Wąż grzechotnik

Grzechotnik to jadowity wąż obu Ameryk, którego łatwo rozpoznać po grzechotce na końcu ogona. Gdy czuje się zagrożony, potrząsa nią, wydając charakterystyczny trzeszczący dźwięk — to ostrzeżenie, by trzymać się z daleka.

Na pysku ma specjalne dołki, którymi wyczuwa ciepło ciała zdobyczy, dzięki czemu poluje nawet po ciemku. Grzechotka rośnie stopniowo — po każdym zrzuceniu skóry przybywa jej nowy człon.

Grzechotnik ma krępe, mocno umięśnione ciało pokryte zróżnicowanym, zależnym od gatunku wzorem — od rombów po poprzeczne pasy — oraz trójkątną głowę typową dla węży jamkogłowych świata. Kolor ciała różni się bardzo mocno w zależności od konkretnego gatunku oraz regionu jego występowania.

Jego oczy mają pionowe źrenice, dobrze przystosowane do polowania zarówno o zmierzchu, jak i w pełnym słońcu, zależnie od pory dnia i temperatury całego otoczenia. Dołki termiczne na pysku dodatkowo uzupełniają wzrok podczas nocnych, bezksiężycowych łowów.

Wąż boa piaskowy nie ma jadu ani grzechotki i poluje z ukrycia pod piaskiem, zupełnie inaczej niż jadowity, ostrzegający dźwiękiem grzechotnik czatujący na otwartym terenie. Oba gatunki obezwładniają jednak zdobycz zupełnie inną metodą.

Żararaka należy do tej samej rodziny grzechotnikowatych węży jamkogłowych, lecz nie ma grzechotki na końcu ogona, w przeciwieństwie do charakterystycznego dla grzechotnika, głośnego organu ostrzegawczego.

W niektórych stanach południowych USA organizowane są od dziesięcioleci kontrowersyjne zawody zwane rattlesnake roundups, podczas których uczestnicy masowo odławiają dzikie grzechotniki, co budzi dziś ostry sprzeciw wielu organizacji ochrony przyrody i dzikich zwierząt. Krytycy stanowczo wskazują, że takie wydarzenia poważnie i trwale szkodzą lokalnym populacjom węży.

Grzechotniki odgrywają w swoim naturalnym środowisku ważną rolę, skutecznie ograniczając liczebność gryzoni, które bez takich drapieżników mogłyby nadmiernie się rozmnożyć i poważnie zniszczyć uprawy rolników. Coraz więcej rolników w wielu regionach doceniają dziś tę pożyteczną, choć wciąż często niedostrzeganą pomoc.

Badania nad jadem grzechotników przyczyniły się do rozwoju nowoczesnych leków przeciwzakrzepowych, wykorzystujących niektóre składniki jadu do bezpiecznego, kontrolowanego rozrzedzania krwi u wielu chorych pacjentów. Naukowcy wciąż badają jad węży w poszukiwaniu kolejnych, potencjalnie użytecznych związków chemicznych.