciemności.

Nie pomyl się

Wąż koci a podobne zwierzęta

Wąż eskulapa poluje w ciągu dnia i ma okrągłe, ciemne oczy bez pionowych źrenic, zupełnie inne od nocnych, kocich oczu skrytego, ciemnobrązowego węża kociego z południa Europy.

Żararaka ma zęby jadowe z przodu szczęki i znacznie silniejszy jad, zupełnie inaczej niż tylnozębny, słabo jadowity wąż koci, całkowicie niegroźny dla zdrowego, dorosłego człowieka.

W sąsiedztwie człowieka

Wąż koci a ludzie

Ze względu na umiejscowienie zębów jadowych w tylnej części szczęki wąż koci należy do węży tylnozębnych, u których skuteczne użycie jadu wymaga dłuższego przytrzymania złapanej zdobyczy w pysku. Taki system jadowy uważany jest przez naukowców za ewolucyjnie starszy niż systemy przednich zębów jadowych.

Taki system jadowy sprawia, że wąż koci praktycznie nie jest w stanie skutecznie wstrzyknąć jadu człowiekowi, nawet gdyby próbował ugryźć obronnie schwytany przez kogoś okaz. Ewentualne objawy po takim ugryzieniu ograniczają się zwykle do niewielkiego, miejscowego podrażnienia skóry.

Ze względu na skryty, nocny tryb życia wąż koci jest rzadko widywany przez ludzi, mimo że w wielu miejscach swojego zasięgu wcale nie należy do gatunków rzadkich. Najczęściej można go spotkać przypadkiem tuż po zmroku na ciepłej, jeszcze nagrzanej przez słońce drodze.

Pytania i odpowiedzi

Wąż koci — częste pytania

Jak duży jest wąż koci?

Wąż koci ma 60–90 cm długości — to smukły, niewielki wąż.

Dla dociekliwych
Ma wysmukłe ciało i dużą głowę; nocą świetnie wspina się po gałęziach i skałach.
Ile żyje wąż koci?

Wąż koci dożywa 8–12 lat.

Dla dociekliwych
Jest aktywny głównie nocą, a dzień przesypia ukryty w szczelinach.
Co je wąż koci?

Wąż koci poluje na jaszczurki, żaby i jaja innych gadów.

Dla dociekliwych
Zdobyczy szuka po zmroku, pełzając wśród gałęzi i kamieni.
Gdzie żyje wąż koci?

Wąż koci mieszka w lasach i na terenach skalistych Azji Południowo-Wschodniej.

AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.Europa🌍 AzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: lasach Azji Południowo-Wschodniej.

Dla dociekliwych
Wybiera ciepłe, wilgotne miejsca z mnóstwem kryjówek.
Dlaczego wąż koci ma „kocie" oczy?

Ma pionowe źrenice — rzadkość wśród węży — które przypominają oczy kota.

Dla dociekliwych
Taka pionowa źrenica pomaga mu precyzyjnie regulować ilość światła podczas nocnego polowania. Ten sam typ oka mają inne nocne drapieżniki, w tym prawdziwe koty — stąd nazwa węża.
Jak jest „wąż" po angielsku?

Wąż koci po angielsku to cat snake.

Dla dociekliwych
Oko to an eye, a noc to night.
Czym różnią się zęby jadowe węża kociego od zębów innych żmij?

Znajdują się u niego w tylnej części szczęki, a nie z przodu, przez co skuteczne wstrzyknięcie jadu wymaga dłuższego przytrzymania zdobyczy.

Dla dociekliwych
Taki system jadowy nazywany jest tylnozębnym i występuje dziś u wielu innych, słabo jadowitych gatunków węży świata.
Czy wąż koci jest niebezpieczny dla człowieka?

Nie, ponieważ jego szczególny system jadowy praktycznie uniemożliwia skuteczne wstrzyknięcie jadu człowiekowi nawet podczas obronnego ugryzienia.

Dla dociekliwych
Z tego powodu wąż koci uznawany jest przez herpetologów za całkowicie niegroźny dla ludzi gatunek węża.
Dlaczego wąż koci jest tak rzadko widywany przez ludzi?

Prowadzi skryty, wyłącznie nocny tryb życia, mimo że w wielu miejscach swojego zasięgu wcale nie należy do gatunków rzadkich.

Dla dociekliwych
Dzienne, słoneczne godziny spędza ukryty pod kamieniami lub w wąskich szczelinach skalnych, z dala od ludzkich oczu.
Poznaj też

Zobacz także węże

Kategoria: GadyWróć do: Węże
Wszystkie: węże