Żołna — kolorowy ptak z żółtym gardłem i turkusowym brzuchem
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐦 Ptaki

Żołna

Merops apiaster

Żołna to jeden z najbardziej kolorowych ptaków Europy. Łapie w locie pszczoły, osy i ważki, a gniazda zakłada w norach wykopanych w piaszczystych skarpach. W Polsce jest rzadka, ale jej przybywa.

W pigułce

Żołna — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaCiepłe, otwarte tereny Europy i Azji; w Polsce głównie na południowym wschodzie; zimuje w Afryce
🍽️
Co jePszczoły, osy, trzmiele, ważki i inne duże owady
📏
Wielkość27–29 cm z wydłużonymi piórami ogona, waży 50–60 g
⏳
Ile żyjeZwykle kilka lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma wszystkie kolory tęczy.
  • Usuwa pszczołom żądło, uderzając nimi o gałąź.
  • Kopie nory w skarpach.
  • Żyje w koloniach.
Bliżej natury

Jak żyje żołna?

Żołny polują z gałęzi lub drutu, wylatując po przelatujące owady. Złapaną pszczołę lub osę uderzają kilka razy o gałąź i pocierają, aż wypłynie jad i wypadnie żądło.

Gniazdują w koloniach. Dziobem i nogami kopią w piaszczystej lub lessowej skarpie norę długą nawet na 1–2 metry, a na jej końcu składają jaja.

Czy wiesz, że…?

żołna zjada pszczoły i osy, a mimo to nigdy nie zostaje użądlona? Zanim połknie owada, sprytnie pozbywa się żądła, obijając zdobycz o gałąź.

Jak rozpoznać

Jak wygląda żołna?

Żołna ma smukłe ciało, długi, lekko zagięty dziób, długie, spiczaste skrzydła i dwa wydłużone środkowe pióra ogona.

Ma kasztanowy wierzch głowy i grzbietu, jaskrawożółte gardło z czarną obwódką, czarny pasek przez oko i turkusowoniebieski brzuch. Mierzy 27–29 cm.

Nie pomyl się

Żołna a podobne zwierzęta

Zimorodek też jest kolorowy, ale ma krótki ogon, jest niebiesko-pomarańczowy i nurkuje po ryby.

Kraska jest większa, niebieska z rudym grzbietem i nie łapie owadów w locie tak zwinnie.

W sąsiedztwie człowieka

Żołna a ludzie

Żołna jest w Polsce gatunkiem ściśle chronionym. Pomaga jej zachowanie piaszczystych skarp, np. w starych żwirowniach.

Pszczelarze w niektórych krajach nie lubią żołn, ale w Polsce jest ich tak mało, że nie szkodzą pasiekom.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Żołna — częste pytania

Jak wygląda żołna?

Żołna to kolorowy ptak z kasztanowym grzbietem, żółtym gardłem i turkusowym brzuchem.

Dla dociekliwych
Ma długi dziób i wydłużone pióra ogona.
Co je żołna?

Żołna je pszczoły, osy, trzmiele, ważki i inne duże owady.

Dla dociekliwych
Łapie je w locie.
Czy żołna żyje w Polsce?

Tak, żołna żyje w Polsce, głównie na południowym wschodzie.

Dla dociekliwych
Jest rzadka i ściśle chroniona.
Gdzie żołna zakłada gniazdo?

Żołna kopie nory w piaszczystych lub lessowych skarpach.

Dla dociekliwych
Gniazduje w koloniach.
Dlaczego żołna nie boi się pszczół?

Żołna uderza pszczołą o gałąź, aż wypadnie żądło.

Dla dociekliwych
Dopiero wtedy ją połyka.
Jak jest „żołna” po angielsku?

Żołna po angielsku to European bee-eater (czyt. juropien bi-iter).

Dla dociekliwych
Żołna to po angielsku bee-eater (czyt. bi-iter), czyli „zjadacz pszczół”.
Poznaj też

Zobacz także inne

Kategoria: PtakiWróć do: Inne
Wszystkie: inne
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12