Szpak

Szpak to pospolity ptak spotykany w całej Polsce, którego pióra z bliska mienią się metalicznym połyskiem. Chętnie zajmuje budki lęgowe i dziuple.

Słynie z naśladowania dźwięków — wplata w swój śpiew głosy innych ptaków i odgłosy z otoczenia. Jesienią szpaki łączą się w gigantyczne chmary, które faluje na niebie w zapierających dech pokazach.

W szacie godowej szpak ma niemal jednolicie czarne, silnie połyskujące metalicznie na zielono i fioletowo upierzenie oraz jaskrawożółty dziób, podczas gdy świeże upierzenie jesienne jest gęsto nakrapiane drobnymi białymi plamkami, a sam dziób stopniowo ciemnieje na zimę.

Ta wyraźna, sezonowa zmiana wyglądu sprawia, że jesienny, białoplamisty szpak wygląda zupełnie inaczej niż wiosenny, niemal czarny ptak śpiewający donośnie z anteny lub komina o wczesnym, chłodnym poranku.

Kwiczoł ma kontrastową, szarą głowę i kasztanowy grzbiet, zupełnie inne od jednolicie ciemnego, połyskującego metalicznie upierzenia szpaka, widywanego zwykle w gigantycznych, jesiennych chmarach krążących nad polami.

Wilga ma jaskrawożółte ciało z czarnymi skrzydłami, zupełnie inne od ciemnego, metalicznie połyskującego upierzenia szpaka, ukrywającego się częściej blisko ludzkich zabudowań niż wysoko w koronach drzew.

Szpaki europejskie zostały sprowadzone do Ameryki Północnej pod koniec XIX wieku, gdy niewielka grupa miłośników twórczości Szekspira wypuściła w nowojorskim Central Parku około stu ptaków, chcąc, by na całym kontynencie żyły wszystkie gatunki ptaków choćby raz wspomniane w jego licznych dziełach — dziś ich potomkowie liczą tam setki milionów osobników i są uznawane za uciążliwy, szkodliwy gatunek inwazyjny.

Naukowcy badający efektowne murmuracje szpaków wykorzystują zsynchronizowane kamery rozstawione w wielu punktach oraz modele matematyczne zapożyczone wprost z fizyki, by dokładnie zrozumieć, jak proste reguły reagowania na kilku najbliższych sąsiadów prowadzą do tak złożonego, płynnego ruchu całej, ogromnej chmary.

Wielkie, jesienne stada szpaków potrafią w bardzo krótkim czasie wyrządzić poważne, wymierne szkody gospodarcze w sadach i winnicach, chciwie wyjadając niemal wszystkie dojrzałe owoce, dlatego rolnicy w niektórych regionach osłaniają swoje uprawy specjalnymi siatkami skutecznie chroniącymi przed żarłocznymi ptakami.