Dziób ary hiacyntowej należy do najmocniejszych wśród ptaków. Papuga rozgryza nim twarde jak kamień orzechy palmowe, których człowiek nie skruszy gołymi rękami. Dzięki temu ma dostęp do jedzenia niedostępnego dla większości zwierząt.

Ara hiacyntowa żyje w lasach i na obrzeżach mokradeł Ameryki Południowej. Jest bardzo inteligentna, długowieczna i towarzyska — łączy się w pary, które trzymają się razem przez długi czas. Niestety należy do zagrożonych gatunków i jest objęta ochroną.

Ara hiacyntowa ma jednolicie kobaltowoniebieskie upierzenie na całym ciele, bez żadnych innych barw poza wyraźną, żółtą obwódką wokół oka i żółtą skórą u nasady ogromnego, czarnego dzioba. Pióra na całym ciele mają przy tym charakterystyczny, jedwabisty połysk.

Ogon ary hiacyntowej jest bardzo długi i spiczasty, a jej nogi krótkie i silne, zakończone dwoma palcami skierowanymi do przodu i dwoma do tyłu, ułatwiającymi mocne trzymanie gałęzi i chwytanego pokarmu.

Ara ararauna ma niebieski grzbiet, ale żółty brzuch i pierś oraz nagą, białą twarz, zupełnie inne od jednolicie niebieskiego upierzenia całego ciała znacznie większej ary hiacyntowej.

Kakadu jest wyraźnie mniejsze i ma białe lub żółtawe upierzenie oraz ruchomy czub z piór, zupełnie inne od ogromnych rozmiarów i granatowych barw ary hiacyntowej.

W niektórych regionach Brazylii, na przykład na terenie rozległych mokradeł Pantanalu, ara hiacyntowa żywi się głównie orzechami palmowymi, które najpierw muszą przejść przez przewód pokarmowy pasącego się tam bydła, zanim staną się dla ptaka wystarczająco miękkie do rozgryzienia jej potężnym dziobem.

Dzięki programom ochrony prowadzonym wspólnie przez naukowców i lokalne społeczności, w tym budowie sztucznych skrzynek lęgowych zastępujących brakujące, stare dziuple, populacja ary hiacyntowej w niektórych regionach zaczęła w ostatnich latach powoli, ale systematycznie się odbudowywać, ku radości wielu miłośników przyrody i lokalnych mieszkańców.

Ara hiacyntowa przez dziesięciolecia była masowo odławiana z natury na potrzeby nielegalnego handlu zwierzętami ozdobnymi, co razem z wycinką lasów doprowadziło ten gatunek na skraj wyginięcia w wielu częściach jego dawnego, rozległego zasięgu. Dziś podlega ścisłej, prawnej ochronie w krajach, w których jeszcze nadal występuje.