
Dzięcioł duży
Dendrocopos major
Dzięcioł duży to najpospolitszy dzięcioł Polski — czarno-białe upierzenie z czerwoną plamą pod ogonem, a u samców dodatkowo czerwona plama z tyłu głowy. To on najczęściej wystukuje głośny, charakterystyczny "bęben" słyszalny wiosną w każdym większym lesie.
Dzięcioł duży — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Bębni dziobem w drzewo tak szybko, że aż turkocze.
- Ma amortyzowaną czaszkę, więc nie boli go głowa.
- Długim, lepkim językiem wyciąga owady spod kory.
- To najczęstszy dzięcioł w polskich lasach.
Jak żyje dzięcioł duży?
Dzięcioł duży to najpospolitszy dzięcioł Polski, czarno-biały, z czerwoną plamą pod ogonem. Kuje w pnie mocnym dziobem, szukając ukrytych pod korą owadów.
Wiosną bębni w suche gałęzie tak szybko, że dźwięk zlewa się w turkot — tak znaczy teren i woła partnerkę. Specjalna budowa czaszki chroni jego mózg przed wstrząsami przy kuciu.
dzięcioł duży uderza dziobem w drewno nawet kilkanaście razy na sekundę podczas "bębnienia", osiągając przy tym chwilowe przeciążenia znacznie przekraczające to, co wytrzymałby ludzki mózg? Specjalna budowa czaszki i dzioba amortyzuje te ogromne siły, chroniąc mózg ptaka przed uszkodzeniem.
Jak wygląda dzięcioł duży?
Dzięcioł duży ma czarno-białe upierzenie z dużymi, białymi plamami na skrzydłach oraz czerwoną plamę pod ogonem, a dorosłe samce dodatkowo mają czerwoną plamkę z tyłu głowy, której brak u samic. Boki głowy są jasne, białe, przecięte czarnym pasem biegnącym od dzioba w stronę karku.
Dziób dzięcioła dużego jest prosty, mocny i dłutowaty, doskonale przystosowany do skutecznego kucia w twardym drewnie oraz do odrywania kawałków kory w poszukiwaniu ukrytych pod nią, smacznych owadów i larw.
Dzięcioł duży a podobne zwierzęta
Dzięcioł zielony ma jaskrawozielone upierzenie i czerwoną czapeczkę na całym czubku głowy oraz żeruje na ziemi w poszukiwaniu mrówek, zupełnie inne od czarno-białych barw i niewielkiej, czerwonej plamy dzięcioła dużego.
Dzięcioł czerwonoczuby ma poprzecznie prążkowany grzbiet i żyje wyłącznie w starych sosnach Ameryki Północnej, zupełnie inaczej niż szeroko rozpowszechniony w całej Europie, pospolity dzięcioł duży.
Dzięcioł duży a ludzie
Jesienią dzięcioł duży często wykuwa w korze drzewa niewielkie szczeliny zwane „kuźniami”, w których zakleszcza szyszki, by wygodnie wydziobywać z nich nasiona, nie trzymając przy tym szyszki w dziobie ani we własnych łapach. Pod jedną taką kuźnią potrafi z czasem nagromadzić się cała sterta pustych, wyjedzonych szyszek.
Zimą dzięcioł duży chętnie odwiedza karmniki w ogrodach i parkach, zjadając słoninę oraz tłuszczowe kule zawieszane przez ludzi, co pomaga mu przetrwać najtrudniejszy, najbardziej mroźny okres całego roku.
Samce i samice dzięcioła dużego różnią się jedynie obecnością czerwonej plamki z tyłu głowy — u samców jest wyraźnie widoczna, a u samic głowa pozostaje w całości czarno-biała, bez żadnego czerwonego akcentu. Młode ptaki mają za to czerwoną czapeczkę na całym czubku głowy i tracą ją dopiero po swoim pierwszym, jesiennym pierzeniu.
Dzięcioł duży — częste pytania
Jak duży jest dzięcioł duży?
Dzięcioł duży ma 23–26 cm długości.
Dla dociekliwych
Ile żyje dzięcioł duży?
Na wolności dzięcioł duży dożywa 4–7 lat.
Dla dociekliwych
Co je dzięcioł?
Dzięcioł je owady i larwy spod kory, nasiona szyszek, a czasem jaja innych ptaków.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje dzięcioł duży?
Dzięcioł duży mieszka w lasach, parkach i ogrodach całej Europy i Azji.
Dla dociekliwych
Dlaczego dzięcioł bębni w drewno?
„Bębnienie" to sygnał — dzięcioł ogłasza w ten sposób swoje terytorium i przywołuje partnera, a nie zdobywa jedzenie.
Dla dociekliwych
Dlaczego dzięcioł nie rozbija sobie głowy?
Jego czaszka ma specjalną budowę, która amortyzuje wstrząsy przy każdym uderzeniu dziobem.
Dla dociekliwych
Jak jest „dzięcioł" po angielsku?
Dzięcioł po angielsku to woodpecker (czyt. łudpeker) — dosłownie „dziobiący drewno".
Dla dociekliwych
Czym dokładnie jest tak zwana „kuźnia” dzięcioła dużego?
To niewielka szczelina wykuta w korze drzewa, w której ptak zakleszcza szyszki, by wygodnie wydziobywać z nich nasiona.
Dla dociekliwych
Co dokładnie dzięcioł duży je zimą w miejskich parkach i ogrodach?
Chętnie odwiedza karmniki, zjadając słoninę oraz tłuszczowe kule zawieszane przez ludzi dla ptaków.
Dla dociekliwych
Jak łatwo odróżnić od siebie płcie tego popularnego ptaka?
Samiec ma czerwoną plamkę z tyłu głowy, a u samicy głowa pozostaje w całości czarno-biała, bez żadnego czerwonego, wyraźnego akcentu.
Dla dociekliwych
Zobacz także inne

Cietrzew
Samce cietrzewia co roku, o wiosennym świcie, urządzają na polanach turnieje — stroszą pióra i podskakują, żeby zaimponować samicom?
Poznaj
Drop
Samiec dropia może ważyć nawet do 21 kg, co czyni go jednym z najcięższych ptaków zdolnych do lotu na świecie?
Poznaj
Dudek
Dudek w obronie gniazda potrafi wydzielać nieprzyjemnie pachnącą substancję z gruczołu kuprowego, przypominającą zgniłe mięso?
Poznaj
Dzierzba
Dzierzba nabija swoją zdobycz na kolce, ciernie lub drut kolczasty, ponieważ nie ma tak silnych szponów jak prawdziwe ptaki drapieżne (np.
Poznaj