Motyl koliber (fruczak wławiec)

Motyl koliber, czyli fruczak gołąbek, to niezwykła ćma, która lata za dnia i zachowuje się jak maleńki koliber. Zawisa nieruchomo przy kwiatku i macha skrzydłami tak szybko, że słychać bzyczenie.

W locie rozwija długą ssawkę i pije nektar, nie siadając na kwiatku. Dzięki temu potrafi w krótkim czasie odwiedzić mnóstwo kwiatów, przelatując zwinnie z jednego na drugi.

Ciało motyla kolibra jest krępe i opływowe, zwężające się ku tyłowi w pęczek łusek przypominający ptasi ogon, co dodatkowo wzmacnia jego złudne podobieństwo do prawdziwego kolibra. Skrzydła są stosunkowo niewielkie w porównaniu z krępym, ciężkim ciałem tego niezwykłego motyla.

Przed lotem motyl koliber intensywnie porusza skrzydłami, by rozgrzać mięśnie lotne, ponieważ zbyt niska temperatura ciała uniemożliwiłaby mu utrzymanie charakterystycznego, nieruchomego zawisu przy kwiatach. Taki sposób rozgrzewania jest typowy dla wielu innych, blisko spokrewnionych gatunków ciem zawisakowatych.

W przeciwieństwie do wielu innych ciem pozostających w jednym miejscu przez całe życie, motyl koliber jest gatunkiem wędrownym, co roku przelatującym daleko na północ Europy wraz z nadejściem cieplejszej pogody. Jesienią część populacji wraca z powrotem w cieplejsze rejony południowej Europy.

Zawisak wilczomleczowy jest znacznie większym krewniakiem motyla kolibra, lecz podobnie jak on potrafi zawisać w powietrzu przy kwiatach, pijąc nektar długą, wysuwaną trąbką. Oba gatunki należą do tej samej, licznej i zróżnicowanej rodziny ciem zawisakowatych.

Badacze zachowań owadów wykazali, że motyl koliber potrafi zapamiętywać lokalizacje najbardziej obfitych w nektar kwiatów i wracać do nich wielokrotnie, co jest zaskakująco zaawansowaną zdolnością jak na owada, wcześniej przypisywaną głównie ptakom i ssakom.

Obserwatorzy przyrody w Europie Środkowej coraz częściej spotykają motyla kolibra znacznie dalej na północ niż dawniej, co część naukowców wiąże ze zmianami klimatycznymi i coraz cieplejszymi latami ostatnich lat.

Ze względu na swój niezwykły, ptasi sposób lotu motyl koliber bywa mylony przez niedoświadczonych obserwatorów z prawdziwym, niewielkim kolibrem, mimo że w Europie żaden gatunek kolibra naturalnie nie występuje. Taka pomyłka bywa zaskoczeniem nawet dla doświadczonych miłośników ptaków.