Gil

Gil to krępy, kolorowy ptak, którego najłatwiej spotkać zimą, gdy odwiedza ogrody i karmniki. Samiec ma charakterystyczną, jaskrawoczerwoną pierś, dobrze widoczną na tle śniegu.

Mocnym, krótkim dziobem rozłupuje nasiona, jagody i pączki drzew. Gile trzymają się parami lub w małych grupkach i poruszają spokojnie, bez pośpiechu.

Gil ma czarną czapeczkę na czubku głowy oraz szary grzbiet, a w locie pokazuje wyraźną, białą plamę na kuprze, dobrze widoczną z daleka nawet wtedy, gdy reszta ptaka szybko znika w gęstych, listnych gałęziach drzewa lub krzewu.

Samica gila ma znacznie skromniejszą, brązoworóżową pierś zamiast jaskrawoczerwonej barwy samca, choć obie płcie mają identyczną, czarną czapeczkę i biały kuper dobrze widoczny w szybkim locie nawet z daleka.

Trznadel ma jaskrawożółtą głowę zamiast czarnej czapeczki gila i nie ma tak intensywnie czerwonej piersi charakterystycznej dla samca gila widywanego zimą przy pełnych, zaśnieżonych karmnikach.

Dzwoniec ma jednolicie oliwkowozielone upierzenie bez czarnej czapeczki i bez czerwonej piersi, zupełnie inne od kontrastowego ubarwienia gila widywanego zimą przy karmnikach w przydomowym ogrodzie.

W dawnych sadach owocowych gile bywały surowo prześladowane przez sadowników, bo wczesną wiosną chętnie wyjadają delikatne pąki kwiatowe drzew owocowych, co w niektórych latach realnie ograniczało późniejsze plony jabłek, gruszek, czereśni i innych owoców sezonowych uprawianych w Europie.

W XVIII i XIX wieku w wielu krajach Europy bardzo modne było trzymanie tak zwanych „gwiżdżących gili” — ptaków od najmłodszych dni cierpliwie uczonych przez ludzi gwizdania prostych melodii, które potrafiły później wiernie powtarzać całe, wcześniej wyuczone frazy muzyczne przez wiele kolejnych lat życia.

Zanik gęstych żywopłotów i zarośli na terenach rolniczych stopniowo ogranicza gilom dostęp do naturalnych miejsc gniazdowania i żerowania, co w wielu regionach Europy przyczyniło się do zauważalnego, długotrwałego spadku liczebności tego kolorowego, płochliwego gatunku ptaka.