
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Dendrocopos major
Dzięcioł duży to najpospolitszy dzięcioł Polski — czarno-białe upierzenie z czerwoną plamą pod ogonem, a u samców dodatkowo czerwona plama z tyłu głowy. To on najczęściej wystukuje głośny, charakterystyczny "bęben" słyszalny wiosną w każdym większym lesie.
Dzięcioł duży to najpospolitszy dzięcioł Polski, czarno-biały, z czerwoną plamą pod ogonem. Kuje w pnie mocnym dziobem, szukając ukrytych pod korą owadów.
Wiosną bębni w suche gałęzie tak szybko, że dźwięk zlewa się w turkot — tak znaczy teren i woła partnerkę. Specjalna budowa czaszki chroni jego mózg przed wstrząsami przy kuciu.
dzięcioł duży uderza dziobem w drewno nawet kilkanaście razy na sekundę podczas "bębnienia", osiągając przy tym chwilowe przeciążenia znacznie przekraczające to, co wytrzymałby ludzki mózg? Specjalna budowa czaszki i dzioba amortyzuje te ogromne siły, chroniąc mózg ptaka przed uszkodzeniem.
Dzięcioł duży ma czarno-białe upierzenie z dużymi, białymi plamami na skrzydłach oraz czerwoną plamę pod ogonem, a dorosłe samce dodatkowo mają czerwoną plamkę z tyłu głowy, której brak u samic. Boki głowy są jasne, białe, przecięte czarnym pasem biegnącym od dzioba w stronę karku.
Dziób dzięcioła dużego jest prosty, mocny i dłutowaty, doskonale przystosowany do skutecznego kucia w twardym drewnie oraz do odrywania kawałków kory w poszukiwaniu ukrytych pod nią, smacznych owadów i larw.
Dzięcioł zielony ma jaskrawozielone upierzenie i czerwoną czapeczkę na całym czubku głowy oraz żeruje na ziemi w poszukiwaniu mrówek, zupełnie inne od czarno-białych barw i niewielkiej, czerwonej plamy dzięcioła dużego.
Dzięcioł czerwonoczuby ma poprzecznie prążkowany grzbiet i żyje wyłącznie w starych sosnach Ameryki Północnej, zupełnie inaczej niż szeroko rozpowszechniony w całej Europie, pospolity dzięcioł duży.
Jesienią dzięcioł duży często wykuwa w korze drzewa niewielkie szczeliny zwane „kuźniami”, w których zakleszcza szyszki, by wygodnie wydziobywać z nich nasiona, nie trzymając przy tym szyszki w dziobie ani we własnych łapach. Pod jedną taką kuźnią potrafi z czasem nagromadzić się cała sterta pustych, wyjedzonych szyszek.
Zimą dzięcioł duży chętnie odwiedza karmniki w ogrodach i parkach, zjadając słoninę oraz tłuszczowe kule zawieszane przez ludzi, co pomaga mu przetrwać najtrudniejszy, najbardziej mroźny okres całego roku.
Samce i samice dzięcioła dużego różnią się jedynie obecnością czerwonej plamki z tyłu głowy — u samców jest wyraźnie widoczna, a u samic głowa pozostaje w całości czarno-biała, bez żadnego czerwonego akcentu. Młode ptaki mają za to czerwoną czapeczkę na całym czubku głowy i tracą ją dopiero po swoim pierwszym, jesiennym pierzeniu.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Dzięcioł duży ma 23–26 cm długości.
Dzięcioł duży ma czarno-białe upierzenie z dużymi, białymi plamami na skrzydłach oraz czerwoną plamę pod ogonem, a dorosłe samce dodatkowo mają czerwoną plamkę z tyłu głowy, której brak u samic.
Na wolności dzięcioł duży dożywa 4–7 lat.
Dzięcioł je owady i larwy spod kory, nasiona szyszek, a czasem jaja innych ptaków.
Dzięcioł duży mieszka w lasach, parkach i ogrodach całej Europy i Azji.
„Bębnienie” to sygnał — dzięcioł ogłasza w ten sposób swoje terytorium i przywołuje partnera, a nie zdobywa jedzenie.
Jego czaszka ma specjalną budowę, która amortyzuje wstrząsy przy każdym uderzeniu dziobem.
Dzięcioł po angielsku to woodpecker (czyt. łudpeker) — dosłownie „dziobiący drewno”.
To niewielka szczelina wykuta w korze drzewa, w której ptak zakleszcza szyszki, by wygodnie wydziobywać z nich nasiona.
Chętnie odwiedza karmniki, zjadając słoninę oraz tłuszczowe kule zawieszane przez ludzi dla ptaków.
Samiec ma czerwoną plamkę z tyłu głowy, a u samicy głowa pozostaje w całości czarno-biała, bez żadnego czerwonego, wyraźnego akcentu.

Samce cietrzewia co roku, o wiosennym świcie, urządzają na polanach turnieje — stroszą pióra i podskakują, żeby zaimponować samicom?
Poznaj
Samiec dropia może ważyć nawet do 21 kg, co czyni go jednym z najcięższych ptaków zdolnych do lotu na świecie?
Poznaj
Dudek w obronie gniazda potrafi wydzielać nieprzyjemnie pachnącą substancję z gruczołu kuprowego, przypominającą zgniłe mięso?
Poznaj
Dzierzba nabija swoją zdobycz na kolce, ciernie lub drut kolczasty, ponieważ nie ma tak silnych szponów jak prawdziwe ptaki drapieżne (np.
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie