Koliber
Zdjęcie: Mfield, Matthew Field, http://www.photography.mattfield.com · CC BY-SA 3.0
🐦 Ptaki

Koliber

Trochilidae

Koliber to najmniejszy ptak świata i jedyny zdolny do lotu wstecz — maleńki, niezwykle szybko trzepoczący skrzydłami mieszkaniec obu Ameryk, żywiący się głównie słodkim nektarem kwiatów.

W pigułce

Koliber — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaAmeryka Północna, Środkowa i Południowa
🍽️
Co jeNektar kwiatowy, drobne owady
📏
Wielkość5-20 cm długości, zależnie od gatunku — najmniejsze ptaki świata
Ile żyje3-5 lat na wolności
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Macha skrzydłami tak szybko, że tylko bzyczą.
  • Potrafi zawisnąć w miejscu, a nawet lecieć w tył.
  • Pije słodki nektar długim dziobem i języczkiem.
  • Należą do niego najmniejsze ptaki świata.
Bliżej natury

Jak żyje koliber?

Kolibry to maleńkie, barwne ptaki obu Ameryk, słynące z niezwykłego lotu. Skrzydłami machają tak szybko, że wydają bzyczący dźwięk, i jako jedne z nielicznych ptaków potrafią zawisnąć w miejscu.

Żywią się głównie słodkim nektarem kwiatów, który zlizują długim języczkiem. Aby wystarczyło im energii do tak szybkiego lotu, muszą jeść bardzo często, odwiedzając setki kwiatów dziennie.

Czy wiesz, że…?

serce kolibra bije nawet 1200 razy na minutę podczas lotu, a skrzydła trzepoczą do 80 razy na sekundę — to najszybszy metabolizm wśród wszystkich ptaków świata? Aby dostarczyć tyle energii, koliber musi codziennie zjadać nektar w ilości odpowiadającej nawet połowie własnej masy ciała.

Jak rozpoznać

Jak wygląda koliber?

Koliber ma drobne, opływowe ciało pokryte często metalicznie połyskującymi piórami w odcieniach zieleni, czerwieni lub błękitu, oraz bardzo długi, cienki dziób dopasowany do kształtu odwiedzanych kwiatów. Kolory piór zmieniają odcień w zależności od kąta padania jasnego światła słonecznego.

Skrzydła kolibra są wąskie i sztywne, poruszające się niemal wyłącznie w stawie barkowym, co pozwala im wykonywać charakterystyczny, ósemkowy ruch umożliwiający dokładne zawiśnięcie w powietrzu. Nogi kolibra są bardzo krótkie i słabe, przystosowane wyłącznie do chwilowego przysiadania na cienkiej gałązce.

Nie pomyl się

Koliber a podobne zwierzęta

Jerzyk ma znacznie większe, sierpowate skrzydła i nie potrafi zawisnąć w powietrzu, zupełnie inaczej niż drobny koliber unoszący się nieruchomo nad pojedynczym, otwartym kwiatem odległej łąki.

Pszczołojad afrykański żywi się owadami chwytanymi zwinnie w locie, a nie nektarem, zupełnie inaczej niż niewielki koliber pijący słodki nektar swoim długim, cienkim dziobem kwiatów.

W sąsiedztwie człowieka

Koliber a ludzie

Aby przetrwać chłodną noc bez dostępu do pożywienia, koliber potrafi wpaść w stan podobny do odrętwienia, zwany torporem, podczas którego jego tętno i temperatura ciała gwałtownie spadają, oszczędzając cenną energię do samego rana.

Niektóre gatunki kolibrów, na przykład koliber rubinowy, potrafią nielądując przelecieć nawet kilkaset kilometrów nad otwartymi wodami Zatoki Meksykańskiej podczas dorocznej, bardzo wyczerpującej migracji między Ameryką Północną a Środkową.

W kulturze dawnych Azteków koliber był symbolem odwagi i uosobieniem dusz poległych wojowników, a ich barwne pióra wykorzystywano do zdobienia cennych, ceremonialnych strojów najważniejszych osób w państwie. Bóstwo wojny Huitzilopochtli bywało wręcz przedstawiane właśnie pod postacią tego drobnego, waleczniejszego ptaka. Sama nazwa tego groźnego bóstwa oznacza dosłownie „kolibra z lewej, południowej strony”.

Pytania i odpowiedzi

Koliber — częste pytania

Jak duży jest koliber?

Koliber mierzy zaledwie 5–20 cm — to najmniejsze ptaki świata.

Dla dociekliwych
Najmniejszy koliber jest niewiele większy od trzmiela i waży tyle, co dwie spinacze biurowe.
Ile żyje koliber?

Na wolności koliber dożywa 3–5 lat.

Dla dociekliwych
Jego serce i całe ciało pracują tak szybko, że życie kolibra jest krótkie, ale niezwykle intensywne.
Co je koliber?

Koliber pije nektar kwiatowy i zjada drobne owady.

Dla dociekliwych
Zawisa przy kwiatku i długim, cienkim językiem wypija słodki nektar, przy okazji przenosząc pyłek między kwiatami.
Gdzie żyje koliber?

Kolibry żyją tylko w obu Amerykach — od Ameryki Północnej po Południową.

Dla dociekliwych
Nie ma ich nigdzie indziej na świecie. Najwięcej gatunków spotkasz w ciepłych lasach Ameryki Południowej.
Czy koliber potrafi latać w tył?

Tak! Koliber to jedyny ptak, który potrafi zawisać w miejscu i lecieć do tyłu.

Dla dociekliwych
Jego skrzydła poruszają się tak szybko — do 80 razy na sekundę — że wydają brzęczący dźwięk, od którego wziął nazwę.
Jak szybko bije serce kolibra?

Nawet 1200 razy na minutę podczas lotu — to najszybszy metabolizm wśród wszystkich ptaków.

Dla dociekliwych
Żeby mieć siłę, koliber musi jeść niemal bez przerwy. Nocą zapada w stan odrętwienia, żeby oszczędzać energię.
Jak jest „koliber" po angielsku?

Koliber po angielsku to hummingbird (czyt. hamingberd), czyli „brzęczący ptak".

Dla dociekliwych
Nektar to nectar, a kwiat to flower.
Czym dokładnie jest ten szczególny torpor u kolibra i do czego dokładnie służy?

To stan podobny do odrętwienia, podczas którego tętno i temperatura ciała gwałtownie spadają, oszczędzając cenną energię potrzebną do przetrwania chłodnej, długiej nocy.

Dla dociekliwych
Bez tego naturalnego mechanizmu koliber mógłby nie przetrwać zimnej nocy do rana z powodu bardzo szybkiego, energochłonnego metabolizmu.
Jak bardzo daleko potrafi przelecieć maleńki koliber bez jakiegokolwiek lądowania?

Niektóre gatunki, na przykład koliber rubinowy, potrafią nielądując przelecieć nawet kilkaset kilometrów nad otwartymi, rozległymi wodami Zatoki Meksykańskiej.

Dla dociekliwych
Taka bardzo wyczerpująca, długa migracja odbywa się corocznie między odległą Ameryką Północną a Środkową.
Co takiego symbolizował koliber w bogatej, dawnej kulturze Azteków?

Był symbolem odwagi i uosobieniem dusz poległych wojowników, a jego barwne pióra wykorzystywano do zdobienia cennych, ceremonialnych strojów.

Dla dociekliwych
Takie bardzo cenne stroje nosili wyłącznie najważniejsi, najbardziej szanowani ludzie w państwie podczas najważniejszych, uroczystych ceremonii.
Poznaj też

Zobacz także inne

Kategoria: PtakiWróć do: Inne
Wszystkie: inne