
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Tichodroma muraria
Pomurnik to niewielki, szaropopielaty ptak górski, który wspina się po pionowych skałach niemal jak mysz, a gdy otwiera skrzydła, ukazuje zaskakująco jaskrawe, czerwono-czarne wzory — dlatego bywa nazywany "motylem wśród ptaków".
Pomurnik to niezwykły górski ptak, który potrafi wspinać się po stromych, pionowych ścianach skalnych. Trzepocząc skrzydłami, przemyka po skale niczym wielki motyl.
Jego skrzydła kryją jaskrawoczerwone plamy, które błyskają przy każdym ruchu. Cienkim, zakrzywionym dziobem wydłubuje owady i pajęczaki ukryte w szczelinach skał.
pomurnik porusza się po pionowych skałach, nieustannie rozkładając i składając skrzydła w charakterystyczny, motylkowy sposób — nawet gdy nie lata? Naukowcy przypuszczają, że pomaga mu to utrzymać równowagę oraz płoszyć drobne owady ukryte w szczelinach skał.
Pomurnik ma popielatoszare upierzenie ciała, a jego szerokie, zaokrąglone skrzydła kryją jaskrawoczerwone pokrywy widoczne dopiero podczas lotu lub charakterystycznego, motylkowego trzepotania na stromej, skalnej ścianie.
Dziób pomurnika jest długi, cienki i wyraźnie zakrzywiony w dół, doskonale przystosowany do wyciągania owadów i pajęczaków ukrytych głęboko w wąskich, ciasnych szczelinach twardej skały.
Kowalik również wspina się po pionowych powierzchniach, ale ma krótszy, prosty dziób i żyje na pniach drzew niżej w lesie, zupełnie inaczej niż długi, zakrzywiony dziób pomurnika żyjącego wysoko na skałach.
Płomykówka ma nocny tryb życia i miękkie, ciche pióra oraz poluje w locie nad otwartymi łąkami, zupełnie inne od dziennej aktywności i sztywniejszych piór pomurnika wspinającego się po skalnych ścianach.
Ze względu na swój niezwykły wygląd oraz trudno dostępne, wysokogórskie środowisko pomurnik należy do gatunków szczególnie pożądanych przez obserwatorów ptaków, a jego odnalezienie bywa traktowane jako duże, wymarzone osiągnięcie w całym hobby birdwatchingu na świecie. Doświadczeni obserwatorzy potrafią spędzić na jego poszukiwaniach całe dni.
Latem pomurniki żyją wysoko w górach, często powyżej granicy lasu, natomiast zimą część populacji przenosi się niżej, czasem nawet na mury starych budowli i skalne wychodnie w niższych dolinach, szukając tam owadów. Niektóre osobniki potrafią przy tym pokonywać znaczne różnice wysokości w ciągu zaledwie kilku dni.
Ze względu na wyjątkową budowę i zachowanie naukowcy przez długi czas mieli trudności z jednoznacznym ustaleniem najbliższego pokrewieństwa pomurnika z innymi ptakami, dlatego bywa on dziś zaliczany do osobnej, niewielkiej grupy w obrębie ptaków wróblowatych. Dopiero nowoczesne badania genetyczne pozwoliły choć trochę wyjaśnić tę dawną, trudną zagadkę.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Pomurnik ma 15–17 cm długości, a jego skrzydła rozkładają się na nawet 30 cm.
Pomurnik ma popielatoszare upierzenie ciała, a jego szerokie, zaokrąglone skrzydła kryją jaskrawoczerwone pokrywy widoczne dopiero podczas lotu lub charakterystycznego, motylkowego trzepotania na stromej, skalnej ścianie.
Pomurnik dożywa 4–6 lat.
Pomurnik je owady i pająki, które wyszukuje w szczelinach skalnych.
Pomurnik mieszka na stromych skałach i urwiskach górskich Europy i Azji, a w Polsce tylko w Tatrach.
Chodzi po pionowych skałach, nieustannie rozkładając i składając skrzydła jak wielki motyl — a wtedy widać ich jaskrawoczerwony kolor.
Pomurnik po angielsku to wallcreeper (czyt. łolkriper) — dosłownie „pełzający po ścianie”.
Ze względu na swój niezwykły wygląd oraz trudno dostępne, wysokogórskie środowisko, a jego odnalezienie bywa dużym osiągnięciem w hobby birdwatchingu.
Latem żyje wysoko w górach, często powyżej granicy lasu, natomiast zimą część populacji przenosi się niżej, nawet na mury starych budowli.
Ze względu na wyjątkową budowę i zachowanie długo nie mogli jednoznacznie ustalić jego najbliższego pokrewieństwa z innymi ptakami.

Samce cietrzewia co roku, o wiosennym świcie, urządzają na polanach turnieje — stroszą pióra i podskakują, żeby zaimponować samicom?
Poznaj
Samiec dropia może ważyć nawet do 21 kg, co czyni go jednym z najcięższych ptaków zdolnych do lotu na świecie?
Poznaj
Dudek w obronie gniazda potrafi wydzielać nieprzyjemnie pachnącą substancję z gruczołu kuprowego, przypominającą zgniłe mięso?
Poznaj
Dzierzba nabija swoją zdobycz na kolce, ciernie lub drut kolczasty, ponieważ nie ma tak silnych szponów jak prawdziwe ptaki drapieżne (np.
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie